Kรผresel enerji piyasalarฤฑnda gรถzler Orta Doฤu’daki geliลmelere รงevrilmiลken, petrol fiyatlarฤฑ ABD Baลkanฤฑ Donald Trump‘ฤฑn ฤฐran ile yaลanan savaลฤฑn “รงok hฤฑzlฤฑ” bir ลekilde sona ereceฤini yinelemesinin ardฤฑndan รงarลamba gรผnรผ sฤฑnฤฑrlฤฑ bir dรผลรผล kaydetti.
Yatฤฑrฤฑmcฤฑlar, รงatฤฑลmalar nedeniyle Orta Doฤu’dan saฤlanan enerji arzฤฑnda yaลanan kesintilerin gรถlgesinde, yรผrรผtรผlen barฤฑล gรถrรผลmelerinin sonuรงlarฤฑnฤฑ temkinli bir yaklaลฤฑmla takip etmeyi sรผrdรผrรผyor. Londra Brent petrolรผ vadeli iลlemleri, kontrat bazฤฑnda 45 sent veya yรผzde 0,4 deฤer kaybederek varil baลฤฑna 110,83 dolara gerilerken, ABD Batฤฑ Teksas tรผrรผ (WTI) ham petrol vadeli iลlemleri ise 27 sent veya yรผzde 0,3 dรผลรผลle 103,88 dolardan iลlem gรถrdรผ.
Her iki gรถsterge fiyat da salฤฑ gรผnรผ ABD Baลkan Yardฤฑmcฤฑsฤฑ JD Vance’in, Washington ve Tahran yรถnetimlerinin mรผzakerelerde ilerleme kaydettiฤini ve iki tarafฤฑn da askeri operasyonlarฤฑn yeniden baลlamasฤฑnฤฑ istemediฤini belirtmesinin ardฤฑndan yaklaลฤฑk 1 dolar kayฤฑp yaลamฤฑลtฤฑ.
Kรผresel enerji piyasalarฤฑnda diplomatik hamle ve arz endiลeleri dengesi
Piyasa analistleri, ABD’nin Orta Doฤu politikasฤฑna yรถnelik aรงฤฑklamalarฤฑnฤฑn gรผnlรผk olarak deฤiลiklik gรถstermesi nedeniyle yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn Washington ve Tahran’ฤฑn gerรงekten ortak bir zeminde buluลup buluลamayacaฤฤฑnฤฑ ve kalฤฑcฤฑ bir barฤฑล anlaลmasฤฑna varฤฑp varamayacaฤฤฑnฤฑ รถlรงmeye รงalฤฑลtฤฑฤฤฑnฤฑ ifade ediyor. Uzmanlar, ABD’nin ฤฐran’a yรถnelik yeni operasyon dรผzenleme olasฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑn masada kalmasฤฑ ve bir barฤฑล anlaลmasฤฑna varฤฑlsa bile ham petrol arzฤฑnฤฑn savaล รถncesi seviyelere hฤฑzla dรถnmeyeceฤi beklentisi sebebiyle fiyatlar รผzerinde yukarฤฑ yรถnlรผ baskฤฑnฤฑn sรผrebileceฤini รถngรถrรผyor.
Trump’ฤฑn salฤฑ gรผnรผ geรง saatlerde ABD’li milletvekillerine รงatฤฑลmanฤฑn hฤฑzlฤฑ bir ลekilde sona ereceฤini sรถylemesine karลฤฑlฤฑk, daha รถnceki deฤerlendirmelerinde Amerika Birleลik Devletleri’nin ฤฐran’ฤฑ yeniden vurmasฤฑ gerekebileceฤini ve daha รถnce planlanan bir saldฤฑrฤฑ emrini vermeye sadece bir saat kala ertelediฤini aรงฤฑklamasฤฑ piyasalardaki volatiliteyi canlฤฑ tutuyor.
Donald Trump’ฤฑn askeri hamle operasyonlarฤฑna dair aรงฤฑklamalarฤฑ, Tahran’ฤฑn ABD-ฤฐsrail savaลฤฑna son vermek amacฤฑyla sunduฤu yeni รถnerinin ardฤฑndan, planlanan dรผลmanlฤฑklarฤฑn yeniden baลlamasฤฑnฤฑ askฤฑya aldฤฑฤฤฑnฤฑ duyurmasฤฑndan bir gรผn sonra geldi. Salฤฑ gรผnkรผ konuลmasฤฑnda ฤฐranlฤฑ liderlerin bir anlaลma iรงin talepte bulunduฤunu รถne sรผren Trump, uzlaลma saฤlanamamasฤฑ halinde รถnรผmรผzdeki gรผnlerde yeni bir ABD operasyonunun gerรงekleลebileceฤi uyarฤฑsฤฑnda bulundu. Uluslararasฤฑ Enerji Ajansฤฑ (IEA) verilerine gรถre, kรผresel petrol arzฤฑnฤฑn yaklaลฤฑk beลte birinin taลฤฑndฤฑฤฤฑ Hรผrmรผz Boฤazฤฑ’nฤฑn fiilen kapanmasฤฑna yol aรงan bu รงatฤฑลma, dรผnya tarihindeki en bรผyรผk petrol arzฤฑ kesintisini yaratmฤฑล durumda. Finans kuruluลu Citi tarafฤฑndan yapฤฑlan resmi aรงฤฑklamada ise petrol piyasalarฤฑnฤฑn uzun sรผreli arz kesintisi riskini ve daha geniล kuyruk risklerini yeterince fiyatlamadฤฑฤฤฑ, bu nedenle yakฤฑn vadede Brent petrol fiyatlarฤฑnฤฑn varil baลฤฑna 120 dolara yรผkselebileceฤi tahmini paylaลฤฑldฤฑ.
Arz kesintileri ve kรผresel stoklarฤฑn piyasa beklentisine etkileri
Kรผresel piyasalarda savaลtan kaynaklanan arz aรงฤฑklarฤฑnฤฑ kapatmak amacฤฑyla รผlkeler ticari ve stratejik petrol rezervlerine baลvurmaya devam ediyor. Amerikan Petrol Enstitรผsรผ (API) tarafฤฑndan salฤฑ gรผnรผ yayฤฑmlanan ve piyasa kaynaklarฤฑna dayandฤฑrฤฑlan veriler, ABD’deki ham petrol stoklarฤฑnฤฑn geรงen hafta รผst รผste beลinci kez gerilediฤini, akaryakฤฑt stoklarฤฑnda da benzer ลekilde dรผลรผล yaลandฤฑฤฤฑnฤฑ ortaya koydu. Reuters tarafฤฑndan gerรงekleลtirilen ankete katฤฑlan ekonomistler, ABD Enerji Enformasyon ฤฐdaresi (EIA) tarafฤฑndan aรงฤฑklanacak olan resmi ham petrol stoklarฤฑnฤฑn 15 Mayฤฑs ile biten haftada yaklaลฤฑk 3,4 milyon varil azaldฤฑฤฤฑnฤฑ tahmin ediyor. รarลamba gรผnรผ ilerleyen saatlerde aรงฤฑklanmasฤฑ beklenen resmi EIA stok verileri, jeopolitik risklerin ve arz-talep dengesinin kฤฑsa vadeli fiyat hareketleri รผzerindeki etkisini netleลtirmesi aรงฤฑsฤฑndan kritik bir rapor olarak deฤerlendiriliyor.
