Tรผketici kredilerindeki artฤฑล hฤฑzฤฑnฤฑ dรผลรผrmek ve tasarruflarฤฑ artฤฑrmak amacฤฑyla bankacฤฑlฤฑk alanฤฑnda 2013 yฤฑlฤฑndan itibaren hayata geรงirilen dรผzenlemeler olumlu sonuรง verdi. Dรผzenlemelerin etkisiyle kredi artฤฑล hฤฑzฤฑ yรผzde 28’den yรผzde 14 seviyelerine gerilerken, kredi kartฤฑyla yapฤฑlan peลin alฤฑลveriลlerin tutarฤฑ taksitli alฤฑลveriลleri geride bฤฑraktฤฑ.
Sรถz konusu dรผzenlemelerden en รถnemlilerinden biri kredi kartฤฑ ile yapฤฑlan alฤฑลveriลlerde taksit sayฤฑsฤฑnฤฑ 9 ile sฤฑnฤฑrlandฤฑran dรผzenleme oldu. 1 ลubat 2014’te yรผrรผrlรผฤe giren dรผzenlemenin ardฤฑndan kredi kartฤฑyla yapฤฑlan taksitli alฤฑลveriลlerin tutarฤฑ azalฤฑrken, peลin olarak tanฤฑmlanabilecek taksitsiz alฤฑลveriลlerin tutarฤฑ ise artฤฑล gรถsterdi.
Buna gรถre, 2013 sonu itibarฤฑyla 47 milyar 479 milyon lira olan bankalarฤฑn taksitli kredi kartฤฑ alacak tutarฤฑ, bu yฤฑlฤฑn aฤustos ayฤฑnda yรผzde 27,2 gerileyerek 34 milyar 540 milyon liraya geriledi. Aynฤฑ dรถnemde taksitsiz kart alacak tutarฤฑ ise yรผzde 16,2 artarak 42 milyar 220 milyon liraya ulaลtฤฑ.
Tรผketici kredilerindeki artฤฑล yavaลladฤฑ
Kredi geniลleme hฤฑzฤฑnฤฑ yavaลlatmak adฤฑna geรงen yฤฑl yรผrรผrlรผฤe konulan tedbirlerden biri de taลฤฑt, konut ve ihtiyaรง kredilerini kapsayan tรผketici kredilerine yรถnelik vade sฤฑnฤฑrlamasฤฑ oldu.
Geรงen yฤฑlฤฑn baลฤฑndan itibaren yรผrรผrlรผฤe giren dรผzenleme รงerรงevesinde ihtiyaรง kredilerinin vadesi 36 ay ile sฤฑnฤฑrlฤฑ tutulurken, 50 bin lira ve altฤฑndaki binek taลฤฑtlar ile konut kredileri iรงin verilecek kredilerin toplam konut ve taลฤฑt bedelinin yรผzde 75’ini aลamayacaฤฤฑ hรผkme baฤlandฤฑ.
Dรผzenlemenin etkisiyle 2012-2013 dรถneminde yรผzde 28 olan tรผketici kredilerinin artฤฑล hฤฑzฤฑ, 2014-2015 yฤฑllarฤฑnฤฑn ocak-aฤustos dรถnemleri kฤฑyaslandฤฑฤฤฑnda yรผzde 14 olarak hesaplandฤฑ.
Mevduat hesaplarฤฑnฤฑn vadeleri uzadฤฑ
Tasarruf oranlarฤฑnฤฑ artฤฑrmak ve รถzellikle birikimlerin uzun vadeli mevduatlarda tutulmasฤฑnฤฑ saฤlamak adฤฑna yapฤฑlan dรผzenlemelerden bir diฤeri de Tรผrk lirasฤฑ mevduatฤฑn faiz getirisi ve katฤฑlฤฑm hesaplarฤฑna รถdenen kar paylarฤฑ รผzerinden alฤฑnan yรผzde 15’lik stopaj oranฤฑnฤฑn 6 ay-1 yฤฑl arasฤฑ vadede yรผzde 12’ye, 1 yฤฑlฤฑn รผstรผndeki vadede yรผzde 10’a รงekilmesi oldu.
Dรผzenleme kapsamฤฑnda dรถviz mevduatฤฑna yรผrรผtรผlen faizler ve dรถviz katฤฑlma hesaplarฤฑna รถdenen kar paylarฤฑndan alฤฑnan stopajฤฑn oranฤฑ ise 6 aya kadar vade iรงin yรผzde 18’e รงฤฑkarฤฑlฤฑrken, 6 ay-1 yฤฑl arasฤฑ iรงin yรผzde 15, bir yฤฑlฤฑn รผzerindeki vadeliler iรงin yรผzde 13 olarak belirlendi.
Sรถz konusu dรผzenleme, birikimlerin uzun vadeli mevduat hesaplarฤฑna yรถnelmesi aรงฤฑsฤฑndan etkili oldu.
Buna gรถre, dรผzenlemenin yรผrรผrlรผฤe girdiฤi 1 Ocak 2013’ten itibaren yaลanan geliลmelere bakฤฑldฤฑฤฤฑnda 6-12 ay arasฤฑ vadeli hesaplarda tutulan dรถviz tevdiat hesaplarฤฑ dahil olmak รผzere mevduat miktarฤฑ 2013-2015 Aฤustos dรถneminde yรผzde 179 artarak 16,9 milyar liradan 47,3 milyar liraya yรผkseldi. Bu, diฤer vade sรผrelerindeki mevduatlardaki artฤฑลa kฤฑyasla en hฤฑzlฤฑ artฤฑล oranฤฑ olarak dikkati รงekti. 1 yฤฑl ve รผzerindeki vadeli hesaplarda tutulan mevduat tutarฤฑ da yรผzde 50 artarak 35 milyar liradan 52,5 milyar liraya ulaลtฤฑ.
