AA muhabirinin Bakanlฤฑktan aldฤฑฤฤฑ bilgiye gรถre, 1900’lerde insan hayatฤฑna giren plastiฤin geliลmesine baฤlฤฑ olarak 1977’de alฤฑลveriล noktalarฤฑnda, herkesin rahatlฤฑkla bulabileceฤi, ortalama kullanฤฑm รถmrรผ 15 dakika olan ancak doฤada รงรถzรผnmesi bin yฤฑlฤฑ bulan plastik poลetler verilmeye baลlandฤฑ.
Her maฤazada alฤฑลveriล sonrasฤฑ verilen bu plastik poลetler, petrol bazlฤฑ polietilen maddesinden รผretiliyor. Polietilen maddeler ise atฤฑk haline geldiฤinde ekosistemdeki canlฤฑlar ve doฤaya zararlฤฑ hale dรถnรผลรผyor. Dฤฑล ortam koลullarฤฑ ve neme karลฤฑ direnรง, esneklik ve รผstรผn kimyasal dayanฤฑklฤฑlฤฑk รถzelliklerinden dolayฤฑ tercih edilen plastik poลetlerin sadece yรผzde 1’i geri dรถnรผลtรผrรผlebiliyor.
ฤฐnsan hayatฤฑna 20’nci yรผzyฤฑlฤฑn baลlarฤฑnda giren plastiklerin, dรผnya genelinde 1950’li yฤฑllarda 1,5 milyon ton civarฤฑnda olan รผretim deฤeri, bugรผn yฤฑllฤฑk bazda 335 milyon tonu aลtฤฑ.
Bugรผne kadar รผretildiฤi dรผลรผnรผlen 8 milyar ton plastik malzemenin en az yarฤฑsฤฑnฤฑn, atฤฑk halinde doฤaya bฤฑrakฤฑldฤฑฤฤฑ, aฤฤฑrlฤฑklฤฑ olarak denizlerde ve okyanuslarda biriktiฤi dikkati รงekerken, bunlarฤฑ canlฤฑlarฤฑn tรผketmesiyle de zararฤฑ besin zincirinin son halkasฤฑ insana kadar rahatlฤฑkla ulaลabiliyor.
2019 รถncesi Tรผrkiye’de, plastik poลet รผretimi miktarฤฑnฤฑn yฤฑllฤฑk 35 milyar adet civarฤฑnda olduฤu ve bir kiลinin yฤฑlda ortalama 440 plastik poลet kullandฤฑฤฤฑ belirtilirken, 1 Ocak 2019’da baลlatฤฑlan รผcretlendirilmeyle Tรผrkiye’de plastik poลet kullanฤฑmฤฑ yรผzde 75 seviyesinde azaldฤฑ ve bu sayede 354 bin ton plastik atฤฑฤฤฑn oluลmasฤฑ engellendi.
Yaklaลฤฑk 14 bin 640 ton sera gazฤฑ salฤฑmฤฑnฤฑn รถnรผne geรงildi
Ayrฤฑca bir plastik poลetin ortalama aฤฤฑrlฤฑฤฤฑ 8 gram olarak alฤฑndฤฑฤฤฑnda, yaklaลฤฑk 14 bin 640 ton sera gazฤฑ salฤฑmฤฑnฤฑn da รถnรผne geรงilmiล oldu.
Plastik poลet kullanฤฑmฤฑndaki azalma oranlarฤฑ ile Tรผrkiye’de plastik poลet รผretimi iรงin gerekli plastik hammadde ithali de azaltฤฑlarak, yaklaลฤฑk 2,44 milyar lira tasarruf edildi.
Dรผnya’da 60’dan fazla รผlkede uygulanฤฑyor
Dรผnya genelinde 60’dan fazla รผlkede alฤฑลveriล poลetleri รผcret karลฤฑlฤฑฤฤฑnda satฤฑlฤฑyor. Bunlardan ฤฐsveรง, Kanada, Finlandiya, ฤฐngiltere, Almanya, Fransa ve Japonya’da plastik poลetler รผcret karลฤฑlฤฑฤฤฑnda temin edilirken Avustralya, Kamerun, Kenya gibi bazฤฑ รผlkelerde kฤฑsmi veya tamamen yasak uygulanฤฑyor.
