Kรผresel enerji piyasalarฤฑnda petrol fiyatlarฤฑnda kritik geliลme dalgasฤฑ yaลanฤฑrken, Ortadoฤu’daki jeopolitik risklerin yeniden tฤฑrmanmasฤฑyla ham petrol fiyatlarฤฑ cuma gรผnรผ haftalฤฑk kayฤฑplarฤฑnฤฑ telafi ederek yรถnรผnรผ yukarฤฑ รงevirdi.
Bir รถnceki seansta sert deฤer kayฤฑplarฤฑ kaydeden piyasalar, Lรผbnan’daki ateลkes teklifinin reddedilmesi ve Umman‘daki stratejik bir petrol terminalinde sevkiyatฤฑn durdurulmasฤฑyla hareketlendi. Haftanฤฑn son iลlem gรผnรผnde Brent petrolรผn varil fiyatฤฑ, erken seanstaki iลlemlerde yรผzde 0,35 deฤer kazanarak 95,36 dolara yรผkseldi. ABD Batฤฑ Teksas Tipi (WTI) ham petrolรผnรผn varil fiyatฤฑ ise perลembe gรผnรผ yaลadฤฑฤฤฑ sert dรผลรผลรผn ardฤฑndan yatay bir seyirle 93,06 dolardan iลlem gรถrdรผ.
Her iki kontrat da bรถlgedeki รงatฤฑลmalarฤฑn ลiddetlenmesi ve kritik deniz hatlarฤฑndaki kฤฑsฤฑtlamalarฤฑn sรผrmesi nedeniyle son รผรง haftanฤฑn ilk kazanรงlฤฑ haftasฤฑnฤฑ geride bฤฑrakmaya hazฤฑrlanฤฑyor.
Kรผresel arzฤฑn yaklaลฤฑk beลte birinin geรงiล noktasฤฑ olan Hรผrmรผz Boฤazฤฑ’ndaki gemi trafiฤinin sฤฑnฤฑrlandฤฑrฤฑlmasฤฑ piyasalardaki arz endiลelerini canlฤฑ tutarken, Umman’dan gelen sabotaj haberleri fiyatlardaki yukarฤฑ yรถnlรผ baskฤฑyฤฑ artฤฑrdฤฑ.
Reuters haber ajansฤฑnฤฑn cuma gรผnรผ aktardฤฑฤฤฑ bilgilere gรถre, Umman’ฤฑn en รถnemli ham petrol ihraรง tesislerinden biri olan Mina al Fahal terminalinde, deniz รผstรผndeki tek ลamandฤฑralฤฑ demreleme (SBM) รผnitelerinin yakฤฑnฤฑnda bir patlama meydana geldi. ฤฐnsansฤฑz hava aracฤฑ (ฤฐHA) saldฤฑrฤฑsฤฑ sonucu gerรงekleลtiฤi iddia edilen bu patlamanฤฑn ardฤฑndan terminaldeki petrol yรผkleme iลlemleri tamamen askฤฑya alฤฑndฤฑ.
Enerji analistleri, halihazฤฑrda dรผnya genelinde ham stoklarฤฑn gerilediฤine dikkat รงekerek, bu tรผr altyapฤฑ kesintilerinin yฤฑlฤฑn รผรงรผncรผ รงeyreฤinde kรผresel piyasalarda ciddi bir fiyat sฤฑรงramasฤฑna yol aรงabileceฤi konusunda uyarฤฑlarda bulunuyor.
Petrol fiyatlarฤฑ รผzerinde Lรผbnan-ฤฐsrail geliลmeleri de baskฤฑ yaratฤฑyor
Lรผbnan ve ฤฐsrail arasฤฑndaki diplomatik giriลimlerin sekteye uฤramasฤฑ da fiyatlarda kritik geliลme senaryolarฤฑnฤฑ tetikleyen bir diฤer รถnemli unsur oldu. Hizbullah lideri Naim Kasฤฑm, ABD’nin ara buluculuฤunda hazฤฑrlanan ve Lรผbnan hรผkรผmeti ile ฤฐsrail arasฤฑnda mutabakata varฤฑldฤฑฤฤฑ belirtilen ateลkes planฤฑnฤฑ perลembe gรผnรผ kesin bir dille reddettiฤini aรงฤฑkladฤฑ.
Tahran yรถnetiminin Washington ile yรผrรผttรผฤรผ barฤฑล mรผzakerelerinde Lรผbnan’da kalฤฑcฤฑ bir ateลkes saฤlanmasฤฑnฤฑ รถn ลart olarak ileri sรผrmesi, diplomatik tฤฑkanฤฑklฤฑฤฤฑn derinleลmesine neden oluyor. ABD Baลkanฤฑ Donald Trump ise taraflar arasฤฑnda ilerleme kaydedildiฤine inandฤฑฤฤฑnฤฑ ifade etse de piyasa uzmanlarฤฑ, รงeliลkili aรงฤฑklamalarฤฑn yatฤฑrฤฑmcฤฑ algฤฑsฤฑnฤฑ bozduฤunu ve teknik olarak WTI petrolรผnรผn 80 dolar seviyesindeki trend desteฤinin รผzerinde kaldฤฑฤฤฑ sรผrece yukarฤฑ yรถnlรผ risklerin aฤฤฑrlฤฑkta olduฤunu belirtiyor. Piyasadaki bu volatiliteye raฤmen OPEC Genel Sekreteri Heysem el-Gays, kรผresel talepteki gรผnlรผk 1,2 milyon varillik bรผyรผme รถngรถrรผsรผnรผ koruduklarฤฑnฤฑ vurguladฤฑ.
Kรผresel enerji piyasalarฤฑnda gelecek beklentileri ve fiyat dinamikleri
Jeopolitik kฤฑrฤฑlganlฤฑklarฤฑn yanฤฑ sฤฑra bรผyรผk รผreticilerin รผretim kapasiteleri ve ambargolarฤฑn sektรถrel etkileri, fiyatlarda kritik geliลme ve orta vadeli tahminlerin ลekillenmesinde belirleyici olmaya devam ediyor. รzellikle ABD donanmasฤฑnฤฑn uyguladฤฑฤฤฑ abluka nedeniyle ฤฐran’ฤฑn ham petrol ihracatฤฑnฤฑn son altฤฑ yฤฑlฤฑn en dรผลรผk seviyesine gerilemesi, kรผresel arz dengesini doฤrudan etkileyen faktรถrler arasฤฑnda yer alฤฑyor.
Ancak analistler, dรผnyanฤฑn en bรผyรผk petrol ithalatรงฤฑsฤฑ olan รin’deki iรง talebin zayฤฑf seyretmesinin, Ortadoฤu kaynaklฤฑ bu arz kesintilerinin fiyatlar รผzerindeki yukarฤฑ yรถnlรผ etkisini bir รถlรงรผde sฤฑnฤฑrladฤฑฤฤฑnฤฑ ve piyasada dengeleyici bir rol oynadฤฑฤฤฑnฤฑ kaydediyor. Yatฤฑrฤฑmcฤฑlar รถnรผmรผzdeki dรถnemde Hรผrmรผz Boฤazฤฑ’ndaki gรผvenlik durumunu, Umman’daki ihracat tesisinin yeniden devreye alฤฑnma sรผrecini ve OPEC+ grubunun รผretim politikalarฤฑndaki olasฤฑ revizyonlarฤฑ yakฤฑndan izlemeyi sรผrdรผrecek.
