Suudi Arabistan’ฤฑn petrol sahalarฤฑna insansฤฑz hava araรงlarฤฑyla yapฤฑlan saldฤฑrฤฑnฤฑn ardฤฑndan dรผnya piyasalarฤฑ karฤฑลtฤฑ. Petrol fiyatlarฤฑ Irak’ฤฑn Saddam yรถnetiminde Kuveyt’i iลgal ettiฤi 1991 yฤฑlฤฑndan bu yana en bรผyรผk yรผkseliลini yaลadฤฑ. Brent petrolรผn varili 70 dolara yaklaลtฤฑ.
Financial Times gazetesi petrol fiyatlarฤฑndan dรผnyanฤฑn hangi bรถlgesinin nasฤฑl etkileneceฤine iliลkin bir analiz hazฤฑrladฤฑ. Analize gรถre petrol fiyatlarฤฑnฤฑn artmasฤฑndan en fazla etkilenecek iki รผlke ekonomik krizde boฤuลan Tรผrkiye ve Arjantin. Financial Times’ta yer alan analizde ลu ifadelere yer veriliyor:
TรRKฤฐYE VE ARJANTฤฐN:
Petrol fiyatlarฤฑnฤฑn artฤฑลฤฑndan en fazla kaybeden iki รผlke Tรผrkiye ve Arjantin olacak hali hazฤฑrda ekonomileri kฤฑrฤฑlgan. Bu iki รผlke enflasyonda kฤฑsa sรผreli artฤฑลlarla mรผcadelede yetersiz kalฤฑyorlar.
AVRUPA:
Avrupa Birliฤi enflasyon yaratmaya รงalฤฑลฤฑyor. Petrol fiyatlarฤฑndaki her 10 euroluk yรผkseliล รผlkede enflasyonu 0.3 puan yukarฤฑ รงeker. Bu onlar iรงin iyi olabilir.
ABD:
Petrol fiyatlarฤฑndaki her artฤฑล ABD’nin gayri safi yurt iรงi hasฤฑlasฤฑnฤฑ olumsuz etkiliyor. Bu yรผzden 1970 yฤฑlฤฑndaki petrol krizinden beri petrol rezervleri tutuyorlar. ABD รผlkesinde enflasyon yaratmaya รงalฤฑลtฤฑฤฤฑ iรงin fiyatlarฤฑn yรผkselmesi o kadar da kรถtรผ olmayabilir. รte yandan dรผnyaya petrol de sattฤฑklarฤฑ iรงin kฤฑsa sรผreli fayda bile saฤlayabilirler.
DรNYA:
โDรผnyanฤฑn fabrikasฤฑ’ รin net petrol ithalatรงฤฑsฤฑ ve ekonomisi petrolde yaลanan fiyat artฤฑลlarฤฑndan ciddi etkilenecek. (Bugรผn Reuters’ta yer alan habere gรถre Suudi Arabistan’dan ekim ayฤฑnda รin’e yapฤฑlacak petrol sevkiyatฤฑ 10 gรผn ertelendi)
MERKEZ BANKALARI:
Petrol fiyatlarฤฑndaki yรผkseliล genel olarak enflasyonu olumsuz etkiler. Fakat Merkez Bankacฤฑlarฤฑ bunu kฤฑsa sรผreli bir fiyat hareketi olarak gรถrรผyor. ABD ve Avrupa Birliฤi enflasyon yaratmaya รงalฤฑลtฤฑฤฤฑ iรงin kฤฑsa sรผreli fiyat artฤฑลฤฑ iลlerine yarayabilir. Tรผrkiye gibi enflasyonu kontrol altฤฑnda tutmaya รงalฤฑลan รผlkeler iรงin durum daha zor olacak.
