Enerji ve Temiz Hava Araลtฤฑrma Merkezi’ne (CREA) gรถre, Rusya savaลฤฑn ilk 100 gรผnรผnde fosil yakฤฑt satฤฑลฤฑndan 93 milyar euro gelir elde etti.
BBC Tรผrkรงe’nin haberine gรถre Finlandiya merkezli kurumun รงalฤฑลmasฤฑ, aลฤฑrฤฑ yรผksek fiyatlarฤฑn, Rusya’nฤฑn satฤฑลlarฤฑndaki hafif dรผลรผลรผ fazlasฤฑyla telafi ettiฤini gรถsteriyor.
รrneฤin Avrupa Birliฤi (AB), Rusya’dan petrol ve gaz ithalatฤฑnฤฑ Mayฤฑs ayฤฑnda beลte bir oranฤฑnda azalttฤฑ ancak Rusya‘nฤฑn ihracat fiyatlarฤฑ geรงen yฤฑla gรถre ortalama yรผzde 60 daha yรผksek.
Savaล รถncesinde AB’nin gaz ihtiyacฤฑnฤฑn yรผzde 40’ฤฑ ile petrolรผn yรผzde 27’si Rusya’dan karลฤฑlanฤฑyordu.
Mayฤฑs ayฤฑnda ihracat hacmi dรผลmรผล olsa da, fiyatlarฤฑn artmฤฑล olmasฤฑ, Rusya’nฤฑn savaลฤฑn ilk 100 gรผnรผnde fosil yakฤฑtlarฤฑndan hala 100 milyar dolara yakฤฑn gelir elde etmesi anlamฤฑna geliyor.
Ukrayna’nฤฑn iลgalinden bu yana geรงen รผรง ayฤฑ aลkฤฑn sรผrede Batฤฑlฤฑ hรผkรผmetler, Rus fosil yakฤฑtlarฤฑna baฤฤฑmlฤฑlฤฑklarฤฑnฤฑ azaltma yรถnรผnde รถnlemler almaya รงalฤฑลtฤฑ.
Boru hattฤฑ verileri ve kargo gemisi hareketlerinin analizine gรถre, savaลฤฑn ilk 100 gรผnรผnde, Rusya fosil yakฤฑt ihracatฤฑnฤฑn yรผzde 61’ini AB รผlkelerine yaptฤฑ. AB’nin Rusya’dan ithal ettiฤi petrol, kรถmรผr ve doฤal gaz iรงin รถdediฤi miktar yaklaลฤฑk 57 milyar Euro.
Bazฤฑ รผlkeler Rusya’dan fosil yakฤฑt ithalatฤฑnฤฑ azaltsa da, diฤerleri onlarฤฑn yerini aldฤฑ.
รin, Almanya’yฤฑ geride bฤฑrakarak, en bรผyรผk ithalatรงฤฑ konumuna geldi.
Tรผrkiye 5. sฤฑrada
Tรผrkiye, savaลฤฑn ilk 100 gรผnรผnde Rusya’dan en fazla fosil yakฤฑt ithal eden รผlkeler arasฤฑnda ilk beลte yer alฤฑyor.
Bu sรผre iรงinde Tรผrkiye’nin Rusya’dan toplam ithalatฤฑ 6,7 milyar euro olarak gerรงekleลti.
Raporun yazarฤฑ ve CREA’nฤฑn baล analisti Lauri Myllyvirta Tรผrkiye hakkฤฑnda ลunlarฤฑ sรถyledi:
“Tรผrkiye, Rusya’dan fosil yakฤฑt ithal eden ilk beล รผlke arasฤฑnda, gaz ithalatฤฑnda ise รผรงรผncรผ sฤฑrada yer alฤฑyor. Tรผrkiye son on yฤฑlda gรผneล ve rรผzgara yaptฤฑฤฤฑ yatฤฑrฤฑmlar sayesinde fosil yakฤฑt baฤฤฑmlฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑn ekonomik maliyetlerini dรผลรผrmeyi baลarmฤฑล olsa da, hรขlรข kullanฤฑlmayan รถnemli bir yenilenebilir enerji potansiyeli var. Fosil yakฤฑt ithalatฤฑna harcanan her bir lira, Tรผrkiye’nin hem ekonomik hem de enerji gรผvenliฤi aรงฤฑsฤฑndan acilen ihtiyaรง duyduฤu enerji geรงiลini geciktiriyor”.
รin en bรผyรผk ithalatรงฤฑ
Hindistan, Fransa, รin, Birleลik Arap Emirlikleri ve Suudi Arabistan’ฤฑn Ukrayna’daki savaลฤฑn baลlamasฤฑndan bu yana Rus fosil yakฤฑt ithalatฤฑnฤฑ arttฤฑrdฤฑฤฤฑ bildiriliyor.
Bu sรผreรงte ilk sฤฑralarda yer alan รผlkeler (milyar euro):
- รin: 12,6
- Almanya: 12,1
- ฤฐtalya: 7,8
- Hollanda: 7,8
- Tรผrkiye: 6,7
- Polonya: 4,4
- Fransa: 4,3
- Hindistan: 3,4
CREA’nฤฑn bugรผn yayฤฑmladฤฑฤฤฑ rapora gรถre, “Hindistan, Rus ham petrolรผnรผ ithal eden baลlฤฑca รผlkelerden biri oldu, Rusya’nฤฑn petrol ihracatฤฑnฤฑn yรผzde 18’i bu รผlkeye gidiyor”. Ayrฤฑca ham petrolรผn รถnemli bir kฤฑsmฤฑ da rafine petrol รผrรผnleri olarak ABD ve Avrupa รผlkelerinin de dahil olduฤu รผlkelere ihraรง ediliyor.”
CREA baล analisti Myllyvirta, “AB Rusya’ya karลฤฑ daha sert yaptฤฑrฤฑmlar dรผลรผnรผrken, Fransa ithalatฤฑnฤฑ artฤฑrdฤฑ ve en bรผyรผk LNG (sฤฑvฤฑlaลtฤฑrฤฑlmฤฑล doฤal gaz) alฤฑcฤฑsฤฑ haline geldi” dedi ve “sรถze uygun eylem” รงaฤrฤฑsฤฑ yaparak Rus fosil yakฤฑtlarฤฑna ambargo uygulanmasฤฑnฤฑ istedi.
Myllyvirta ayrฤฑca “Kรผresel รถlรงekte, fosil yakฤฑt ithalatฤฑnฤฑ ikame edecek temiz enerji kurulumunu hฤฑzlandฤฑrmamฤฑz, yรผksek yakฤฑt fiyatlarฤฑnฤฑ yavaลlatmamฤฑz gerekiyor” diye vurguladฤฑ.
