Sabancฤฑ Holding CEO’su Zafer Kurtul, 2017 yฤฑlฤฑna iliลkin ipuรงlarฤฑ verdi
Tรผrkiye ekonomisinde รงฤฑtayฤฑ belirleyen yapฤฑlarฤฑn baลฤฑnda gelen Sabancฤฑ Holding, 2017โyi umutla karลฤฑlฤฑyor. Elektrikli otobรผsler, kompozit teknolojileri, kendi kendini temizleyen รงimento ve son beล yฤฑlda 22 milyar TLโyi aลan yatฤฑrฤฑm. Sabancฤฑ Holding CEOโsu Zafer Kurtul, โinovasyonla sฤฑnฤฑrlarฤฑ aลmaโ mottosu ile teknoloji ihracatรงฤฑsฤฑ olmayฤฑ hedeflerinde tutarak รงฤฑtayฤฑ biraz daha yรผkselttiklerini anlatฤฑyor. Kurtul, umutlu olmasฤฑnฤฑn ardฤฑndaki รถngรถrรผleri Dรผnya okurlarฤฑ ile paylaลtฤฑ…
Dรผnyada 3 uรงak lastiฤinden 2’si…
โบ 2016 nasฤฑl bir yฤฑl oldu? Siz nasฤฑl bir yรถnetim ile bu zor yฤฑlฤฑ aลtฤฑnฤฑz?
2016 yฤฑlฤฑ, gerek dฤฑล gerekse iรง geliลmeler aรงฤฑsฤฑndan zorlu bir yฤฑl oldu. รlkemiz 15 Temmuzโdaki darbe giriลiminin ardฤฑndan รงok รถnemli ve baลarฤฑlฤฑ bir sฤฑnav verdi. Siyasi otorite ve halkฤฑmฤฑzฤฑn saฤduyusu sayesinde Tรผrkiye uรงurumun kenarฤฑndan dรถndรผ. Bu hain giriลim baลarฤฑlฤฑ olsa belki Tรผrkiyeโde รถzel sektรถr kalmayacaktฤฑ. Zor bir yฤฑl geรงirdik ama iลler de yรผrรผdรผ. Bu Tรผrkiyeโnin esnekliฤi… Gรผรงlรผ bir รถzel sektรถr ve insanlarฤฑmฤฑzฤฑn รงalฤฑลkanlฤฑฤฤฑ, aile ลirketlerinin yapฤฑlarฤฑ, KOBฤฐโlerin dinamik yapฤฑlarฤฑ bunda etkili oldu. Tรผrkiye gerรงekten yรผksek potansiyelli, genรง bir รผlke. Tรผm sฤฑkฤฑntฤฑlara raฤmen 2016 iล aรงฤฑsฤฑndan kรถtรผ bir yฤฑl olmadฤฑ. Bazฤฑ ลirketler kur artฤฑลฤฑndan kรถtรผ etkilenmiล olabilirler. Ama biz Sabancฤฑ Holding olarak dรถviz pozisyonumuzu iyi yรถneterek hedge etmiล durumdayฤฑz. Dolayฤฑsฤฑyla kur artฤฑลฤฑndan daha az etkilendik.
โบ Geรงtiฤimiz yฤฑlฤฑ ve 2017โyi sektรถrleriniz aรงฤฑsฤฑndan nasฤฑl deฤerlendiriyorsunuz?
2017โde de enerji sektรถrรผnรผn 2016 gibi 2017โde de iyi gitmesini bekliyoruz. 2016 yฤฑlฤฑnda Tufanbeyli linyit santralini, Bandฤฑrma 2 yรผksek verimli doฤal gaz santralini ve Yamanlฤฑ hidroelektrik santralini tam kapasite ile iลletmeye aldฤฑk. 3600 MWโya ulaลan kapasitemizle kaynaklar bakฤฑmฤฑndan รงeลitlendirilmiล, dengeli ve yรผksek verimli bir รผretim portfรถyรผne ulaลtฤฑk. รzel รผreticiler arasฤฑnda kurulu gรผรง bakฤฑmฤฑndan lider durumdayฤฑz. Toplam kurulu gรผรง kapasitemizde yerli ve yenilenebilir enerji kaynaklarฤฑnฤฑn payฤฑ yรผzde 55. Daฤฤฑtฤฑm alanฤฑnda yaptฤฑฤฤฑmฤฑz yatฤฑrฤฑmlarla 14 ilde 20 milyon kiลiyi elektrik enerjisi ile buluลturuyoruz. Bugรผn Tรผrkiyeโde her dรถrt kiลiden birinin elektriฤini biz veriyoruz. Enerji dฤฑลฤฑnda รงimento sektรถrรผnรผn de 2017โde iyi gideceฤini รถngรถrรผyoruz. Sanayi ลirketlerimizle de 2017โde 2016โdan daha iyi performans bekliyoruz. Bugรผn Tรผrkiyeโde satฤฑlan her รผรง lastikten biri Brisa markalฤฑ. 300 milyon dolarlฤฑk ikinci fabrika yatฤฑrฤฑmฤฑmฤฑz Aksaray ilinde devam ediyor. ฤฐkinci fabrikamฤฑzla birlikte lastik รผretim kapasitemizi yรผzde 30 artฤฑrmayฤฑ hedefliyoruz.
Kordsa Global, Tรผrkiyeโnin en iyi รผรง Ar-Ge merkezinden biri konumunda. Kompozit Teknolojileri Mรผkemmelliyet Merkeziโne 100 milyon TL yatฤฑrฤฑm yaptฤฑk. Dรผnyadaki her รผรง uรงak lastiฤinden ikisinde Kordsa Global lastik takviye malzemesi kullanฤฑlฤฑyor. Naylon bezde dรผnyada pazar payฤฑmฤฑz yรผzde 30 seviyelerinde.
TEMSA yenilikรงi รผrรผnler รผzerinde รงalฤฑลฤฑyor. Elektrikli otobรผs รผretmeye baลladฤฑk. Enerji Tรผrkiyeโnin cari aรงฤฑฤฤฑnda en รถnemli kalemlerden biri. Bu aรงฤฑdan TEMSAโnฤฑn bu รผrรผnรผnรผn yaygฤฑnlaลmasฤฑ รงok รถnemli.
โบ Ne zaman dรผลer yollara elektrikli otobรผs?
Pil maliyetini dรผลรผrรผcรผ รงalฤฑลmalar yapฤฑyoruz. Pil yazฤฑlฤฑm teknolojilerimizi geliลtiriyoruz. Elektrikli otobรผs รถzellikle belediyelerimiz iรงin รงok รถnemli bir fฤฑrsat olacaktฤฑr. Belediyeler elektrikli otobรผs kullansa รงok bรผyรผk yakฤฑt tasarrufu saฤlarฤฑz. En รถnemli katkฤฑ temiz ลehirlere kavuลmak. Temsa otobรผslerimize yoฤun talep alฤฑyoruz. Bugรผn dรผnyanฤฑn 66 farklฤฑ รผlkesine Adanaโda รผrettiฤimiz otobรผslerimizi ihraรง ediyoruz. Artฤฑk Silikon Vadisiโnde bile Temsa otobรผslerini gรถrmek mรผmkรผn.
โบ Tรผrkiyeโnin Teslaโsฤฑ mฤฑ olacaksฤฑnฤฑz?
Tesla binek araรงta bu iลi en iyi yapan ลirketlerden. รlke olarak rekabet avantajฤฑmฤฑz ise ticari araรงta. Elektriklide alanฤฑmฤฑzฤฑ ticari olarak belirlersek dรผnya รงapฤฑnda baลarฤฑlฤฑ olabiliriz. Bu konuda รถnemli bir geliลim alanฤฑ gรถrรผyoruz. รlkemizin bu tรผr inovasyon ve Ar-Geโlere ihtiyacฤฑ var.
รimentoda daha da gรผรงlenecek
โบ รimentoda yeni yatฤฑrฤฑm var mฤฑ?
Tรผrkiye bugรผn dรผnyanฤฑn dรถrdรผncรผ, Avrupaโnฤฑn ise en bรผyรผk รงimento รผreticisi. รimentoda iรง talep 2016 yฤฑlฤฑnda stabil seyretti. รimento ลirketlerimiz Akรงansa ve รimsa ile sektรถrdeki liderliฤimizi bu dรถnemde de sรผrdรผrdรผk. 2017 yฤฑlฤฑnda aรงฤฑlฤฑลฤฑnฤฑ yapacaฤฤฑmฤฑz ve 165 milyon dolar yatฤฑrฤฑmla hayata geรงireceฤimiz Afyon รimento, sektรถrde รimsa iรงin รถnemli atฤฑlฤฑm olacak. รimsa ลirketimiz ลu anda dรผnyanฤฑn en bรผyรผk ikinci beyaz รงimento รผreticisi konumunda. รimento ลirketlerimizle de yeni yatฤฑrฤฑm olanaklarฤฑnฤฑ araลtฤฑrฤฑyoruz. Hedefimiz รงimentoda daha da gรผรงlenmek.
Perakendede danฤฑลmanlฤฑk hizmeti
โบ Perakendede CarrefourSA ve Teknosaโda nasฤฑl geliลmeler รถngรถrรผyorsunuz?
Teknosaโda dolardaki artฤฑลฤฑn รผrรผn fiyatlarฤฑnฤฑ etkilemeye baลlayacaฤฤฑnฤฑ รถngรถrรผyoruz. Daha fit ve verimli bir Teknosa hedefliyoruz ki mรผลterilerimize daha uygun fiyatlarla hizmet sunabilelim. Bugรผn Tรผrkiyeโde satฤฑlan her 10 akฤฑllฤฑ telefondan 3โรผnรผ Teknosa satฤฑyor. Sektรถrdeki bilinirliฤi ve konumu รงok iyi durumda. Internet satฤฑลlarฤฑ her geรงen gรผn artmakla birlikte mรผลterilerimiz hala maฤazaya gidip รผrรผnรผ gรถrmek ve Teknosa รงalฤฑลanฤฑndan teknik danฤฑลmanlฤฑk almak istiyor. Biz de hem maฤazalarda hem de internet ve sosyal medyada bu danฤฑลmanlฤฑk hizmetini etkin ลekilde verebilmek istiyoruz. 2017โde Teknosaโyฤฑ mรผลterisine daha da yakฤฑn olan ve hizmet gรถtรผren bir ลirket olarak konumluyoruz. Carrefour- SAโda da benzer ลekilde 2017 รถnceliklerimiz, hizmet kalitesini daha da yukarฤฑlara taลฤฑmak ve verimlilik olacak.
Yatฤฑrฤฑmda hฤฑz kesmiyoruz
โบ Bรผtรผn bu geliลmelerle nasฤฑl rakamlarla geride bฤฑraktฤฑnฤฑz 2016โyฤฑ ve 2017 hedefleriniz ne?
2017โnin daha iyi bir yฤฑl olacaฤฤฑnฤฑ dรผลรผnรผyorum. 2016 sonu itibariyle hedeflerimizi tutturabileceฤimizi tahmin ediyorum. Hedefimiz, karlฤฑlฤฑฤฤฑmฤฑzฤฑ artฤฑrarak paydaลlarฤฑmฤฑza daha fazla deฤer yaratmak. Kรขrlฤฑlฤฑk arttฤฑkรงa bu da yatฤฑrฤฑma dรถnรผลรผyor, istihdama dรถnรผลรผyor. รzellikle 2017โde Enerjisaโda yeni istihdam olanaklarฤฑ ortaya รงฤฑkacak. Biz Sabancฤฑ Topluluฤu olarak 2016โnฤฑn ilk dokuz ayฤฑnda 3 milyar TL yatฤฑrฤฑm yaptฤฑk. 2017โde de ortalama bu miktarlarda yatฤฑrฤฑm yapacaฤฤฑmฤฑzฤฑ tahmin ediyoruz. Kฤฑsacasฤฑ Sabancฤฑ Holding olarak yatฤฑrฤฑmda hฤฑz kesmiyoruz.
โบ Aฤฤฑrlฤฑk nerede olacak bu yฤฑl planlanan yatฤฑrฤฑmda?
Yatฤฑrฤฑmฤฑmฤฑzฤฑn bรผyรผk bir bรถlรผmรผ enerjide olacak. Ancak biz sanayi ve รงimentoda da รงok รถnemli yatฤฑrฤฑmlara imza atฤฑyoruz. Bunlar halen devam ediyor. Amacฤฑmฤฑz iรงinde bulunduฤumuz her sektรถrde kรขrlฤฑ bรผyรผmemizi sรผrdรผrmek ve รผlkemize mรผmkรผn olduฤu kadar fazla deฤer yaratmak. รzellikle bรถyle bir dรถnemde รผretimin รถnemine รงok inanฤฑyorum. Sabancฤฑ Holdingโin bu konuda รถrnek olmak gibi bir misyonu var. 92 yฤฑlฤฑ aลkฤฑn sรผredir Tรผrkiyeโnin Sabancฤฑโsฤฑyฤฑz. Bu da bizim sorumluluฤumuzu bir kat daha artฤฑrฤฑyor.
En bรผyรผk fฤฑrsatฤฑ teknolojik inovasyonda gรถrรผyoruz
โบ 2017 Tรผrkiyeโde bir referandum ihtimali ile hareketli bir gรผndem sรถz konusu. Bu iรง siyasal hareketliliฤin ekonomiye yansฤฑmasฤฑnฤฑ nasฤฑl deฤerlendiriyorsunuz? Bu durum planlarฤฑnฤฑzฤฑ nasฤฑl etkiler?
รnรผmรผzdeki yฤฑl siyasi anlamda yoฤun geรงecek bir yฤฑl. Bu noktada ekonomi yรถnetiminin her tรผrlรผ geliลmeye ve dรถnemsel piyasa volatilitesi artฤฑลlarฤฑna hazฤฑrlฤฑklฤฑ olduฤunu gรถrรผyoruz. Sabancฤฑ Holding olarak planlarฤฑmฤฑzda revizyona gitmedik. 2016 global anlamda zor bir yฤฑl oldu. รzellikle ABDโdeki seรงimlerin yansฤฑmalarฤฑnฤฑ yeni yฤฑlda net olarak gรถreceฤiz. Ama biz 2017 ‘den oldukรงa umutluyuz. 2017โde global arenadaki tรผm koลullarฤฑ yakฤฑndan takip etmekle birlikte, hedefimize ilerlemeye devam edeceฤiz. En bรผyรผk fฤฑrsatฤฑ teknolojik inovasyonda gรถrรผyoruz. Bu sebeple inovasyon ve Ar-Geโdeki gรผcรผmรผzรผ daha da artฤฑrmak iรงin planlarฤฑmฤฑz var.
Sabancฤฑ CEO’sunun kรขrlฤฑlฤฑk formรผlรผ
โKรขrlฤฑlฤฑk bir ekip รงalฤฑลmasฤฑdฤฑr. Yenilik; yeni รผrรผn ve kaliteli hizmet, yeni pazarlar… Buna verimliliฤi, eฤitim ve teknolojiye yatฤฑrฤฑmฤฑ eklerseniz, รผzerine de piyasayฤฑ doฤru gรถrรผp rekabeti iyi tanฤฑrsanฤฑz kรขrlฤฑlฤฑk geliyor. Burada risk yรถnetimini de ihmal etmemeniz gerekiyor.โ
Yฤฑlsonu dolar kuru beklentisi 3.80
โบ 2017 yฤฑlฤฑnda ekonomik bรผyรผmede kamu harcamalarฤฑ ve inลaat kaynaklฤฑ yatฤฑrฤฑm harcamalarฤฑnฤฑn itici gรผรง olmaya devam edeceฤini ve yฤฑlฤฑ yรผzde 3 civarฤฑ bรผyรผme ile tamamlayacaฤฤฑmฤฑzฤฑ deฤerlendiriyoruz.
โบ Dรถviz kuru kaynaklฤฑ geliลmeler, petrol fiyatlarฤฑndaki yรผkseliล nedeniyle enflasyon tahminimiz ise yรผzde 8 civarฤฑnda.
โบ Dรถviz kurundaki yรผkseliลlerin ise, yakฤฑn geรงmiลe kฤฑyasla daha sฤฑnฤฑrlฤฑ olabileceฤini deฤerlendiriyoruz. 2017 sonunda Dolar kurunda 3.80 seviyesini รถngรถrรผyorum.
Global piyasalarda rรผzgar iki yรถnlรผ
Dolar gรผรงlenecek, AB ile iliลkilerin รถnemi โkritikleลecekโ
Zafer Kurtul, global ekonomi aรงฤฑsฤฑndan 2017 รถngรถrรผlerini ลรถyle sฤฑraladฤฑ:
โบ Global piyasalarda risk de var fฤฑrsat da. Amerika Trump yรถnetimiyle vergi oranlarฤฑnฤฑ dรผลรผrerek, altyapฤฑ yatฤฑrฤฑmlarฤฑnฤฑ hฤฑzlandฤฑrฤฑp dฤฑล ticareti daha fazla regule ederek yatฤฑrฤฑmlarฤฑ ABDโye geri รงekmeyi planlฤฑyor. Bรถyle bakฤฑnca da bu daha kuvvetli dolar, Amerikaโda artan faizler ve artan enfl asyon demek…Neticede Tรผrkiye gibi geliลmekte olan รผlkelere para akฤฑลฤฑ azalacak.
โบ Kuvvetli dolar daha zayฤฑf emtia fiyatlarฤฑ demek. Bu bizim iรงin bir avantaj yaratabilir. Asyaโdaki bรผyรผme de dรผลecek. Hindistan daha iyi bir bรผyรผme yakalayabilir. รinโin durumunda bir belirsizlik var. Bu durumda dฤฑล ticaret hacminde bir dรผลรผล olabilir.
โบ Bizim iรงin Avrupaโdaki geliลmeler รถnemli. Orada bir toparlanma var. Avrupa Merkez Bankasฤฑโnฤฑn uyguladฤฑฤฤฑ geniลleyici para politikalarฤฑnฤฑn etkisiyle bรถlge รผlkelerinde ekonomik toparlanmanฤฑn sรผrmesini bekliyoruz. ฤฐhracatta kuvvetli olduฤumuz alanlarda gรผcรผmรผzรผ sรผrdรผrebilmemiz lazฤฑm. Burada Avrupa ile iliลkimizin saฤlam tutulmasฤฑ gerekli.
Bir rating dรผลรผลรผ olursa bu bize maliyet artฤฑลฤฑ getirir
โบ Bu ortamda riskler de var. รrneฤin kredi derecelendirme kuruluลlarฤฑnฤฑn not indirimini nasฤฑl izliyorsunuz?
Bir rating dรผลรผลรผ olmamalฤฑ, bu bizim maliyetlerimizi artฤฑrฤฑr. Tรผrkiye, bรผyรผmesini dฤฑล borรงlanma ile karลฤฑlฤฑyor. Burada maliyetlerin yรผkselmesi bizi rekabette geriye atฤฑyor. Bรผyรผmenin sฤฑnฤฑrlฤฑ olduฤu bugรผnรผn ortamฤฑnda maliyetlerini en iyi yรถneten, en saฤlam olan ayakta kalฤฑyor. Ekonomik anlamda, รงok iyi iลler yapฤฑlฤฑyor, ancak bizim kendimizi daha iyi anlatmamฤฑz gerekiyor. รlkemizin potansiyelini daha iyi anlatabilmeliyiz. Aslฤฑnda bazen doฤru iลleri yapฤฑp vermek istediฤimiz mesajฤฑ tam veremiyor olabiliriz. Burada hepimize gรถrev dรผลรผyor. Biz yurtdฤฑลฤฑ ile sรผrekli temas halindeyiz. Yabancฤฑ ortaklarฤฑmฤฑzฤฑ yaลananlar ile ilgili sรผrekli bilgilendirdik. Ortaklarฤฑmฤฑz Tรผrkiyeโye gรผveniyor ve potansiyeline inanฤฑyor.
โบ Hiรงbir tedirginlik gรถstermediler mi?
Aksine, hiรงbir sฤฑkฤฑntฤฑ yaลamadฤฑk. Bize gรผveniyorlar. Yaptฤฑฤฤฑmฤฑz iletiลim de รงok fayda saฤladฤฑ. Yabancฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑlarla da sฤฑk sฤฑk gรถrรผลรผp burada yapฤฑlan doฤru iลleri de iyi anlatabilemek รงok รถnemli. รzellikle 15 Temmuz darbe giriลiminin hemen ardฤฑndan hepsiyle irtibata geรงtik. รlkemize gรผvenmemeleri iรงin hiรง bir neden olmadฤฑฤฤฑnฤฑ, ekonomimizin ne kadar gรผรงlรผ ve potansiyelimizin ne kadar yรผksek olduฤunu anlattฤฑk. ฤฐstanbul her zaman yabancฤฑlarฤฑn รงok sevdiฤi gelmek istediฤi bir ลehir oldu. Gรผvenlik konusu รงok รถnemli.(รzlem Ermiล Beyhan-Dรผnya)
