ABD‘nin ve Avrupa รผlkelerinin Rusya’ya karลฤฑ aรงฤฑkladฤฑฤฤฑ ekonomik yaptฤฑrฤฑmlar sonrasฤฑ Rus ham petrol ihracatฤฑnฤฑn tamamen kesilmesi halinde petrol fiyatlarฤฑnda รงok yรผksek bir sฤฑรงramanฤฑn gerรงekleลebileceฤi ve Brent petrolรผn varil fiyatฤฑnฤฑn 130 dolara รงฤฑkabileceฤi deฤerlendiriliyor.
Oxford Enerji Araลtฤฑrmalarฤฑ Enstitรผsรผnรผn raporuna gรถre, Rusya’dan petrol ihracatฤฑnฤฑn tamamen durmasฤฑ durumunda risk altฤฑndaki miktar gรผnlรผk yaklaลฤฑk 4,2 milyon varil civarฤฑnda.
Bu durumda Brent tรผrรผ petrolรผn varil fiyatฤฑnฤฑn 2022’nin รผรงรผncรผ รงeyreฤine kadar 130 dolara kadar yรผkseleceฤi ve bu yฤฑl ortalama 116 dolar seviyesinde seyredeceฤi รถngรถrรผlรผyor.
Rusya-Ukrayna Savaลฤฑ’nฤฑn baลlamasฤฑnฤฑn ardฤฑndan ABD, ฤฐngiltere, Avrupa Birliฤi, Avustralya ve bazฤฑ Asya รผlkeleri, Rusya ekonomisini hedef alan uluslararasฤฑ yaptฤฑrฤฑmlarฤฑ devreye sokmuลtu.
Rusya’ya yรถnelik ilk yaptฤฑrฤฑmlar, petrol arzฤฑnฤฑ veya enerji รถdemelerini hedef almamฤฑลtฤฑ. Ancak dรผn Beyaz Saraydan yapฤฑlan aรงฤฑklamada, Rusya’dan petrol ve gaz ihracatฤฑnda yaptฤฑrฤฑm seรงeneฤinin ihtimaller dahilinde olduฤu bildirildi.
ABD ve AB yaptฤฑrฤฑmlarฤฑ her ne kadar enerji ticaretini ve enerjiyle ilgili รถdemeleri kapsamasa da bazฤฑ Rus bankalarฤฑnฤฑn SWIFT sisteminden รงฤฑkarฤฑlmasฤฑ, birtakฤฑm finans kuruluลlarฤฑnฤฑ Rusya ile ilgili iลlemleri yapmaktan kaรงฤฑnmaya sevk etti.
Ayrฤฑca, bazฤฑ ลirketlerin Rus kurumlarฤฑyla iล yaparken maruz kalacaklarฤฑ risklerden kaรงฤฑnmak amacฤฑyla Rus ham petrolรผnรผ satฤฑn almakta isteksiz olduklarฤฑ da piyasa oyuncularฤฑ tarafฤฑndan dile getirildi.
Sรถz konusu ลirketlerin yaptฤฑrฤฑmlara maruz kalmamasฤฑna raฤmen kendi inisiyatifleriyle uyguladฤฑklarฤฑ bu ilave yaptฤฑrฤฑmlarฤฑn ciddi seviyelere gelmesiyle mart ve nisan aylarฤฑnda Rusya’nฤฑn petrol ihracatฤฑnda 3 ila 4 milyon varil civarฤฑnda gerileme olacaฤฤฑ tahmin ediliyor. Bรถyle bir durumda da Brent tรผrรผ petrolรผn varil fiyatฤฑnฤฑn ลu anki seviyesinin 25 dolar รผzerinde seyredebileceฤi deฤerlendiriliyor.
Bu yรผksek fiyatlarฤฑn kรผresel ekonomi รผzerindeki potansiyel etkisi gรถz รถnรผne alฤฑndฤฑฤฤฑnda, ABD’nin ve diฤer รผlkelerin kritik sonuรงlara yol aรงacak bu tรผr senaryolardan kaรงฤฑnmak isteyeceฤi ifade ediliyor. Ancak Rusya’nฤฑn mevcut yaptฤฑrฤฑmlara misilleme olarak enerji arzฤฑnฤฑ kฤฑsฤฑtlamaya gitme olasฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑn risk algฤฑsฤฑnฤฑn gรผรงlenmesine yol aรงtฤฑฤฤฑ kaydediliyor.
Rus petrolรผ kesilirse alternatif ฤฐran olabilir
Raporda, bu yฤฑl petrol piyasasฤฑnฤฑ ลekillendiren รถnemli geliลmelerden birinin de uygulanan yaptฤฑrฤฑmlarฤฑn kaldฤฑrฤฑlarak ฤฐran petrolรผnรผn piyasaya sรผrรผlmesi olacaฤฤฑ belirtildi.
“Kapsamlฤฑ Ortak Eylem Planฤฑ” olarak adlandฤฑrฤฑlan anlaลmaya iliลkin mรผzakerelerde ilerleme kaydedildiฤine yรถnelik aรงฤฑklamalar, bu mรผzakerelerden yakฤฑn zamanda olumlu sonuรง รงฤฑkacaฤฤฑ beklentilerini artฤฑrdฤฑ. Ancak Rusya-Ukrayna Savaลฤฑ’nฤฑn ABD’yi mevcut anlaลmazlฤฑklarฤฑ bir an รถnce รงรถzerek bir anlaลma yapmaya zorlayฤฑp zorlamayacaฤฤฑ konusundaki belirsizlik devam ediyor.
ฤฐran’ฤฑn, petrol fiyatlarฤฑndaki artฤฑลฤฑ anlaลmada รงรถzรผmsรผz kalan konularda elini gรผรงlendirecek bir koz olarak gรถrรผp bu konularฤฑn รงรถzรผlmesi konusunda ayak diremesi halinde, Viyana’da devam eden ฤฐran mรผzakerelerinin bir sรผre daha uzayabileceฤi ifade ediliyor.
Mรผzakerelerden gelecek gรผnlerde sonuรง รงฤฑkmasฤฑnฤฑn beklendiฤi belirtilen raporda, ฤฐran’ฤฑn petrol ihracatฤฑnฤฑn son aylarda zaten artฤฑล kaydettiฤi vurgulandฤฑ.
ฤฐran’n resmi haber ajansฤฑ IRNA’nฤฑn Uluslararasฤฑ Atom Enerjisi Ajansฤฑnฤฑn (IAEA) aรงฤฑklamasฤฑna dayandฤฑrdฤฑฤฤฑ haberine gรถre, IAEA Baลkanฤฑ Rafael Mariano Grossi, cumartesi gรผnรผ Tahran’ฤฑ ziyaret edecek.
ฤฐran Petrol Bakanฤฑna gรถre, ฤฐran’ฤฑn yabancฤฑ alฤฑcฤฑlara petrol รผrรผnleri satฤฑลฤฑ, ABD yaptฤฑrฤฑmlarฤฑna raฤmen rekor seviyeye ulaลtฤฑ. ฤฐran’ฤฑn petrol hareketlerini takip eden ลirketlerden gelen son tahminlere gรถre, ฤฐran 2021’de gรผnde 1,2 milyon varil petrol ihracatฤฑ yaptฤฑ.
Oluลacak artฤฑล seviyesi gรถz รถnรผne alฤฑndฤฑฤฤฑnda, ฤฐran’ฤฑn yaptฤฑrฤฑm dรถneminde petrol รผretim kapasitesinin bir kฤฑsmฤฑnฤฑ kaybetmiล olabileceฤi deฤerlendiriliyor.
