Cumhurbaลkanฤฑ Recep Tayyip Erdoฤan, Muhammed bin Selman’ฤฑ Cumhurbaลkanlฤฑฤฤฑ Kรผlliyesi’nde resmi gรถrenle karลฤฑlayacak. ฤฐkili ve heyetler arasฤฑ gรถrรผลmeler sonrasฤฑ iki lider birlikte akลam yemeฤi yiyecek.
Muhammed bin Selman‘ฤฑn Ankara ziyareti, yฤฑllar sรผren gerilimin ardฤฑndan Tรผrkiye ve Suudi Arabistan iรงin kritik รถnemde.
BBC Tรผrkรงe’nin haberine gรถre Tรผrk Lirasฤฑ’nฤฑn son aylarda rekor dรผzeyde deฤer kaybetmesi, resmi yฤฑllฤฑk enflasyonun yรผzde 70’in รผzerine รงฤฑkmasฤฑ gibi ciddi ekonomik sorunlarla boฤuลan Tรผrkiye iรงin bu zengin yer altฤฑ kaynaklarฤฑna sahip Kรถrfez รผlkesinden gelecek yatฤฑrฤฑm, kฤฑsa vadeli de olsa olumlu bir etki yaratabilir.
Ukrayna savaลฤฑyla birlikte artan petrol fiyatlarฤฑ sonucu Suudi Arabistan’ฤฑn bu yฤฑlki kรขrฤฑnฤฑn 400 milyar dolarฤฑn รผzerine รงฤฑkmasฤฑ bekleniyor. Krallฤฑk, bu sebeple dฤฑล yatฤฑrฤฑmlarฤฑnฤฑ da artฤฑrmak iรงin fฤฑrsatlar kolluyor.
Cumhurbaลkanฤฑ Erdoฤan, Nisan ayฤฑ sonunda Suudi Arabistan’ฤฑ ziyaret etmiล, ziyaret รถncesi Tรผrk yetkililer Suudi mevkidaลlarฤฑyla ticaret ve enerji baลta olmak รผzere รงeลitli alanlarda anlaลmalar ve mutabakatlar imzalama yรถnรผnde รงalฤฑลmalar yรผrรผtmรผลtรผ.
Ancak bu รงalฤฑลmalar karลฤฑlฤฑk bulmamฤฑลtฤฑ.
ลimdi ise durum Riyad iรงin de farklฤฑ. ABD Baลkanฤฑ Joe Biden, Temmuz ayฤฑnda Suudi Arabistan’a bir ziyarette bulunacaฤฤฑnฤฑ aรงฤฑkladฤฑ. Biden’ฤฑn ziyaretinin en รถnemli gรผndem maddesi, Ukrayna savaลฤฑyla birlikte sert yaptฤฑrฤฑmlar uygulanan Rusya’dan gelen enerjiye baฤlฤฑ kalฤฑnmamasฤฑ iรงin Suudi Arabistan ve petrol zengini Kรถrfez รผlkelerinin enerji arzฤฑnฤฑ artฤฑrmasฤฑ talebi olacak.
Beklentilerin aksine Biden, bu ziyarette Muhammed bin Selman’la ikili gรถrรผลme yapmayacaฤฤฑnฤฑ duyurdu.
Muhammed bin Selman da hem Suudi gazeteci Cemal Kaลฤฑkรงฤฑ cinayetiyle ilgili mesafeli tutumunu koruyan hem de bรถlgesel rakibi ฤฐran’la yeniden nรผkleer mรผzakere masasฤฑna oturan Biden’ฤฑn ziyareti รถncesi, bรถlge รผlkeleriyle temaslarฤฑnฤฑ sฤฑklaลtฤฑrdฤฑ.
Veliaht Prensi Tรผrkiye’den รถnce Pazartesi gรผnรผ Mฤฑsฤฑr ve Salฤฑ gรผnรผ de รrdรผn’e giderek bu รผlkelerin liderleriyle gรถrรผลtรผ. Bir Suudi yetkilinin yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamaya gรถre “Biden ziyareti รถncesi pozisyonlarฤฑnฤฑ koordine etmek ve netleลtirmek amacฤฑyla” yapฤฑlan bu ziyaretlerin ardฤฑndan Muhammed bin Selman, boru hatlarฤฑyla bรถlgedeki bir baลka enerji merkezi olma potansiyeli taลฤฑyan Tรผrkiye’ye gidiyor.
Muhammed bin Selman, Biden’ฤฑn ziyareti รถncesi bรถlgede oyun kurucu olduฤunu gรถstermek istiyor olabilir mi?
Singapur Ulusal รniversitesi Ortadoฤu Enstitรผsรผ’nden Dr. James Dorsey’ye gรถre bรถyle. Dahasฤฑ, bu sayede Ankara’nฤฑn istediฤi yakฤฑnlaลma da saฤlanabilir:
“Bu bir enerji veya ticaret anlaลmasฤฑ meselesi deฤil, bu ziyaretten bu anlaลmalar รงฤฑkar veya รงฤฑkmaz ama bence Muhammed bin Selman buradan birkaรง ลey kazanmak istiyor. Bunlardan biri Biden’a karลฤฑ pozisyonunu gรผรงlendirmek. Sadece bir ลeylere engel olabildiฤini deฤil, yeniden inลa edebildiฤini de gรถstermek istiyor. Suudi Arabistan’ฤฑn Mรผslรผman dรผnyanฤฑn lideri olduฤunu, liderini sevse de sevmese de Biden’ฤฑn bu รผlkeyi ciddiye almasฤฑ gerektiฤini kanฤฑtlamaya รงalฤฑลฤฑyor.”
Dr. Dorsey, 2 Ekim 2018’de ฤฐstanbul’daki Suudi Arabistan Konsolosluฤu’nda รถldรผrรผlen Suudi gazeteci Cemal Kaลฤฑkรงฤฑ’yla ilgili davanฤฑn da Tรผrkiye tarafฤฑndan Riyad’a devredildiฤini hatฤฑrlatฤฑyor ve cinayete iliลkin elinde birincil delil bulunduran tek รผlkenin Tรผrkiye olduฤunu, bu sebeple artฤฑk Muhammed bin Selman iรงin bir tehdit kalmadฤฑฤฤฑnฤฑ sรถylรผyor:
“Cemal’in รถldรผrรผlmesinde Muhammed bin Selman’a yรถnelik gerรงek tehdit, Tรผrklerin elinde kanฤฑt olmasฤฑydฤฑ. Amerikalฤฑlarฤฑn elindeki kanฤฑtlarฤฑn รงoฤu baฤฤฑmsฤฑz deliller deฤil, Tรผrkiye tarafฤฑndan saฤlanan deliller. Bu konuyu Tรผrkiye ile รงรถzmรผล olmak, Kaลฤฑkรงฤฑ cinayetiyle ilgili herhangi bir etkiyi de yok etmiล oldu.”
Haziran 2017’de Muhammed bin Selman’ฤฑn veliaht prens olmasฤฑ ve Katar’a uygulanan ambargoda Tรผrkiye’nin Katar’a destek vermesi, ardฤฑndan da Kaลฤฑkรงฤฑ cinayetinde Tรผrkiye’nin aldฤฑฤฤฑ sert tutum iki รผlke arasฤฑnda iliลkilerin gerilmesine yol aรงmฤฑลtฤฑ.
Tรผrkiye, Cemal Kaลฤฑkรงฤฑ cinayetiyle ilgili elde ettiฤi tรผm kanฤฑtlarฤฑ ABD yรถnetimi ve Birleลmiล Milletler raportรถrรผyle paylaลmฤฑล, รผst yรถnetimin cinayetten sorumlu olduฤunu savunmuลtu.
Ancak Birleลik Arap Emirlikleri’yle (BAE), Mฤฑsฤฑr, ฤฐsrail gibi รผlkelerle yakฤฑnlaลan ve ekonomide yaลadฤฑฤฤฑ ciddi sorunlar nedeniyle yabancฤฑ yatฤฑrฤฑma ihtiyaรง duyan Ankara, bu konuda Riyad’ฤฑn taleplerine รผรง buรงuk yฤฑlฤฑn ardฤฑndan olumlu yanฤฑt vermiลti.
Tรผrkiye’de gรถrรผlen ve Veliaht Prens Muhammed bin Selman’ฤฑn yakฤฑn รงevresindeki yetkililer de dahil 26 Suudi Arabistan vatandaลฤฑnฤฑn yargฤฑlandฤฑฤฤฑ dava Nisan ayฤฑnda Suudi Arabistan’ฤฑn talebi รผzerine Suudi yargฤฑsฤฑna devredilmiลti.
Erdoฤan’ฤฑn Ocak ayฤฑndan bu yana beklenen ziyareti bu geliลmenin ardฤฑndan gerรงekleลmiลti.
