Rusyaโnฤฑn Ukraynaโya dรถnรผk askeri mรผdahalesi nedeniyle Avrupa Komisyonu Baลkanฤฑ Ursula von der Leyen, dรผn gece Rusyaโya dรถnรผk yeni yaptฤฑrฤฑmlarฤฑ aรงฤฑkladฤฑ. Yaptฤฑrฤฑmlar arasฤฑnda Rus bankalarฤฑnฤฑn SWIFT sisteminden รงฤฑkartฤฑlmasฤฑ da yer aldฤฑ. Ayrฤฑca batฤฑlฤฑ gรผรงler Rusya Merkez Bankasฤฑโnฤฑn rezervlerini kullanmasฤฑnฤฑ engelleyecek ve kurumlara yeni yaptฤฑrฤฑmlar uygulayacak.
Sรถzcรผ‘nรผn haberine gรถre Leyen, โAvrupa Birliฤi ve ortaklarฤฑ, Putin’in savaล makinesini finanse etme yeteneฤini sekteye uฤratmaya รงalฤฑลฤฑyor. AB liderlerine ลu รถnlemleri รถnereceฤim, belirli sayฤฑda Rus bankasฤฑnฤฑn SWIFT’ten kaldฤฑrฤฑlmasฤฑnฤฑ saฤlamayฤฑ taahhรผt ediyoruz .Bu, bankalarฤฑn uluslararasฤฑ finansal sistemden kopmasฤฑnฤฑ ve kรผresel olarak faaliyet gรถsterme yeteneklerine zarar vermesini saฤlayacakโ dedi.
Sรถz konusu yaptฤฑrฤฑmla Rus ihracat ve ithalatฤฑna dรผnya รงapฤฑnda sฤฑnฤฑrlama geleceฤini belirten Leyen, โSWIFT, dรผnyanฤฑn en yaygฤฑn bankalar arasฤฑ รถdeme sistemidir. Bankalarฤฑn bu sistemden รงฤฑkarฤฑlmasฤฑ, finansal iลlemlerinin รงoฤunu dรผnya รงapฤฑnda yรผrรผtmelerini engelleyecek ve Rusya’nฤฑn ihracat ve ithalatฤฑnฤฑ etkin bir ลekilde engelleyecektirโ diye konuลtu.
Konu ile ilgili SWIFTโden yapIlan aรงฤฑklamada, kurumun yaptฤฑrฤฑmlar รผzerinde hiรงbir etkisinin olmadฤฑฤฤฑnฤฑ ve bunlarฤฑ uygulama kararฤฑnฤฑn hรผkรผmetlere ait olduฤunu duyuruldu. Aรงฤฑklamada, โBelรงika yasalarฤฑna gรถre kurulmuล olduฤumuz iรงin yรผkรผmlรผlรผฤรผmรผz, ilgili AB ve Belรงika dรผzenlemelerine uymaktฤฑrโ denildi.
Peki SWIFT sistemi nedir ve Rusya bu sistemden atฤฑlฤฑrsa ne olur?
1973โte kurulan SWIFT (Society for Worldwide Interbank Financial Telecommunication / Dรผnya Bankalar Arasฤฑ Finansal Telekomรผnikasyon Derneฤi), merkezi Belรงikaโda bulunan ve dรผnya genelinde 200โรผn รผzerindeki รผlkeden 11 binin รผzerinde banka ve finansal kurumun kullandฤฑฤฤฑ mesajlaลma sistemine verilen isim.
SWIFT, tek bir kurumun kendi sistemini geliลtirmesini ve tekel olmasฤฑnฤฑ istemeyen Amerikan ve Avrupa bankalarฤฑ tarafฤฑndan ortak bir ลekilde yaratฤฑldฤฑ. Sistem ABD ve ฤฐngiltere Merkez Bankalarฤฑ da dahil olmak รผzere dรผnyanฤฑn dรถrt bir yanฤฑndaki bรผyรผk merkez bankalarฤฑyla ortaklaลa bir ลekilde Belรงika Merkez Bankasฤฑ tarafฤฑndan denetleniyor.
SWIFT sistemi ile her gรผn trilyonlarca dolar el deฤiลtirirken, gรผnde 40 milyondan fazla mesaj gรถnderiliyor. Bu mesajlarฤฑn yรผzde 1โinden fazlasฤฑnฤฑn Rus รถdemelerini iรงerdiฤi dรผลรผnรผlรผyor.
Bir รผlkenin SWIFTโden รงฤฑkarฤฑlmasฤฑ, kilit bankalarฤฑn kรผresel finansal sistemden bรผyรผk รถlรงรผde kopacaฤฤฑ anlamฤฑna geliyor. Moskovaโnฤฑn SWIFTโden dฤฑลlanmasฤฑ sonrasฤฑ Rus bankalarฤฑ, diฤer รผlkelerdeki bankalarla gรผvenli bir ลekilde iletiลim kurmak iรงin alternatif yollar arayacak.
SWIFTโten รงฤฑkartฤฑlan Rus kuruluลlar, SWIFT tarafฤฑndan saฤlanan normal sorunsuz ve anlฤฑk iลlemlere eriลimi kaybedecek. Rus bankalarฤฑ ile iลlem yapan finansal ve ticari kuruluลlar bu bankalarla doฤrudan anlaลma kurmak zorunda kalacak. Bu da gecikmeler ve ek maliyetler yaratacak.
Rusya Merkez Bankasฤฑ daha รถnce olasฤฑ bir yaptฤฑrฤฑmdan korunmak iรงin Mir adฤฑ verilen bir รถdeme sistemi geliลtirmiลti. Ancak, ลu anda sadece birkaรง yabancฤฑ รผlke bu sistemi kullanฤฑyor. Yaptฤฑrฤฑmlar nedeniyle bu sistemin yaygฤฑnlaลmasฤฑ bekleniyor.
Bloombergโin aktardฤฑฤฤฑna gรถre, batฤฑcฤฑ bir dรผลรผnce kuruluลu olan Atlantik Konseyiโnin JeoEkonomi Merkezi direktรถrรผ Josh Lipsky konu ile ilgili, โRusyaโyฤฑ SWIFTโden รงฤฑkarmak รถnemli bir adฤฑm ama sihirli bir deฤnek deฤil. Rus bankalarฤฑnฤฑn faaliyet gรถstermesi iรงin hala alternatif yollar var. Bu yรผzden mesajlaลma sistemine deฤil paraya odaklanmak รถnemliโ deฤerlendirmesinde bulundu.
Daha รถnce ฤฐran, Tahranโฤฑn nรผkleer programฤฑnda yaลanan geliลmelerin ardฤฑndan 2014 yฤฑlฤฑnda SWIFTโden รงฤฑkarฤฑlmฤฑลtฤฑ.
ฤฐran sistemden 2012 yฤฑlฤฑnda men edilmiลti. Sistemden dฤฑลlanan รผlke, petrol ihracat gelirlerinin neredeyse yarฤฑsฤฑnฤฑ ve dฤฑล ticaretinin yรผzde 30โunu bu yรผzden kaybetti.
