Devrimci ฤฐลรงi Sendikalarฤฑ Konfederasyonu Araลtฤฑrma Merkezi (DฤฐSK-AR), Uluslararasฤฑ รalฤฑลma รrgรผtรผโnรผn (ILO) istihdam kaybฤฑ metodunu Tรผrkiyeโye uyarlayarak, salgฤฑn dรถneminde yaลanan istihdam kaybฤฑnฤฑn bilanรงosunu ortaya รงฤฑkardฤฑ.
Buna gรถre, salgฤฑn dรถneminde eลdeฤer tam zamanlฤฑ istihdam kaybฤฑ ortalama 3 milyon 613 bin oldu. Salgฤฑn dรถneminde eลdeฤer tam zamanlฤฑ istihdam kaybฤฑ erkeklerde 12.4 olarak hesaplanฤฑrken, kadฤฑnlarda bu oranฤฑn yรผzde 15.5 olduฤu ifade edildi.
Sรถzcรผ’nรผn haberine gรถre Covid-19 pandemisinin 2020โde tรผm dรผnyada 255 milyon eลdeฤer tam zamanlฤฑ
istihdam kaybฤฑ yarattฤฑฤฤฑ bilgisi verilen raporda, Tรผrkiye’deki eลdeฤer tam zamanlฤฑ istihdam kaybฤฑnฤฑn, yรผzde 8.8 olan dรผnya ortalamasฤฑnฤฑn oldukรงa รผzerinde gerรงekleลtiฤine dikkat รงekildi.
EN BรYรK KAYIP 2020โNฤฐN 2. รEYREฤฤฐNDE VERฤฐLDฤฐ
DฤฐSK-ARโฤฑn, Covid-19’un gรถrรผlmeye baลlamasฤฑndan รถnceki รงeyrek olan 2019 4. รงeyreฤi baz alarak yaptฤฑฤฤฑ ve mevsim etkisinden arฤฑndฤฑrฤฑlmฤฑล verilere dayalฤฑ hesaplamasฤฑna gรถre, eลdeฤer tam zamanlฤฑ istihdam kaybฤฑ sayฤฑsฤฑ 2020 1. รงeyrekte 2 milyon 117 bin (yรผzde 7.8) oldu.
Bunun 2020 2. รงeyrekte 8 milyon 942 bin (yรผzde 32.8), 2020 3. รงeyrekte 3 milyon 307 bin (yรผzde 12.1) ve 2020 4. รงeyrekte 2 milyon 862 bin (yรผzde 10.5) olduฤu aรงฤฑklanan DฤฐSK-AR raporunda, โBรถylece 2020 iรงin eลdeฤer tam zamanlฤฑ istihdam kaybฤฑ 4 milyon 307 bin oldu. Salgฤฑnฤฑn etkisinin en yoฤun yaลadฤฑฤฤฑ 2020 2. รงeyrekte en bรผyรผk kayฤฑp yaลandฤฑโ deฤerlendirmesinde bulunuldu.
Bu yฤฑlฤฑn ilk รงeyreฤinde ise ekonominin kฤฑsmen aรงฤฑlmasฤฑyla รงalฤฑลma sรผreleri yeniden arttฤฑฤฤฑna dikkat รงekilen raporda, โBรถylece salgฤฑnฤฑn 6 รงeyreklik dรถneminde (2020 baลฤฑ-2021 Haziran ayฤฑ) toplam istihdam kaybฤฑ oranฤฑ yรผzde 13.2 ve sayฤฑsฤฑ ise 3 milyon 613 bin olduโ denildi.
โTรฤฐK ARTTI DESE DE AZALDIโ
Hatฤฑrlanacaฤฤฑ รผzere, Tรผrkiye ฤฐstatistik Kurumuโnun (TรฤฐK) aรงฤฑkladฤฑฤฤฑ iลgรผcรผ verileri haziranda hem istihdamฤฑn arttฤฑฤฤฑnฤฑ hem de iลgรผcรผnรผn gerilediฤini gรถstermiลti. TรฤฐKโe gรถre, haziranda ekonomide 602 bin istihdam artฤฑลฤฑ yaลanmฤฑลtฤฑ. Hizmet sektรถrรผnรผn toparlanma ayฤฑnda istihdam artฤฑลฤฑnda ilk sฤฑrada 296 bin ile sanayinin yer almasฤฑ dikkat รงekmiลti.
DฤฐSK-AR raporunda ise ลu ifadelere yer verildi: โTรฤฐK’in salgฤฑnฤฑn etkilerini dikkate almayan hesaplama yรถntemine gรถre salgฤฑn dรถneminde iลsizlik dรผลerken istihdamda da bรผyรผk artฤฑลlar yaลandฤฑ. Araลtฤฑrmanฤฑn ortaya koyduฤu sonuรง 2020โde istihdamda yรผzde 15.8 kayฤฑp yaลandฤฑ bunun sayฤฑsal karลฤฑlฤฑฤฤฑ ise 4.3 milyon oldu.
Tรผm salgฤฑn dรถnemini dikkate alacak olursak ise eล deฤer istihdam kaybฤฑ oranฤฑ ise 13.2 ve eล deฤer istihdam kaybฤฑ toplamฤฑ ise 3.6 milyon oldu. Bunun anlamฤฑ salgฤฑn dรถnemdeki her bir dรถnemde 2019 yฤฑlฤฑnฤฑn son รงeyreฤine gรถre ortalama 3.6 milyon kayฤฑp yaลandฤฑ. Diฤer bir anlatฤฑmda 3.6 milyon kiลilik daha az รงalฤฑลma sรถz konusu oldu. Gerรงek istihdam bilanรงosu, gรผnlรผk yaลamda hissedilen, รงalฤฑลanlar tarafฤฑndan hissedilen istihdam kaybฤฑ budur.โ
KADIN ฤฐSTฤฐHDAMINDA BรYรK KAYIP
ฤฐลgรผcรผ piyasalarฤฑnda zaten var olan toplumsal cinsiyet eลitsizliฤi salgฤฑnฤฑn etkisiyle daha da derinleลti.
Salgฤฑn dรถneminde tรผm dรผnyada kadฤฑnlarฤฑn istihdam kayฤฑplarฤฑ erkeklerden daha fazla yaลanฤฑyor. ILO’ya gรถre, Covid-19 nedeniyle kadฤฑnlarฤฑn istihdam kaybฤฑ 2020’de yรผzde 5 iken erkeklerde yรผzde 3.9.
DฤฐSK-ARโa gรถre ise, salgฤฑnฤฑn 2020-2021 dรถneminde ortalama eลdeฤer tam zamanlฤฑ istihdam kaybฤฑ erkeklerde yรผzde 12.5 olurken kadฤฑnlarda yรผzde 15.5 olarak gerรงekleลti.
ฤฐลBAลINDA OLMAYANLARDA DEVASA ARTIล
Salgฤฑnฤฑn istihdam รผzerindeki etkisini ortaya koyan bir baลka gรถsterge ise, iลbaลฤฑnda olmayanlarฤฑn sayฤฑsฤฑndaki artฤฑล oldu.
DฤฐSK-ARโฤฑn 2014 ve 2021 arasฤฑndaki 2. รงeyrek dรถnemlerini esas alarak yaptฤฑฤฤฑ hesaplamaya gรถre, 2014 2. รงeyrekte iลbaลฤฑnda olmayanlarฤฑn oranฤฑ yรผzde 4 iken ve bu oran yฤฑllar boyunca yรผzde 3-4 bandฤฑnda seyrederken 2019 2. รงeyrekte yรผzde 6.2’ye yรผkseldi ve salgฤฑnฤฑn etkisinin zirve yaptฤฑฤฤฑ 2020 2. รงeyrekte yรผzde 21’e ulaลtฤฑ.
ฤฐลbaลฤฑnda olmayanlarฤฑn oranฤฑnฤฑn 2021 2. รงeyrekte ekonominin aรงฤฑlmasฤฑyla yรผzde 7.5’e gerilemesine raฤmen, รถnceki dรถnem ortalamalarฤฑna gรถre oldukรงa yรผksek durumda olduฤu belirtilen raporda โBu durum salgฤฑnฤฑn istihdam รผzerindeki olumsuz etkisinin 2021 2. รงeyrekte de devam ettiฤini gรถsteriyorโ ifadelerine yer verildi.
DรNYADAKฤฐ ฤฐSTฤฐHDAM KAYBI 255 MฤฐLYON
รte yandan, DฤฐSK-AR raporunda, ILOโnun dรผnyadaki istihdam kaybฤฑna iliลkin verileri de paylaลฤฑldฤฑ.
ILO’ya gรถre 2020’de, 2019 4. รงeyreฤe gรถre kรผresel olarak รงalฤฑลma sรผreleri yรผzde 8.8 azaldฤฑ ve 255 milyon istihdam kaybฤฑ yaลandฤฑ.
ILO, bu kaybฤฑn 2008-2009 ekonomik krizinin yaklaลฤฑk 4 katฤฑ dรผzeyinde olduฤunu belirtiyor.
DฤฐSK-AR raporunda bu konuya iliลkin ลu ifadelere yer verildi: โ2008-2009 ekonomik krizinin son derece bรผyรผk bir durgunluk ve iล kaybฤฑ yarattฤฑฤฤฑ ve salgฤฑn รถncesinde etkilerinin hรขlรข sรผrdรผฤรผ dรผลรผnรผlecek olursa Covid-19 salgฤฑnฤฑn yarattฤฑฤฤฑ istihdam kaybฤฑnฤฑn boyutlarฤฑ ve etkisi daha iyi anlaลฤฑlabilir.โ
