Petrol fiyatlarฤฑ, ABD ile ฤฐran arasฤฑndaki askeri gerilimi sona erdirme รงabalarฤฑnฤฑn sonuรงsuz kalmasฤฑ ve kรผresel enerji arzฤฑnฤฑn yaklaลฤฑk yรผzde 20’sinin geรงtiฤi Hรผrmรผz Boฤazฤฑ’ndaki sevkiyatฤฑn bรผyรผk รถlรงรผde durmasฤฑyla Salฤฑ gรผnรผ kazanฤฑmlarฤฑnฤฑ artฤฑrdฤฑ.
Kรผresel gรถsterge Brent petrolรผn Haziran vadeli varil fiyatฤฑ, รถnceki seansta yakaladฤฑฤฤฑ yรผzde 2,8’lik artฤฑลฤฑn ardฤฑndan bugรผn yรผzde 0,4 yรผkselerek 108,68 dolara ulaลtฤฑ. ABD Batฤฑ Teksas tรผrรผ (WTI) ham petrolรผ ise yรผzde 0,6 deฤer kazanarak 96,96 dolardan iลlem gรถrรผyor.
Piyasalardaki bu yรผkseliล eฤilimi, Orta Doฤu‘daki arz gรผvenliฤine yรถnelik endiลelerin derinleลmesiyle รผst รผste yedinci iลlem gรผnรผne taลฤฑndฤฑ.
Petrolde arz gรผvenliฤi ve diplomatik tฤฑkanฤฑklฤฑk
Hรผrmรผz Boฤazฤฑ’ndaki geรงiลlerin kฤฑsฤฑtlฤฑ kalmasฤฑ, Orta Doฤu’nun kilit รผreticilerinden gelen ham petrolรผn kรผresel alฤฑcฤฑlara ulaลmasฤฑnฤฑ engelliyor. ABDโli bir yetkilinin Pazartesi gรผnรผ yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamaya gรถre, Baลkan Donald Trump ฤฐran tarafฤฑndan sunulan son barฤฑล รถnerisinden memnuniyet duymadฤฑฤฤฑnฤฑ ifade etti.
ฤฐranlฤฑ kaynaklar ise Tahranโฤฑn รถnerisinde, รงatฤฑลmalar durana ve Kรถrfez’deki deniz taลฤฑmacฤฑlฤฑฤฤฑ ihtilaflarฤฑ รงรถzรผlene kadar nรผkleer programฤฑn tartฤฑลmaya aรงฤฑlmadฤฑฤฤฑnฤฑ kaydetti. Diplomatik kanallarฤฑn tฤฑkanmasฤฑ, hem ฤฐran’ฤฑn boฤaz รผzerindeki baskฤฑsฤฑnฤฑ sรผrdรผrmesine hem de ABD’nin ฤฐran limanlarฤฑna yรถnelik blokajฤฑ devam ettirmesine neden oluyor. Geรงtiฤimiz hafta iki รผlke arasฤฑndaki yรผz yรผze gรถrรผลmelerin baลarฤฑsฤฑzlฤฑkla sonuรงlanmasฤฑ, piyasadaki belirsizliฤi daha da tetikledi.
City Index ve FOREX.com piyasa analisti Fawad Razaqzada, konuya iliลkin deฤerlendirmesinde fiyatlar รผzerindeki asฤฑl belirleyicinin artฤฑk sรถylemler deฤil, fiziksel akฤฑล olduฤunu vurguladฤฑ.
Razaqzada, “Petrol yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑ iรงin Hรผrmรผz Boฤazฤฑ’ndan geรงen ham petrolรผn gerรงek fiziksel akฤฑลฤฑ her ลeyden รถnemli ve ลu an bu akฤฑล ciddi ลekilde kฤฑsฤฑtlanmฤฑล durumda” ifadelerini kullandฤฑ.
Uzman ayrฤฑca, taraflar arasฤฑnda bir uzlaลฤฑ saฤlansa dahi, รผretim kesintileri ve lojistik zorluklar nedeniyle sevkiyatฤฑn eski kapasitesine dรถnmesinin aylar sรผrebileceฤini belirtti. Gemi takip verileri de bรถlgedeki aksamanฤฑn boyutunu gรถzler รถnรผne seriyor; ABD blokajฤฑ nedeniyle altฤฑ ฤฐran tankerinin rotasฤฑnฤฑ geri รงevirmek zorunda kaldฤฑฤฤฑ gรถrรผlรผrken, Birleลik Arap Emirlikleri’ne ait sadece bir sฤฑvฤฑlaลtฤฑrฤฑlmฤฑล doฤalgaz (LNG) tankerinin boฤazฤฑ geรงebildiฤi rapor ediliyor.
Piyasa beklentileri ve kรผresel arzฤฑn geleceฤi
Petrol piyasasฤฑ uzmanlarฤฑ, 28 ลubat’ta baลlayan รงatฤฑลma sรผreci รถncesinde gรผnde 125 ila 140 geminin geรงtiฤi Hรผrmรผz Boฤazฤฑ’ndaki trafiฤin normale dรถnmemesi durumunda enerji fiyatlarฤฑndaki volatiliteyi koruyacaฤฤฑ gรถrรผลรผnde birleลiyor.
Yatฤฑrฤฑmcฤฑlar, Orta Doฤu’daki jeopolitik risk primini fiyatlara dahil etmeye devam ederken, kรผresel stoklarฤฑn dรผลรผk seviyede olmasฤฑ arz ลoklarฤฑna karลฤฑ hassasiyeti artฤฑrฤฑyor. Mevcut veriler ฤฑลฤฑฤฤฑnda, diplomatik bir รงรถzรผm bulunmadฤฑฤฤฑ takdirde petrol fiyatlarฤฑ iรงin kฤฑsa vadede yukarฤฑ yรถnlรผ risklerin devam etmesi bekleniyor.
Piyasa analistleri, รถzellikle sanayi รผretimi ve nakliye maliyetleri รผzerindeki baskฤฑnฤฑn, kรผresel enflasyon hedefleri รผzerinde de belirgin bir etki yaratabileceฤini รถngรถrรผyor.
