Petrol fiyatları bu hafta yalnızca Venezuela nedeniyle değil, başka gelişmelerin de etkisiyle yüzde 3 yükseldi.
Fiyatlar cuma günü, aralık ayının başından bu yana görülen en yüksek seviyede kapanarak haftalık bazda yüzde 3’ün üzerinde artış kaydetti.
Petroldeki yükselişin asıl nedeni İran
Analistler, yatırımcıların Venezuela’daki gelişmeleri yakından izlemeye devam etmesine rağmen, yükselişin en büyük nedeninin İran’ın üretimine yönelik tehditler olduğunu belirtti.
Sevens Report Research ortak editörü Tyler Richey’e göre, fiyatlar şu aşamada İran’daki huzursuzluk ve İsrail’in İran’ın üretim altyapısına yönelik olası askeri saldırı tehditlerinden destek buluyor. Bu tür bir saldırı arzı doğrudan etkileyebilir.
Wall Street Journal’a göre, Tahran’da perşembe günü, aralık ayı sonunda başlayan huzursuzluktan bu yana en büyük hükümet karşıtı protestolar görüldü. Başkentte bu ölçekte gösteriler, 2022’de başörtüsü takmadığı gerekçesiyle gözaltına alınan genç bir kadının ölümü üzerine başlayan ayaklanmadan bu yana yaşanmamıştı.
Richey, Venezuela’nın gündemin merkezinde olmaya devam ettiğini ve ülkedeki durumun kısa vadede arz cephesinde fiyatlar açısından aslında yükseliş yönlü bir etki yarattığını söyledi.
Richey’nin aktardığına göre, devlet enerji şirketi Petróleos de Venezuela (PDVSA), yeterli fiziksel depolama kapasitesinin bulunmaması ve liman faaliyetlerinin büyük ölçüde kilitli kalması nedeniyle bilinmeyen miktarda kuyu üretimini durdurdu.
Bu durum ilerleyen aşamada fiyatlar üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturabilir. Çünkü Venezuela’nın yer altından çıkmaya devam eden varilleri koyacak yeri bulunmuyor. Richey, bunun Nisan 2020’de ABD’nin yaşadığı krize çok benzediğini, o dönemde depolama kapasitesinin dolması nedeniyle bazı üreticilerin petrolünü teslim alacak birini bulmak için para ödemek zorunda kaldığını hatırlattı. Bu, Başkan Trump’ın ABD’li enerji şirketlerinin devreye girerek yardım etmek isteyebileceği bir alan olabilir.
Venezuela’dan daha fazla petrolün küresel pazara girebileceğine işaret eden haberler ise bu hafta ABD ve küresel fiyatlar üzerinde aşağı yönlü bir baskı yaratmadı.
ABD gösterge West Texas Intermediate’ın şubat vadeli kontratı, cuma günü New York Ticaret Borsası’nda yüzde 2,4 yükselerek varil başına 59,12 dolardan kapandı. Dow Jones Market Data’ya göre bu, 5 Aralık’tan bu yana görülen en yüksek kapanış oldu. Küresel gösterge Brent’in mart vadeli kontratı ise ICE Futures Europe’ta yüzde 2,2 artışla 63,34 dolara yükseldi.
Trump, hafta başında yaptığı açıklamada Venezuela’nın, piyasa fiyatlarından satılmak üzere ABD’ye 50 milyon varile kadar petrol göndereceğini söylemişti.
Bu, söz konusu petrolün artık Çin ya da Rusya’ya gitmeyeceği anlamına geliyor. Richey’ye göre bu varillere olan talep bir gecede ortadan kalkmadığı için, petrolün başka kaynaklardan tedarik edilmesi gerekecek ve bu durum küresel fiziki petrol piyasasında geçici bir sıkılaşma yaratacak.
Yatırımcılar, cuma günü Trump ile büyük enerji şirketleri arasında yapılması beklenen toplantıyı yakından izledi. Bu görüşmenin, ABD’nin Venezuela’nın petrol endüstrisine yönelik planları konusunda daha fazla netlik sağlaması bekleniyor. Trump, büyük enerji şirketlerinin Venezuela’da en az 100 milyar dolarlık yatırım yapacağını söylemişti.
