Rusya Devlet Baลkanฤฑ Vladimir Putin, Rus ลirketlerinin deniz aลฤฑrฤฑ Borsalardan รงฤฑkmasฤฑnฤฑ รถngรถren yasa deฤiลikliฤini 16 Nisanโda imzalayarak 2014โte Kฤฑrฤฑmโฤฑn ilhakฤฑyla hฤฑzlanan sรผrece noktayฤฑ koydu.
Bu hamle, Rusya‘nฤฑn en zengin adamฤฑ Vladimir Potanin ve รงelik milyarderleri Vladimir Lisin ve Alexey Mordashov da dahil olmak รผzere iล insanlarฤฑnฤฑ, yabancฤฑ para cinsinden temettรผ รถdeyen denizaลฤฑrฤฑ hisseler yoluyla, sahip olduklarฤฑ iลletmelerin mรผlkiyet yapฤฑsฤฑnฤฑ yeniden yapฤฑlandฤฑrmaya zorlayabilir.
โYurt dฤฑลฤฑndaki borsalarda iลlem gรถren veya tevdi makbuzu รงฤฑkaran รงoฤu ลirket ve hisse sahipleri Batฤฑ ile geliลtirdikleri iliลkiler sayesinde sahip olduklarฤฑ finansal รถzgรผrlรผkler nedeniyle bรผyรผk kazanฤฑmlar elde ettilerโ diyen Otkritie Broker Araลtฤฑrma Direktรถrรผ Anton Zatolokin, โฤฐnลa etmesi 30 yฤฑl alan bu iliลkileri yok ederek firmalar hem direkt hem de dolaylฤฑ bir darbe almฤฑล oldularโ ifadelerini kullandฤฑ.
1990 ve 2000โlerde Rusyaโnฤฑn ekonomik yรผkseliลinin gรถstergesi olarak Norilsk Nickel ve Lukoilโin New York, Frankfurt ve Londraโda tevdi makbuz programlarฤฑna kaydolmasฤฑndan daha iyi รงok az ลey vardฤฑ.
Bloombergโin verilerine gรถre sadece 2007โde 17 milyar dolarlฤฑk รงฤฑkฤฑล sonrasฤฑ Rusyaโnฤฑn yurtdฤฑลฤฑnda halka arzlarฤฑ son yฤฑllarda dรผลรผล gรถstermeye baลlamฤฑลtฤฑ.
Bu halka arzlar Rusyaโnฤฑn Kฤฑrฤฑmโฤฑ ilhakฤฑ sonrasฤฑ ise toplamda 6 milyar dolarlฤฑk bir kaynak toplayabilirken bu durum jeopolitik geliลmeler tersine dรถndรผฤรผnde uluslararasฤฑ yaptฤฑrฤฑmlara uฤrayan iลletmelerin yabancฤฑ piyasalarda ne kadar savunmasฤฑz olduฤunu gรถsteriyor.
Bazฤฑ oligarklar bu dรผลรผลleri ลirketlerindeki hisse pozisyonlarฤฑnฤฑ artฤฑrmak iรงin kullanฤฑyorlar. Bloombergโin hesaplarฤฑna gรถre Lukoilโin baลฤฑndaki isim Vagit Alekperov yฤฑllar iรงinde piyasadan dรผzenli ลekilde ลirketin tevdi makbuzlarฤฑnฤฑ satฤฑn aldฤฑ.
ฤฐptal adฤฑmlarฤฑ atฤฑlฤฑyor
Rusyaโnฤฑn 24 ลubatโta Ukraynaโyฤฑ iลgali sonrasฤฑ Rus ลirketlerinin tevdi makbuzlarฤฑnฤฑn yabancฤฑ borsalarda iลlem gรถrmesi askฤฑya alฤฑnmฤฑลtฤฑ.
Bu hamleyi takip eden uluslararasฤฑ yaptฤฑrฤฑmlar ise oligarklarฤฑ, bankalarฤฑ ve hatta รผlkenin Dรถviz rezervlerini hedef alฤฑrken borsada iลlem gรถre Rus ลirketlerinin hisselerin deฤerlerini birkaรง gรผn iรงinde kuruลlara kadar dรผลรผrdรผ.
Putinโin imzalayarak onayladฤฑฤฤฑ yasa deฤiลikliฤine gรถre kararฤฑn yayฤฑmlanmasฤฑndan itibaren 10 gรผn iรงinde tevdi makbuzlarฤฑnฤฑn yabancฤฑ borsalarda iลlem gรถrmesine son verilmesi gerekecek. Bununla birlikte ลirketler รถzel izin talep etmesi halinde yasalar รถzel durumlara izin verebiliyor.
Putin tarafฤฑndan imzalanan deฤiลikliklere gรถre, dรถviz depo sertifikalarฤฑnda iลlem, faturanฤฑn yayฤฑmlanmasฤฑndan 10 gรผn sonra durdurulmak zorunda olacak. Aynฤฑ zamanda, ลirketler ticarete devam etmek iรงin izin talep ederse, yasalar รถzel oymalara izin verir.
Reutersโin, iki kaynaฤฤฑna dayandฤฑrdฤฑฤฤฑ haberine gรถre ลimdiye kadar hiรง kimsenin bรถyle bir izin alamadฤฑฤฤฑnฤฑ ve hatta yasa yรผrรผrlรผฤe girmeden รถnce bile, JPMorgan & Chase’in Rus ลirketlerinde tevdi makbuzu sahiplerinin bunlarฤฑ iptal etmesine izin vermeye baลladฤฑฤฤฑnฤฑ bildirdi.
Citigroup da Oleg Deripaskaโnฤฑn en bรผyรผk hissedarฤฑ olduฤu En+ Group iรงin alฤฑnan kรผresel tevdi makbuzlarฤฑnฤฑn iptal baลvurularฤฑ iรงin bir kayฤฑt defterini devreye aldฤฑ.
Bu ay Kommersant’a verdiฤi rรถportajda yasayฤฑ deฤerlendiren ve “Rusya’ya inanan ve uzun yฤฑllardฤฑr Rusya pazarฤฑna yatฤฑrฤฑm yapan ve doฤrudan Rus hisselerine sahip olamayan hissedarlarฤฑn haklarฤฑ zarar gรถrรผyor” diyen รงelik devi Lisin โSiyasetle hiรงbir ilgileri yok ve mรผlkiyet haklarฤฑnฤฑn basitรงe kaybedilmesi riski varโ ifadelerini kullandฤฑ.
