Siemens Tรผrkiye Yรถnetim Kurulu Baลkanฤฑ ve CEOโsu Hรผseyin Gelis, 163 yฤฑldฤฑr Tรผrkiye’de olduklarฤฑnฤฑ belirterek “Biz normal dรถnemlerde 1 yฤฑllฤฑk, 5 yฤฑllฤฑk plan yapฤฑyorsak, ลimdi her 3 ay planlarฤฑmฤฑzฤฑn รผzerinden geรงiyoruz. Bazen de her ay revize yapฤฑyoruz” dedi. Gelis, “2019 iyi geรงecek desem รงok optimistik bir ลey olur” ifadesini kullandฤฑ.
Siemens Tรผrkiye Yรถnetim Kurulu Baลkanฤฑ ve CEOโsu Hรผseyin Gelis, Cumhuriyet’ten ลehriban Kฤฑraรง’ฤฑn sorularฤฑnฤฑ yanฤฑtladฤฑ.
Kฤฑraรง’ฤฑn sorularฤฑ ve Gelis’in bunlara verdiฤi yanฤฑtlar ลรถyle:
– Son ekonomik geliลmeler ฤฑลฤฑฤฤฑnda Tรผrkiyeโyi nasฤฑl gรถrรผyorsunuz?
Herhangi bir ลirket ya da yatฤฑrฤฑmcฤฑ bugรผn Tรผrkiyeโde her ลey sรผper gidiyor desin, bir problem vardฤฑr. Tรผrkiyeโnin potansiyelinden bir ลey deฤiลmedi. Hรขlรข genรง nรผfusa sahip, giriลimcilik var. Ama bugรผn herkes sฤฑkฤฑntฤฑda bunu gรถrรผyorum. En รถnemli sฤฑkฤฑntฤฑ finans. Bunun detaylarฤฑna iyi bakmak lazฤฑm, รงรผnkรผ รงoฤu konular sฤฑrf Tรผrkiyeโnin problemi deฤil. Son yฤฑllarda yurt dฤฑลฤฑndaki faizler รงok dรผลรผk olduฤu iรงin herkes gidelim kredi alalฤฑm, projelere yatฤฑralฤฑm dedi. Ondan sonrada resim birden deฤiลmeye baลladฤฑ. Faizler artฤฑyor. รlke risklerini de iรงine dahil ediyorlar. Son yฤฑllarda ลirketler ancak aldฤฑklarฤฑ kredilerin faizlerini รถdeyebildiler. Sonra iflaslar ciddi miktarda arttฤฑ. Bunu anlamamฤฑz gerekiyor. Detaylara girmek lazฤฑm, niรงin oluyor, mevsimsel mi?
Mรผลterilerimizin รงoฤu artฤฑk daha รงok yurt dฤฑลฤฑ projelere odaklandฤฑklarฤฑnฤฑ sรถylรผyorlar. Bu iyi. Ama bir de bakฤฑyorsunuz Almanyaโnฤฑn bu yฤฑl bรผyรผme oranฤฑ 0.6 olacak. Brexit sรผreci… Bu รงok ciddi bir ลey, รงรผnkรผ Avrupaโnฤฑn en kuvvetli ekonomisi bรผyรผmรผyorsa, yurt dฤฑลฤฑna odaklanan ลirketlerimiz de bundan etkilenecek. Kรผresel resesyondan geรงebileceฤimizi dรผลรผnรผyorum. Buna daha fazla kafa yormak gerekiyor.
Kรผresel resesyonun Tรผrkiyeโye ciddi etkisi olur mu?
– Bir adada yaลamฤฑyoruz. Tรผrkiye kรผresel pazarฤฑn parรงasฤฑ. Onun iรงin yurtdฤฑลฤฑnda ciddi bir problem olursa bizi de etkileyecek. 2019-2020โde global bir resesyona doฤru gidiyorsak Tรผrkiye bundan tabii ki etkilenir. Tรผrkiyeโnin ekonomisinin bu yฤฑl1.5 kรผรงรผleceฤi sรถyleniyor. Sฤฑfฤฑr ya da yรผzde 2 bรผyรผme olsa da Tรผrkiye iรงin resesyon. Bu sรผreรงte yatฤฑrฤฑmcฤฑlar olarak daha fazla yatฤฑrฤฑmฤฑ Tรผrkiyeโye getirelim diye konuลuyoruz. Global yatฤฑrฤฑmcฤฑlar dikkatli davranฤฑyorlar. Dikkatli davranalฤฑm bekleyelim diyorlar. Bu da aslฤฑnda domino efekti gibi. Herkes bekliyor.
‘DAHA FAZLA KONUลMALIYIZ’
– Bu kriz sรผrecinde sizce hรผkรผmet neyi รถngรถremedi, hangi adฤฑmlarฤฑ atmakta geรง kaldฤฑ?
Tรผrkiyeโde o kadar รงok kriz yaลadฤฑk ki. Eฤer bir risk varsa bu riski kabul etmek ve ona gรถre iletiลime geรงmek รงok รถnemli. Bunu da yapฤฑyorlar. Daha fazla bu konunun ciddi olduฤuna dair konuลmamฤฑz lazฤฑm. Gรผven รงok รถnemli. Biz bu krizin iรงinden รงฤฑkabiliriz, daha รถnce de รงฤฑktฤฑk. Bunlarฤฑ da gรถrรผyorum. Aslฤฑnda herkesin kendisini hazฤฑrlamasฤฑ lazฤฑm. ฤฐngilizceโde โen iyi durum senaryosu, en kรถtรผ durum senaryosuโ diye birลey var. Ona gรถre planlamamฤฑzฤฑ yapmamฤฑz lazฤฑm. Yatฤฑrฤฑmcฤฑlar bekleme aลamasฤฑnda. Bazฤฑ bรผyรผk projeler bรผyรผk cesaretle yรผrรผyor ve gerรงekleลiyorlar bunlar gayet iyi.
Fakat bu dรถnemde pazarda daha fazla bakฤฑm, hizmet, tasarruf, enerji tasarrufu projelerine daha fazla yatฤฑrฤฑmlar yapฤฑlacaฤฤฑnฤฑ gรถrรผyorum.
‘HER รร AYDA BฤฐR PLANLARIMIZIN รZERฤฐNDEN GEรฤฐYORUZ’
– Yatฤฑrฤฑmcฤฑ bekleme sรผrecinde dediniz, bu bekleme ne kadar sรผrer. Geleceฤe dรถnรผk plan yaparken ne tรผr belirsizlikler gรถrรผyorsunuz?
Biz Tรผrkiyeโde 163 yฤฑldan beri faaliyet gรถsteriyoruz. Onun iรงin Tรผrkiyeโnin potansiyelini her zaman gรถrdรผk. Biz normal dรถnemlerde 1 yฤฑllฤฑk, 5 yฤฑllฤฑk plan yapฤฑyorsak ลimdi her 3 ay planlarฤฑmฤฑzฤฑn รผzerinden geรงiyoruz. Bazen de her ay oluyor. dijitalleลmenin รถyle gรผzel bir tarafฤฑ da var. Verileri her gรผn kontrol edebiliyorsunuz. Daha kฤฑsa dรถnemde planlarฤฑmฤฑzฤฑ yapฤฑyoruz ona gรถre aksiyon alฤฑyoruz. Daha dikkatli davranฤฑyoruz.
Refleks kararlar alฤฑnmamalฤฑ
– รnceki yฤฑllarda Almanya ile ilgili yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn kaygฤฑsฤฑ gรผvenlikti, ลimdi bunun yerini neler aldฤฑ?
Tรผrkiye ile Almanya arasฤฑndaki iliลki aslฤฑnda bir aลktฤฑr. Dostlar dรผrรผst konuลur, doฤrusunu sรถyler. Almanya ile Tรผrkiye arasฤฑndaki problemlerin hepsi รงรถzรผldรผ mรผ? Hayฤฑr. Hรขlรข รผzerinde konuลmamฤฑz lazฤฑm. Bazฤฑ konularda รงรถzรผmรผ beraber bulmamฤฑz gerekiyor. Ama iletiลim daha dรผzeldi ve gittikรงe de geliลiyor. Bugรผn turistler de Tรผrkiyeโye geri geliyor. Daha fazla para harcayan turistleri de Tรผrkiyeโde gรถrmek istiyoruz. Onun iรงinde gรผven รงok รถnemli, iletiลim รงok รถnemli. Dรผrรผst bilgi vermek รงok รถnemli.
Dolar kuru yรผkseldiฤinde yurtdฤฑลฤฑndaki dรถvizin Tรผrkiyeโye getirilmesiyle ilgili bir karar รงฤฑktฤฑ.
Tรผrk parasฤฑ kฤฑymetini koruma hakkฤฑnda 32 sayฤฑlฤฑ karar. Biz hem yerli hem de yabancฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑlar olarak dedik ki problemi anlฤฑyoruz, ama aniden bรถyle bir karar รงฤฑktฤฑฤฤฑ zaman herkes ลok oluyor. Refleks kararlardan her zaman korkuyoruz. ฤฐstiyoruz ki problemler olduฤu zaman bir araya gelelim konuลalฤฑm. Aniden bir karar aldฤฑฤฤฑnฤฑz zaman sonradan onu dรผzeltseniz bile herkeste bir algฤฑ kalฤฑyor. Her an bir ลey รงฤฑkabilir diye. O durum riskli. Daha fazla konuลmamฤฑz lazฤฑm.
Sonra hรผkumetimiz de bu konun ciddiyetini hemen anladฤฑ. Toplantฤฑlar oldu, bilgi istediler konuyu nasฤฑl netleลtirebiliriz diye. Bunlar bence รงok รถnemli.
– Tรผrkiyeโde hฤฑzlฤฑ tren รผretme dรผลรผnceniz vardฤฑ, ลu an yatฤฑrฤฑm yapฤฑlacak ortam var mฤฑ?
Siemens olarak kendimizi Tรผrkiyeโde hiรงbir zaman yabancฤฑ bir ลirket olarak gรถrmedik. Alman kรถkenli Tรผrk ลirketi olarak gรถrรผyoruz. Yฤฑllardan beri Tรผrkiyeโde faaliyet gรถsteren ลirketler Tรผrkiyeโyi iyi biliyorlar burada bir problem gรถrmรผyorum. Fakat Tรผrkiyeโyi fazla tanฤฑmayan KOBฤฐโlerde problem var. Onlar aniden stratejilerini deฤiลtirebiliyorlar. Son zamanda da tedarik zincirinde bunu gรถrdรผk, baลka รผlkelere kaydฤฑlar. Onlarฤฑ geri getirmemiz lazฤฑm. Burada รถnemli olan iletiลim. Tรผrkiyeโyi daha iyi anlatmamฤฑz gerekiyor. Problemler olduฤu zaman doฤru anlatmamฤฑz gerek. Gรผven ลart.
Hฤฑzlฤฑ trenleri Tรผrkiyeโde รผreteceฤiz. Ama onun iรงin รผรงรผncรผ ihalenin yapฤฑlmasฤฑ lazฤฑm. Bu konuda adฤฑm atฤฑlฤฑrsa bizim planฤฑmฤฑz hazฤฑr.
‘BฤฐR YILDA DEฤฤฐL BEล YILA BAKIYORUZ’
– Tรผrkiyeโde enerji sektรถrรผnde kurulu gรผcรผn yรผzde 16โsฤฑnda 2018 kรถtรผ geรงmiลti, bu yฤฑl iรงin neler รถngรถrรผyorsunuz?
2018 Tรผrkiyeโdeki Siemens tarihinin en iyi yฤฑlฤฑydฤฑ. Bunun iki sebebi var. Biri uzun vadeli bazฤฑ altyapฤฑ projelerini 2018โde bitirdik. ฤฐkincisi biz dรถvize baฤlฤฑ yaptฤฑฤฤฑmฤฑz tรผm yatฤฑrฤฑmlara garantiye (Hedging) aldฤฑk. Ama 2019 iyi geรงecek desem รงok optimistik bir ลey olur. 2019โa her รงeyrek dikkatli davranmamฤฑz gerekiyor. Eฤer geรงen yฤฑlla aynฤฑ seviyede tutabilirsek bรผyรผk bir baลarฤฑ olabilir.
– YASED baลkan yardฤฑmcฤฑsฤฑsฤฑnฤฑz, tekrar yatฤฑrฤฑm รงekmek iรงin hangi adฤฑmlar atฤฑlmalฤฑ?
Tรผrkiyeโdeki yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑ aslฤฑnda daha fazla dinlememiz lazฤฑm ki endiลeleri, sฤฑkฤฑntฤฑlarฤฑ nedir รถฤrenelim. Biz de farklฤฑ bakanlฤฑklarla รงalฤฑลma gruplarฤฑyla bu sorunlarฤฑ gรผndeme getiriyoruz. Bakanlarฤฑmฤฑzฤฑn da bu konuda รงok istekli olduklarฤฑnฤฑ gรถrรผyoruz. Biz de aynฤฑ zamanda da yabancฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑlar olarak sฤฑrf olumsuz taraflarฤฑ deฤil olumlu taraflarฤฑ da anlamamฤฑz lazฤฑm.
Toplam elektrik รผretiminin ise yรผzde 30โunda Siemens รผrรผn ve รงรถzรผmleri kullanฤฑlฤฑyor. Enerji projelerimizde tabii bรถlmemiz lazฤฑm, bรผyรผk, kรผรงรผk gaz tribรผnleri var. Rรผzgรขr projeleri var. Bรผyรผk gaz tribรผnlerinde sฤฑrf Tรผrkiyeโde deฤil, globalde de bir azalma gรถrรผyoruz. Tรผrkiyeโnin yenilenebilir enerji potansiyeline baktฤฑฤฤฑmฤฑz zaman yรผksek, fakat orada da mรผลterilerimiz daha biraz dikkatli davranฤฑyorlar. Sebebi de aslฤฑnda hep aynฤฑ finansman.
– Enerjide finansman sฤฑkฤฑntฤฑsฤฑ mฤฑ var?
Evet enerjide onu gรถrรผyorum. Tabii durmamamฤฑz gerekiyor. Finansman imkรขnlarฤฑnฤฑ tekrar deฤerlendiriyoruz. Finansmanฤฑ nasฤฑl bulabiliriz diye. Tรผrkiyeโnin ekonomik durumu hakikaten o kadar kรถtรผ mรผ? Onu daha fazla tartฤฑลฤฑyoruz yurtdฤฑลฤฑnda. Geรงen yฤฑl Cumhurbaลkanฤฑmฤฑzฤฑn Berlinโi ziyaret etmesi olumluydu. Orada finansman konularฤฑ da konuลuldu. Onlar da tabii Tรผrkiyeโyi izliyorlar hem fฤฑrsatlarฤฑnฤฑ hem risklerini analiz ediyorlar. Bu aktivitelerin devam etmesi lazฤฑm. Bence en รถnemlisi bir araya gelip konuลmamฤฑz lazฤฑm, nerede olduฤumuzu ne problemler yaลadฤฑฤฤฑmฤฑzฤฑ konuลmamฤฑz lazฤฑm ki o gรผveni kaybetmeyelim.
– Bu dรถnemde Tรผrkiyeโde hangi sektรถre odaklanacaksฤฑnฤฑz?
Saฤlฤฑk sektรถrรผmรผz gayet iyi gidiyor. Siemens Healthineers Tรผrkiye, Ankara ลehir Hastanesiโne Avrupaโnฤฑn en bรผyรผk hastane laboratuvarฤฑnฤฑ kurdu. Laboratuvarฤฑn iลletmesi de bizde. Bunlar devam edecek. Dijitalleลme konusu gittikรงe artฤฑyor. Tรผrkiyeโde 700 mรผhendisimiz var. Daha fazla verimlilik projeleri iรงin รงalฤฑลacaฤฤฑz.
Ulaลฤฑm projelerine de odaklanฤฑyoruz. Yani bir yerde dikkatli davranฤฑyoruz, diฤer tarafta da o bizim ลirketimizin kรผltรผrรผdรผr. Biz sฤฑrf bir yฤฑlฤฑ deฤil, gelecek 5 yฤฑlda fฤฑrsatlar ne olabilir diye strateji belirliyoruz.
