Uber ฤฐรงiลleri Bakanlฤฑฤฤฑ’ndan sonra Maliyeโnin de takibine girdi. Google hรผkรผmetin bu konudaki giriลimleri sonucunda Tรผrkiye ofisini aรงtฤฑ. Twitter ise reklamverenler รผzerinden problemi รงรถzmeye รงalฤฑลฤฑyor. ลimdi ise benzer sorun Uber ile yaลanฤฑyor. Uberโle ilgili yasal muhatap bulamayan Maliye de sisteme รผye olan taksi ve araรงlarฤฑn peลine dรผลmeye baลladฤฑ. Uberโin sorunu diฤerlerinden daha mรผhim. รรผnkรผ Avrupa Birliฤiโnin de vergi kaybฤฑ gerekรงesiyle dev ลirkete milyarlaca Euro ceza kestiฤi durumu bire bir Tรผrkiye de yaลฤฑyor.
SฤฐSTEM NASIL ฤฐลLฤฐYOR? VERGฤฐ NASIL KAรIYOR?
Gerรงi Uber adฤฑna yapฤฑlan aรงฤฑklamada โgerekli tรผm vergilerin รถdendiฤiโ belirtilse de gerรงek pek bรถyle deฤil. Her ลeyden รถnce Tรผrkiyeโde bu ลirketin merkezi veya herhangi bir ลubesi bulunmuyor. Tรผrkiyeโde var olan ve Uber adฤฑna hareket eden ลirkete giden denetmenlere burada bulunan yetkililer sadece danฤฑลman olduklarฤฑnฤฑ sรถylรผyorlar. Bรถylece Maliyeโde ne Tรผrkiyeโdeki ลirkete bir iลlem yapabiliyor ne de ABD veya Hollandaโda olan merkezlerine.
Peki neden Maliyeโnin bir iลlem yapmasฤฑ gerekiyor? รรผnkรผ Uberโin kurduฤu sistemde Tรผrkiyeโnin vergi kaybฤฑ oluyor. Kayฤฑp ise ลรถyle gerรงekleลiyor: Sisteme dahil olan taksiler veya diฤer araรงlara kredi kartฤฑ รผzerinden yapฤฑlan รถdemeler ลirketin yurtdฤฑลฤฑndaki merkezlerine gidiyor. รrneฤin Uberโe baฤlฤฑ bir taksiden 100 liralฤฑk kart รถdemesi yapฤฑldฤฑฤฤฑnda bu para yurtdฤฑลฤฑndaki bankaya gidiyor. Bu kuruluลlar yรผzde 5-7 komisyonla รงalฤฑลฤฑyor. Bu hesapla Uber 93 lirayฤฑ Tรผrkiyeโdeki taksicinin hesabฤฑna geรงiyor. Kalan 7 lira Uberโin kazancฤฑ oluyor. รye 2 bin taksiden elde edilecek kazanรง nereden baksanฤฑz 30 milyon lirayฤฑ bulmasฤฑna raฤmen Maliyeโnin burada รงifte kaybฤฑ oluyor. Ne Katma Deฤer Vergisi ne de Kurumlar Vergisiโni yurtdฤฑลฤฑndan bir ลirketten isteme yetkisi olmayan Maliyeโnin eli kolu baฤlanฤฑyor. Tรผrkiye ofisi ise kendilerinin Uber olmadฤฑฤฤฑnฤฑ ve sadece bu ลirkete fatura karลฤฑlฤฑฤฤฑ danฤฑลmanlฤฑk ve sistemi kullanan sรผrรผcรผlere eฤitim hizmeti verdiklerini sรถylรผyor. Bu ลirket adฤฑna mรผkellefiyeti de bulunmuyor.
UBER: EMNฤฐYETโฤฐN TALฤฐMAT YAZISINDA UBER ADI GEรMฤฐYOR
Uber รถnceki gรผn Habertรผrkโรผn haberi รผzerine ลu aรงฤฑklamayฤฑ yaptฤฑ:
– “Bugรผn bazฤฑ basฤฑn organlarฤฑnda Uber uygulamasฤฑnฤฑn โkorsanโ taลฤฑmacฤฑlฤฑk yapan ulaลฤฑm seรงeneklerini bulmaya hizmet ettiฤi, โyasal olmadฤฑฤฤฑโ ve bu konuda โemniyetten Uber รถzelinde bir talimat olduฤuโ yรถnรผnde birtakฤฑm haberler yer almฤฑลtฤฑr. รncelikle belirtmeliyiz ki Uber bir taลฤฑmacฤฑlฤฑk firmasฤฑ deฤildir. Yolcularla sรผrรผcรผleri buluลturan bir global teknoloji ลirketidir ve Tรผrkiyeโde tamamen yasal bir zeminde hareket etmektedir.
– Emniyetin gรถnderdiฤi talimat, belgesiz olarak taลฤฑmacฤฑlฤฑk yapan araรงlar iรงin geรงerlidir ve bu ลartlarda Uber sistemini kullanan araรงlarฤฑ kapsamamaktadฤฑr. Uber, sรผrรผcรผlerin uygulamayฤฑ kullanmaya baลlamalarฤฑndan รถnce gerekli lisanslara ve sigortalara sahip olup olmadฤฑฤฤฑnฤฑ kontrol eder. Uber uygulamasฤฑnฤฑ kullanan her araรง ฤฐstanbulโda yasal ulaลฤฑm hizmeti vermek iรงin lisanslฤฑdฤฑr.
– ฤฐstanbul Taksiciler Esnaf Odasฤฑ Baลkanฤฑโnฤฑn haberde yer alan โTaksiciler plaka alฤฑp vergi รถdรผyor, uygulamanฤฑn hesaplarฤฑ Hollanda bankalarฤฑyla รงalฤฑลtฤฑฤฤฑ iรงin hiรงbir ลekilde vergi รถdenmiyorโ beyanฤฑ doฤrularฤฑ yansฤฑtmamaktadฤฑr. Uber gerekli tรผm vergilerini รถdemektedir. Uber uygulamasฤฑ sayesinde kullanฤฑcฤฑlar ulaลฤฑm saฤlayฤฑcฤฑlara nakit veya kredi kartฤฑ ile รถdeme yapabiliyorlar.
– Uberโin Tรผrkiye รผrรผnleri arasฤฑnda sadece lรผks taลฤฑmacฤฑlฤฑk seรงeneฤi deฤil, aynฤฑ zamanda uber Taksi servisi ile sarฤฑ ticari taksilerle yolculuk seรงeneฤi de sunulmaktadฤฑr. Bu doฤrultuda Uberโin taksicilerden pay almasฤฑ gibi bir durum sรถz konusu deฤildir, aksine onlarฤฑn hayatฤฑnฤฑ kolaylaลtฤฑran ve ek kazanรง saฤlayan bir uygulamadฤฑr.”
UBER , TรRKฤฐYEโDE HANGฤฐ STATรDE FAALฤฐYET GรSTERฤฐYOR ?
Uberโin kamuoyuna yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada gerekli tรผm vergileri รถdediฤi belirtilirken bu yฤฑla ya da geรงmiล yฤฑllara dรถnรผk herhangi bir tutar ifade edilmemiล olmasฤฑ dikkat รงekti. Yine aรงฤฑklamanฤฑn imza bรถlรผmรผnde sadece โUberโ ifadesinin kullanฤฑlmasฤฑ da ลirketin Anonim ลirket ya da Limited Ortaklฤฑk vb. hangi statรผde Tรผrkiyeโde faaliyet gรถsterdiฤine yรถnelik รถnemli soru iลaretleri doฤurdu. Zira Uberโin รผyesi araรงlardan hangi isim altฤฑnda komisyon aldฤฑฤฤฑ konusu da bu baฤlamda merak konusu.
Uber aรงฤฑklamasฤฑndaki โUber Taksi servisi ile sarฤฑ ticari taksilerle yolculuk seรงeneฤi de sunulmaktadฤฑr. Bu doฤrultuda Uberโin taksicilerden pay almasฤฑ gibi bir durum sรถz konusu deฤildir, aksine onlarฤฑn hayatฤฑnฤฑ kolaylaลtฤฑran ve ek kazanรง saฤlayan bir uygulamadฤฑrโ ifadesi ise Uberโin rakipleri yรผzde 7โler mertebesinde komisyon alฤฑrken bu hizmeti โbedavaโ neden verdiฤi konusunda da kafa karฤฑลtฤฑrdฤฑ. Uber, Tรผrkiyeโde olduฤu gibi dรผnyada da taksilerden komisyon almฤฑyorsa ABDโde 2017โde halka aรงฤฑlmak iรงin รงalฤฑลmalar yรผrรผttรผฤรผ ifade edilen ลirkete 68 milyar dolar gibi rekor deฤerler nasฤฑl biรงildi.
Tรผm bu soru iลaretleri bir kenara Uber aรงฤฑklamasฤฑnda sisteme รผye olan araรงlarฤฑn gerekli lisanslara ve sigortalara sahip olup olmadฤฑฤฤฑnฤฑ kontrol ettiklerini ifade ediyor. Peki ya olasฤฑ bir kaza, taciz vs. gibi herhangi bir suรง iลlenmesi halinde sorumluluk kime ait oluyor?
ABDโde ลirkete biรงilen deฤer 68 milyar dolar
GรVENLฤฐK DE TARTIลMA KONUSU
Dรผnyanฤฑn farklฤฑ merkezlerinde dรผzenlenen Uber gรถsterilerinde taksicilerin gelir kayฤฑplarฤฑnฤฑn yanฤฑ sฤฑra Uber araรงlarฤฑnฤฑn gรผvenilirliฤi de prostesto edilmiลti. Geรงtiฤimiz yฤฑllarda, Hindistanโda ve Guney Afrikaโda Uber sรผrรผcรผleri mรผลterilerine tecavรผz etmiลlerdi. Londra, Seattle ve Sydney kentlerinde Uber sรผrรผcรผleri kadฤฑn muลterilerini kaรงฤฑrฤฑp tecavรผz etmeye รงalฤฑลmฤฑลlardฤฑ. (Habertรผrk / Rahim Ak)
