Petrol fiyatları, ABD ile İran arasındaki gerilimin azalabileceğine dair iyimser beklentilerin arz kesintisi endişelerinin önüne geçmesiyle Perşembe günü erken işlemlerde değer kaybetti.
Brent petrol vadeli işlemleri, piyasaların açılışıyla birlikte 44 sent veya %0,5 düşerek varil başına 94,49 dolara gerilerken; ABD Batı Teksas Tipi (WTI) ham petrolü 70 sent veya %0,8 kayıpla 90,59 dolardan işlem gördü. Küresel enerji piyasalarında gözler, İran’ın Hürmüz Boğazı üzerinden gemi geçişlerine izin verebileceğine dair raporlara ve Washington’dan gelen son diplomatik sinyallere çevrilmiş durumda.
Beyaz Saray Çarşamba günü yaptığı açıklamada, İran ile süregelen çatışma halini sona erdirecek bir anlaşmaya varılması konusunda ihtiyatlı bir iyimserlik içinde olduklarını belirtti. Ancak Washington yönetimi, Tahran’ın uzlaşmaz tavrını sürdürmesi halinde ekonomik baskının artırılacağı yönündeki uyarısını da yineledi.
Reuters haber ajansına bilgi veren ve Tahran tarafından bilgilendirilen bir kaynak, olası bir barış anlaşmasıyla çatışmaların durması halinde, İran’ın Hürmüz Boğazı’nın Umman tarafındaki gemi trafiğine müdahale etmemeyi değerlendirebileceğini kaydetti.
Bu gelişme, küresel petrol sevkiyatının yaklaşık %20’sinin geçtiği stratejik su yolu üzerindeki baskının hafifleyebileceği şeklinde yorumlanıyor.
Küresel petrol arzı ve Hürmüz Boğazı üzerindeki stratejik riskler
Dünya genelindeki petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) akışının beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı’ndaki trafik aksamaları, enerji piyasalarında bugüne kadarki en büyük arz kesintilerinden birine yol açtı.
Yatırımcılar, diplomatik çözüm arayışlarını yakından takip etse de piyasadaki belirsizlik hakimiyetini koruyor. Fujitomi Securities analisti Toshitaka Tazawa, gerilimin düşmesine dair umutlar olsa da birçok yatırımcının geçmişteki başarısız müzakere süreçleri nedeniyle temkinli yaklaştığını ifade etti. Tazawa, “Barış anlaşması sağlanana ve boğazda seyrüsefer serbestisi tam olarak tesis edilene kadar, petrol fiyatları ve özellikle WTI fiyatlarının 80 ile 100 dolar bandında dalgalanmaya devam etmesini bekliyoruz” değerlendirmesinde bulundu.
Diplomatik temaslar çerçevesinde ABD ve İranlı yetkililerin, geçtiğimiz Pazar günü sonuçsuz kalan görüşmelerin ardından önümüzdeki hafta sonu Pakistan’da tekrar bir araya gelmesi planlanıyor. Arabuluculuk rolü üstlenen Pakistan’ın Genelkurmay Başkanı’nın Çarşamba günü Tahran’a giderek çatışmaların yeniden alevlenmesini önlemek adına temaslarda bulunması, bölgedeki askeri hareketliliğin piyasalar üzerindeki baskısını bir miktar hafifletti.
Öte yandan, ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, İran ve Rus petrolünün yaptırımsız satın alınmasına imkan tanıyan muafiyetlerin yenilenmeyeceğini açıklayarak Washington’un yaptırım konusundaki kararlı duruşunu vurguladı.
Stok verileri ve piyasaların gelecek dönem beklentileri
ABD Enerji Bilgi İdaresi (EIA) tarafından paylaşılan son veriler, piyasa beklentilerinin aksine bir tablo ortaya koydu. 10 Nisan’da sona eren haftada ABD’deki ham petrol stokları 913 bin varil azalarak 463,8 milyon varile geriledi. Reuters anketine katılan analistler ise stoklarda 154 bin varillik bir artış öngörüyordu.
Stoklardaki bu düşüşe rağmen, jeopolitik normalleşme beklentisinin piyasa fiyatlamasında daha baskın bir rol oynadığı görülüyor. Uzmanlar, önümüzdeki günlerde Pakistan’da gerçekleşecek müzakerelerin sonucunun, petrol fiyatları üzerindeki volatiliteyi belirleyecek temel unsur olacağını öngörüyor.
Eğer diplomatik bir yol haritası netleşirse, arz güvenliğine dair risk priminin azalmasıyla fiyatlarda aşağı yönlü seyir tahkim edilebilir; ancak müzakerelerin tıkanması durumunda piyasalarda yeniden sert yükselişler gözlemlenebilir.
