Kรผresel piyasalarda petrol fiyatlarฤฑ, ABD donanmasฤฑnฤฑn Hรผrmรผz Boฤazฤฑ รผzerindeki ฤฐran denetimini gevลetmeye yรถnelik adฤฑmlarฤฑnฤฑn ardฤฑndan Salฤฑ gรผnรผ %1’den fazla deฤer kaybetti. Bir รถnceki seansta %6’ya varan oranlarda yรผkselen fiyatlardaki bu geri รงekilme, Orta Doฤu kaynaklฤฑ arz gรผvenliฤine iliลkin endiลelerin kฤฑsmen yatฤฑลmasฤฑndan kaynaklanฤฑyor.
ABDโnin bรถlgedeki deniz trafiฤini yeniden tesis etmek amacฤฑyla baลlattฤฑฤฤฑ yeni operasyon kapsamฤฑnda, Amerikan bayraklฤฑ “Alliance Fairfax” adlฤฑ aracฤฑn ABD askeri eลliฤinde Boฤaz’dan gรผvenli bir ลekilde รงฤฑktฤฑฤฤฑ bildirildi.
Temmuz vadeli Brent petrolรผn varil fiyatฤฑ, Pazartesi gรผnรผ yaลadฤฑฤฤฑ %5,8’lik artฤฑลฤฑn ardฤฑndan bugรผn erken saatlerde 1,22 dolar veya %1,1 dรผลรผลle 113,22 dolara geriledi. ABD Batฤฑ Teksas tipi (WTI) ham petrolรผ ise bir รถnceki seansta kazandฤฑฤฤฑ %4,4’lรผk deฤerin ardฤฑndan 2,02 dolar veya %1,9 kayฤฑpla 104,40 dolardan iลlem gรถrdรผ.
Piyasa analistleri, Maersk tarafฤฑndan iลletilen geminin baลarฤฑlฤฑ bir ลekilde tahliye edilmesinin, kฤฑsa vadeli arz kesintisi korkularฤฑnฤฑ hafiflettiฤini kaydediyor. Ancak uzmanlar, bu durumun tam bir aรงฤฑlmadan ziyade “tek seferlik bir gรผvenli geรงiล” niteliฤi taลฤฑdฤฑฤฤฑna dikkat รงekiyor.
Enerji piyasalarฤฑnda arz gรผvenliฤi ve jeopolitik riskler
Hรผrmรผz Boฤazฤฑ, dรผnya genelindeki gรผnlรผk petrol ve gaz talebinin yaklaลฤฑk %20’sinin taลฤฑndฤฑฤฤฑ, kรผresel enerji piyasalarฤฑ iรงin kritik รถneme sahip bir su yolu olma รถzelliฤini koruyor. ฤฐran’ฤฑn Pazartesi gรผnรผ ABD’nin hamlelerine karลฤฑ bรถlgedeki hakimiyet mรผcadelesi kapsamฤฑnda saldฤฑrฤฑlar dรผzenlemesi, gerilimi tฤฑrmandฤฑran temel unsur olarak gรถrรผlรผyor.
Bรถlgeden gelen raporlar, bazฤฑ ticari gemilerin isabet aldฤฑฤฤฑnฤฑ ve Birleลik Arap Emirlikleri’ndeki kilit bir petrol limanฤฑnda ฤฐran saldฤฑrฤฑsฤฑ sonrasฤฑ yangฤฑn รงฤฑktฤฑฤฤฑnฤฑ ifade ediyor. 28 ลubat’ta baลlayan รงatฤฑลmalarฤฑn ardฤฑndan ฤฐranโฤฑn Boฤaz’ฤฑ bรผyรผk รถlรงรผde kapatmasฤฑyla yaลanan enerji kesintisi, kรผresel ekonomiyi baskฤฑ altฤฑnda tutmaya devam ediyor.
Analistler, Salฤฑ gรผnรผ gรถzlenen hafif dรผลรผลรผ aynฤฑ zamanda yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn son dรถnemdeki gรผรงlรผ yรผkseliลin ardฤฑndan gerรงekleลtirdiฤi kรขr realizasyonuna baฤlฤฑyor.
Phillip Nova piyasa analisti Priyanka Sachdeva, fiyatlardaki bu geri รงekilmenin yapฤฑsal bir deฤiลimden ziyade teknik bir dรผzeltme olduฤunu belirterek, Hรผrmรผz Boฤazฤฑ kaynaklฤฑ jeopolitik risk priminin varlฤฑฤฤฑnฤฑ sรผrdรผrdรผฤรผnรผ vurguladฤฑ. Kฤฑsa vadede piyasalarฤฑn diplomatik sinyalleri ve operasyonel geliลmeleri deฤerlendirirken konsolidasyon sรผrecine girmesi bekleniyor.
Kรผresel stok seviyeleri ve piyasa beklentileri
Hรผrmรผz Boฤazฤฑ’ndaki tฤฑkanฤฑklฤฑk devam ederken, kรผresel enerji devleri ve finans kuruluลlarฤฑ arz daralmasฤฑna iliลkin uyarฤฑlarฤฑnฤฑ sรผrdรผrรผyor. Chevron CEO’su Mike Wirth, Boฤaz’ฤฑn kapalฤฑ kalmasฤฑ nedeniyle dรผnya genelinde fiziksel petrol arzฤฑ kฤฑtlฤฑฤฤฑnฤฑn baล gรถstereceฤini kaydetti.
Goldman Sachs tarafฤฑndan hazฤฑrlanan gรผncel bir rapor ise, sรผregelen aksamalar nedeniyle kรผresel petrol stoklarฤฑnฤฑn son sekiz yฤฑlฤฑn en dรผลรผk seviyelerine yaklaลtฤฑฤฤฑna iลaret ediyor. Stratejik rezervlerin ve ticari stoklarฤฑn hฤฑzla erimesi, piyasada ciddi bir tedarik sฤฑkฤฑลฤฑklฤฑฤฤฑna yol aรงฤฑyor.
Bรถlgedeki askeri hareketlilik ve deniz trafiฤinin gรผvenliฤi, รถnรผmรผzdeki dรถnemde petrol fiyatlarฤฑnฤฑn yรถnรผnรผ tayin edecek en รถnemli baลlฤฑk olarak gรถrรผlรผyor. Piyasa uzmanlarฤฑ, ticari stoklarฤฑn ve ham petrol rezervlerinin hฤฑzla tรผkenmesinin fiyatlar รผzerinde gรผรงlรผ bir destek oluลturmaya devam edeceฤi deฤerlendirmesinde bulunuyor.
Yatฤฑrฤฑmcฤฑlar, ABD’nin Boฤaz’ฤฑ aรงฤฑk tutma รงabalarฤฑnฤฑn sรผrdรผrรผlebilirliฤini ve bรถlgedeki aktรถrlerin bu hamlelere vereceฤi yanฤฑtlarฤฑ yakฤฑndan takip ediyor. Mevcut tabloda arz kฤฑsฤฑtlamalarฤฑ sรผrdรผkรงe fiyatlardaki aลaฤฤฑ yรถnlรผ hareketin sฤฑnฤฑrlฤฑ kalmasฤฑ ve volatilite oranฤฑnฤฑn yรผksek seyretmesi bekleniyor.
