Rusyaโdan yola รงฤฑkan ham yaฤ yรผklรผ gemilerin Tรผrkiyeโye gelmeye baลlamasฤฑnฤฑn, ayรงiรงek yaฤฤฑ fiyatlarฤฑnฤฑ nasฤฑl etkileyeceฤi merak edilmeye baลlandฤฑ.
Sรถzcรผ’nรผn haberine gรถre Rusyaโnฤฑn Ukrayna’yฤฑ iลgali sonrasฤฑ yaฤ yรผklรผ gemiler Tรผrkiye’ye gelememiล, yurt iรงinde de bir iki aylฤฑk stok kaldฤฑฤฤฑnฤฑn รถฤrenilmesi รผzerine yaฤ fiyatlarฤฑ ciddi ลekilde artmฤฑลtฤฑ.
Vatandaลฤฑn marketlere panik alฤฑลveriลine koลmasฤฑ รผzerine yaลanan talep patlamasฤฑ, ayรงiรงek yaฤฤฑnฤฑn iki gรผn iรงinde yรผzde 25 zamlanmasฤฑna yol aรงmฤฑลtฤฑ.
Peki ลimdi ithal ham yaฤlarฤฑn Tรผrkiyeโye gelmeye baลlamasฤฑ ve รถnce รukurova sonra Trakyaโda hasadฤฑn yaklaลฤฑyor olmasฤฑ fiyatlarda gerileme yaลatฤฑr mฤฑ?
Konuลtuฤumuz bitkisel yaฤ รผreticileri ve perakendecilerine gรถre, ลu an fiyatฤฑ yรผksek bulunan market raflarฤฑndaki bitkisel yaฤlar, eski maliyetlerle รผretilen รผrรผnler. Savaลtan sonra tรผm ham madde fiyatlarฤฑndaki ciddi artฤฑลlarฤฑn yeni รผrรผnlerin fiyatฤฑna yansฤฑmasฤฑ ve mevcut pahalฤฑlฤฑฤฤฑ daha da artฤฑrmasฤฑ bekleniyor.
Fiyatlardaki artฤฑล hฤฑzฤฑnฤฑ bir miktar da olsa yavaลlatmak iรงin ise รukurova ve Trakyaโda yapฤฑlacak hasat bekleniyor.
ฤฐstanbul Perakendeciler Derneฤi (PERDER ฤฐstanbul) Yรถnetim Kurulu Baลkanฤฑ Faruk Gรผzeldereโnin sozcu.com.trโye verdiฤi bilgiye gรถre, bir ay รถnce 1400-1500 dolar bandฤฑnda olan ham yaฤ fiyatlarฤฑ, savaล nedeniyle 2 bin 300 dolar seviyesine kadar รงฤฑktฤฑ.
Nihai รผrรผnlerin ambalajlandฤฑฤฤฑ tenekelerin ve รผrรผnlerin marketlere geldiฤi kolilerin de artan ham madde fiyatlarฤฑnฤฑn etkisiyle ciddi ลekilde zamlandฤฑฤฤฑ bilgisini veren Gรผzeldere,
โPetrol fiyatlarฤฑndaki artฤฑล sadece nakliyeyi deฤil, ambalajฤฑ da etkiliyor. Karton koli ve teneke fiyatlarฤฑ adeta uรงtu. Geรงen yฤฑl 6 liradan aldฤฑฤฤฑmฤฑz boล bir karton koli, bu yฤฑl 17 liraya รงฤฑktฤฑ. Benzer ลekilde boล bir teneke ise 5-6 liradan 17-18 liraya รงฤฑkmฤฑล durumda. Maliyetlerdeki tรผm bu artฤฑลlar ister istemez nihai รผrรผn fiyatlarฤฑnฤฑ etkiliyorโ diye konuลtu.
Gรผzeldere, โArz konusunda sฤฑkฤฑntฤฑ yaลamayฤฑz. Rusyaโdan gelen gemilerden sonra, รถnce รukurova sonra Trakya Bรถlgesiโnde baลlayacak hasatla birlikte elimiz daha da rahatlayacaktฤฑr. Ancak fiyatlar nasฤฑl olur, onu kestirmek รงok gรผรง. Dรผnya borsalarฤฑndaki ham yaฤ fiyatlarฤฑ belli. Artan maliyetlerden sonra yurt iรงinde รถzel sektรถrรผn fiyat dรผลรผลรผ yapacaฤฤฑnฤฑ tahmin etmiyorumโ deฤerlendirmesinde bulundu.
Tรผrkiyeโde รผretilen ayรงiรงeฤinin yฤฑlda ortalama yรผzde 30-50โsini satฤฑn alan ve 40 bin ortaฤฤฑyla faaliyet gรถsteren bir kooperatiften aldฤฑฤฤฑmฤฑz bilgiye gรถre, maliyetler son dรถnemde yรผzde 70โin รผzerinde arttฤฑ.
ลu an market raflarฤฑnda satฤฑlan bitkisel yaฤlarฤฑn eski maliyetlerden รผretilen yaฤlar olduฤunu sรถyleyen yetkili, ham yaฤ fiyatlarฤฑnฤฑn geldiฤi seviyeden dolayฤฑ bugรผn market raflarฤฑnda satฤฑlan bir litre yaฤฤฑn fiyatฤฑnฤฑn 50 TL olmasฤฑ gerektiฤine dikkat รงekti.
Yetkili, โHam yaฤ ithal edildikten sonra rafine ediliyor. Bunun ayrฤฑ bir maliyeti var. Sonra ambalajlanฤฑyor ve satฤฑล noktalarฤฑna giderken nakliye bedeli oluลuyor. Bunlara รผretici, toptancฤฑ ve market karฤฑnฤฑ da eklediฤinizde yani maliyetlerle bir litre yaฤฤฑn raftaki fiyatฤฑnฤฑn 50 lira olmasฤฑ lazฤฑmโ deฤerlendirmesinde bulundu.
Yaz aylarฤฑnda yapฤฑlacak hasattan sonra yeni รผrรผnlerin yeni maliyetlerle satฤฑlacaฤฤฑna, bu yรผzden de fiyatlarda yeni bir artฤฑล yaลanacaฤฤฑna iลaret eden yetkili, โAncak รผlke genelinde รผretimimiz nasฤฑl olur, gรถrmek lazฤฑm. รrรผn bol olursa fiyatlar bir miktar geri รงekilebilirโ diye konuลtu.
รte yandan, konuลtuฤumuz รผreticilerin ve sanayicilerin dikkat รงektiฤi bir diฤer nokta da, Rusyaโdan yola รงฤฑkan ve Tรผrkiyeโye gelmeye baลlayan yaฤ yรผklรผ gemilerin devamฤฑnฤฑn da gelip gelmeyeceฤiโฆ
Bir รผretici, โ3-4 geminin geldiฤi belirtiliyor. Bu, 15-20 gรผnlรผk yaฤ demek. Arkasฤฑ gelir mi, fiyatlarda bu da รถnemli bir etkenโ ifadelerine yer verdi.
