Petrol fiyatlarฤฑ, ABD’nin bir ฤฐran kargo gemisine el koymasฤฑnฤฑn ardฤฑndan iki รผlke arasฤฑndaki ateลkesin รงรถkebileceฤi endiลeleri ve Hรผrmรผz Boฤazฤฑ’ndaki trafiฤin bรผyรผk รถlรงรผde durmasฤฑyla Pazartesi gรผnรผ yรผzde 5’ten fazla deฤer kazandฤฑ.
Brent petrol vadeli iลlemleri GMT 04:18 itibarฤฑyla 5,08 dolar veya yรผzde 5,62 artฤฑลla varil baลฤฑna 95,46 dolara yรผkselirken, ABD Batฤฑ Teksas tipi (WTI) ham petrolรผ 5,01 dolar veya yรผzde 5,97 artฤฑลla 88,86 dolardan iลlem gรถrdรผ. Kรผresel enerji arzฤฑnฤฑn ana damarlarฤฑndan biri olan Hรผrmรผz Boฤazฤฑ’ndaki belirsizlik, piyasalardaki volatiliteyi tetikleyen temel unsur olarak รถne รงฤฑkฤฑyor.
Geรงtiฤimiz Cuma gรผnรผ, ฤฐran’ฤฑn Hรผrmรผz Boฤazฤฑ’nฤฑn ticari gemilere aรงฤฑk kalacaฤฤฑnฤฑ duyurmasฤฑ ve ABD Baลkanฤฑ Donald Trump’ฤฑn Tahran’ฤฑn boฤazฤฑ bir daha kapatmamayฤฑ kabul ettiฤini aรงฤฑklamasฤฑnฤฑn ardฤฑndan her iki kontrat da yรผzde 9 deฤer kaybetmiลti. Ancak sahada yaลanan geliลmeler bu iyimser havayฤฑ kฤฑsa sรผrede daฤฤฑttฤฑ.
Sparta Commodities Kฤฑdemli Petrol Piyasasฤฑ Analisti June Goh, “Cuma gรผnkรผ ‘tamamen aรงฤฑk’ duyurusundan sonraki 24 saat iรงinde, ฤฐslam Devrim Muhafฤฑzlarฤฑ Ordusu (IRGC) tarafฤฑndan ateล aรงฤฑlan tankerler oldu ve bu durum nakliye ลirketlerinin bรถlgeden รงฤฑkฤฑล konusundaki endiลelerini artฤฑrdฤฑ” deฤerlendirmesinde bulundu.
Goh, gรผnlรผk 10 ila 11 milyon varil ham petrol arzฤฑnฤฑn kapalฤฑ kalmasฤฑ nedeniyle piyasa temellerinin kรถtรผleลtiฤini vurguladฤฑ.
Hรผrmรผz Boฤazฤฑ ve arz gรผvenliฤi รผzerindeki baskฤฑlar
ABD Pazar gรผnรผ yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada, uygulanan ablukayฤฑ delmeye รงalฤฑลan bir ฤฐran kargo gemisine el koyduฤunu belirtirken; Tahran yรถnetimi bu hamleye misilleme yapacaฤฤฑnฤฑ duyurdu.
ฤฐki รผlke arasฤฑndaki gerilimin yeniden tฤฑrmanmasฤฑ, yaklaลฤฑk iki ay รถnce baลlayan savaลtan รถnce dรผnya petrol arzฤฑnฤฑn beลten birinin geรงtiฤi Hรผrmรผz Boฤazฤฑ รผzerindeki denetim mรผcadelesini derinleลtiriyor. Tahran ayrฤฑca, ABD’nin bu hafta sona erecek iki haftalฤฑk ateลkes bitmeden baลlatmayฤฑ umduฤu ikinci tur mรผzakerelere katฤฑlmayacaฤฤฑnฤฑ aรงฤฑkladฤฑ. ABD’nin ฤฐran limanlarฤฑna yรถnelik ablukasฤฑ sรผrerken, ฤฐran’ฤฑn boฤaz รผzerindeki geรงiล rejimine dair รงeliลkili uygulamalarฤฑ piyasalardaki risk primini yukarฤฑ รงekiyor.
MST Marquee Araลtฤฑrma Birimi Baลkanฤฑ Saul Kavonic, petrol piyasalarฤฑnฤฑn sahadaki gerรงekliklerden ziyade ABD ve ฤฐran’dan gelen sosyal medya paylaลฤฑmlarฤฑna tepki verdiฤini ifade etti. Boฤazฤฑn aรงฤฑldฤฑฤฤฑna dair duyurularฤฑn “erken” olduฤunu belirten Kavonic, gemi sahiplerinin geรงiล gรผvenliฤinden emin olmadan bรถlgeye yรถnelmekte tereddรผt edeceฤini kaydetti.
Kpler verilerine gรถre, Cumartesi gรผnรผ boฤazdan petrol, sฤฑvฤฑlaลtฤฑrฤฑlmฤฑล petrol gazฤฑ (LPG), metal ve gรผbre taลฤฑyan 20’den fazla gemi geรงti. Bu rakam 1 Mart’tan bu yana kaydedilen en yรผksek gรผnlรผk geรงiล olsa da, son yaลanan รงatฤฑลma haberleri bu toparlanma eฤilimini sekteye uฤratma riski taลฤฑyor.
Piyasa dinamikleri ve kรผresel enerji gรถrรผnรผmรผ
Kรผresel enerji piyasalarฤฑ iรงin kritik รถneme sahip olan bu sรผreรง, arz gรผvenliฤinin sadece รผretim kapasitesine deฤil, aynฤฑ zamanda jeopolitik geรงiล gรผzergahlarฤฑnฤฑn istikrarฤฑna ne denli baฤlฤฑ olduฤunu bir kez daha kanฤฑtlฤฑyor.
Petrol fiyatlarฤฑ รผzerindeki baskฤฑnฤฑn kฤฑsa vadede dinmesi beklenmezken, yatฤฑrฤฑmcฤฑlar bรถlgeden gelecek resmi aรงฤฑklamalarฤฑ ve askeri hareketliliฤi yakฤฑndan takip ediyor. Mevcut tabloda, Hรผrmรผz Boฤazฤฑ’ndaki belirsizliklerin devam etmesi ve diplomatik kanallarฤฑn tฤฑkanmasฤฑ, petrol fiyatlarฤฑnda yukarฤฑ yรถnlรผ risklerin canlฤฑ kalmasฤฑna neden oluyor.
Kรผresel ekonominin resesyon endiลeleriyle boฤuลtuฤu bir dรถnemde, enerji maliyetlerindeki bu sert yรผkseliลlerin enflasyonist baskฤฑlarฤฑ kรผresel รถlรงekte artฤฑrmasฤฑ bekleniyor.
