Dรผnyada olduฤu gibi Tรผrkiye’de de sosyal gรผvenlik sistemini tamamlayฤฑcฤฑ olarak kurulan Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) 13. yฤฑlฤฑnฤฑ dolduracak.
Emeklilik Gรถzetim Merkezi (EGM) verilerinden derlenen bilgilere gรถre, BES’teki katฤฑlฤฑmcฤฑ sayฤฑsฤฑ 14 Ekim 2016 itibarฤฑyla 6 milyon 488 bin 565 oldu.
Aynฤฑ dรถnemde katฤฑlฤฑmcฤฑlarฤฑn fon tutarฤฑ 51 milyar 238 milyon lirayฤฑ bulurken, devlet katkฤฑsฤฑ fon tutarฤฑ da 7 milyar 41 milyon lira olarak gerรงekleลti.
Sรถz konusu tarih itibarฤฑyla BES’ten emekli olan kiลi sayฤฑsฤฑ da 41 bin 85’e ulaลtฤฑ.
Geรงen senenin aynฤฑ dรถneminde ise BES’teki katฤฑlฤฑmcฤฑ sayฤฑsฤฑ 5 milyon 805 bin 541, katฤฑlฤฑmcฤฑlarฤฑn fon tutarฤฑ da 41 milyar 85 milyon lira olarak kaydedilmiลti.
Sรถz dรถnemde devlet katkฤฑsฤฑ fon tutarฤฑ 4 milyar 510 milyon lira, emekli olanlarฤฑn sayฤฑsฤฑ ise 24 bin 512 olarak gerรงekleลmiลti.
Bรถylelikle geรงen bir yฤฑllฤฑk sรผrede BES’teki katฤฑlฤฑmcฤฑ sayฤฑsฤฑ 683 bin 24, emekli sayฤฑsฤฑ 16 bin 573 kiลi yรผkselirken, katฤฑlฤฑmcฤฑ fon tutarฤฑ 10 milyar 152 milyon lira, devlet katkฤฑsฤฑ ise 2 milyar 530 milyon lira artฤฑล gรถsterdi.
Bรผyรผk รงoฤunluk 35-44 yaล aralฤฑฤฤฑnda
BES’e katฤฑlฤฑmฤฑn yaลlara gรถre daฤฤฑlฤฑmฤฑna bakฤฑldฤฑฤฤฑnda, bรผyรผk รงoฤunluฤu 35-44 yaล aralฤฑฤฤฑndakiler oluลturuyor. 14 Ekim 2016 itibarฤฑyla BES iรงerisinde 35-44 yaล aralฤฑฤฤฑnda 2 milyon 216 bin kiลi bulunuyor.
Sisteme katฤฑlฤฑm, 25 yaล altฤฑndakilerde 390 bin 641, 25-34 yaล arasฤฑndakilerde 1 milyon 951 bin, 45-55 yaล arasฤฑndakilerde 1 milyon 429 bin, 56 yaล ve รผzerindekilerde ise 501 bin olarak gerรงekleลti.
BES’te en fazla katฤฑlฤฑmcฤฑnฤฑn yerleลik olduฤu ลehir yaklaลฤฑk 1,8 milyon kiลi ile ฤฐstanbul oldu. ฤฐstanbul’u 605 bin kiลi ile Ankara, 465 bin kiลi ile ฤฐzmir, 277 bin kiลi ile Antalya ve 256 bin kiลi ile de Bursa izledi.
‘รฤฑkฤฑล sorununu รงรถzemiyoruz’
Tรผrkiye Sigorta Birliฤi (TSB) Genel Sekreteri Mehmet Akif Eroฤlu, Tรผrkiye’nin tasarruflarฤฑnฤฑ artฤฑrmaya ihtiyacฤฑnฤฑn olduฤunu belirterek, “Biz geliลen bir รผlkeyiz, yatฤฑrฤฑm yapฤฑyoruz, yatฤฑrฤฑmlarฤฑn finansmanฤฑna ihtiyacฤฑmฤฑz var ve artฤฑk mevduat yetmiyor. Bankacฤฑlฤฑk sisteminin kaynaklarฤฑ artฤฑk yetersiz.” diye konuลtu.
Eroฤlu, dรผnyada bu boลluฤun รถzel emeklilik fonlarฤฑnฤฑn doldurduฤunu ifade ederek, ลunlarฤฑ kaydetti:
“BES’in 13 yฤฑlฤฑna baktฤฑฤฤฑmฤฑzda sistemin bรผyรผmesinde, kapsamda sorun yok, ancak sorunumuz ลu; รงฤฑkฤฑล oranlarฤฑ รงok yรผksek. Sisteme girenler bir ลekilde giriyor ama paraya ihtiyaรงlarฤฑ olduฤunda tabiri caizse ilk bu paraya gรถz dikiyor. Sistemden รงฤฑkฤฑล sorununu รงรถzemiyoruz. Bu sistemin baลarฤฑsฤฑnฤฑ, fonlarฤฑn birikimini, ลirketlerdeki karlฤฑlฤฑฤฤฑ da etkiliyor. Otomatik katฤฑlฤฑmdan รงฤฑkฤฑลฤฑn daha fazla olacaฤฤฑnฤฑ tahmin ediyoruz. Sistem iรงin negatif algฤฑ oluลursa, bu algฤฑ cayma oranฤฑnฤฑ olumsuz etkiler. Sistemi anlaลฤฑlฤฑr kฤฑlmamฤฑz lazฤฑm. Katฤฑlฤฑm sรผreci yine devam ediyor. Devlet katkฤฑsฤฑnda hak edilen tutarฤฑn alฤฑnabilmesi iรงin 3 yฤฑl geรงmesi gerekiyordu. Bu yฤฑl, o 3 yฤฑl doldu. Devlet katkฤฑsฤฑnฤฑ bekleyip รงฤฑkmak isteyen kesim bu yฤฑl รงฤฑktฤฑ.”
Eroฤlu, otomatik katฤฑlฤฑm sรผreci ile ilgili sisteme girenlerin yรผzde 80’inin sistemde kalacaฤฤฑ yรผzde 20 รงฤฑkฤฑล olacaฤฤฑ yรถnรผnde รถngรถrรผlerin bulunduฤunu, ancak bunun รงok iyimser bir oran olduฤunu anlatarak, sistemin toplam bรผyรผklรผฤรผnรผn nereye ulaลacaฤฤฑnฤฑn biraz da cayma oranฤฑna baฤlฤฑ olduฤunu sรถyledi.
Sistemdeki mevcut kiลilerin รงฤฑkฤฑp, otomatik katฤฑlฤฑma geรงmesini tavsiye etmediฤini aktaran Eroฤlu, kazanฤฑlmฤฑล haklarฤฑn รถnemli olduฤunu, ancak imkanฤฑ olanlarฤฑn ikisini birden kullanabileceฤini dile getirdi.
Otomatik katฤฑlฤฑm
Bu arada, Tรผrk vatandaลฤฑ olup 45 yaลฤฑnฤฑ doldurmamฤฑล olanlardan รผcret karลฤฑlฤฑฤฤฑ รงalฤฑลanlar, Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatฤฑrฤฑm Sistemi Kanununda Deฤiลiklik Yapฤฑlmasฤฑna Dair Kanun’un 1 Ocak 2017 tarihinde yรผrรผrlรผฤe girmesiyle birlikte iลverenin kanun hรผkรผmlerine gรถre dรผzenlediฤi bir emeklilik sรถzleลmesiyle emeklilik planฤฑna dahil edilecek.
45 yaล altฤฑ รงalฤฑลanlarฤฑn otomatik olarak katฤฑlacaฤฤฑ sistemde, รงalฤฑลanฤฑn katkฤฑ payฤฑ, prime esas kazancฤฑn yรผzde 3’รผ olacak. รalฤฑลan, 2 ay iรงinde sรถzleลmeden cayabilecek. Cayma halinde, รถdenen katkฤฑ paylarฤฑ 10 iล gรผnรผ iรงinde รงalฤฑลana iade edilecek. Sisteme giriลte bir defaya mahsus olmak รผzere bin lira ilave devlet katkฤฑsฤฑ saฤlanacak.
