Baลbakan Yardฤฑmcฤฑsฤฑ Mehmet ลimลek, reel sektรถrรผn kฤฑsa vadeli yabancฤฑ para pozisyonunun oldukรงa dengeli olduฤunu ancak kur riskine yรถnelik daha saฤlฤฑklฤฑ bir gรถzetim imkanฤฑnฤฑn oluลturulmasฤฑ iรงin Merkez Bankasฤฑnca bir “sistemik risk veri takip modeli”nin oluลturulacaฤฤฑnฤฑ bildirdi.
ลimลek, AA muhabirine yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada, Tรผrkiye ekonomisinin son yฤฑllarda iรงerde ve dฤฑลarฤฑda yaลanan bir dizi ลok karลฤฑsฤฑnda oldukรงa dayanฤฑklฤฑ bir performans gรถsterdiฤini sรถyledi.
Kรผresel ekonomideki belirsizliklerin devam ettiฤi bir konjonktรผrde, Tรผrkiye’nin dฤฑล ลoklara ve Dรถviz kuru oynaklฤฑฤฤฑna karลฤฑ dayanฤฑklฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑ daha da artฤฑracak ilave tedbirler รผzerinde รงalฤฑลtฤฑklarฤฑnฤฑ vurgulayan ลimลek, reel sektรถrรผn yabancฤฑ para cinsinden borรงluluฤuna iliลkin รงalฤฑลmalarฤฑ da bu kapsamda deฤerlendirdiklerini ifade etti.
รeลitli kaynaklardan derlenen verilere gรถre firmalarฤฑn kฤฑsa vadeli yabancฤฑ para pozisyonunun oldukรงa dengeli olduฤunu belirten ลimลek, ลรถyle devam etti:
“Buna raฤmen elimizde resmin bรผtรผnรผnรผ gรถrecek detayda veri olmadฤฑฤฤฑ da bir gerรงek. Bu nedenlerden dolayฤฑ zaman zaman Dรถviz kurunda dalgalanmalar yaลandฤฑฤฤฑ dรถnemlerde reel sektรถrรผn Dรถviz borcuna iliลkin yapฤฑlan yorumlarฤฑn Tรผrkiyeโye yรถnelik risk algฤฑsฤฑnฤฑ olumsuz etkileyebildiฤini gรถrรผyoruz. Dolayฤฑsฤฑyla firma bazฤฑnda yabancฤฑ para pozisyonunun ve Dรถviz nakit akฤฑลlarฤฑnฤฑn dรผzenli olarak izlenebildiฤi bir รงerรงeve oluลturulmasฤฑnฤฑn birรงok aรงฤฑdan faydalฤฑ olacaฤฤฑnฤฑ dรผลรผnmekteyiz. Nakit akฤฑmlarฤฑnฤฑ veya vade uyumsuzluฤunu daha iyi takip edecek bir รงerรงeve oluลturulmasฤฑnฤฑn risk yรถnetimi aรงฤฑsฤฑndan yararlฤฑ olacaฤฤฑnฤฑ deฤerlendiriyoruz. Sonuรง olarak, basiretli borรงlanma ve risk yรถnetimine katkฤฑda bulunmak amacฤฑyla teลvik ve makro ihtiyati dรผzenleme รงerรงevesinin yeniden ele alฤฑnmasฤฑ gerekiyor.”
Reel sektรถr Dรถviz pozisyonunun daha kapsamlฤฑ bir ลekilde ve makul bir frekans aralฤฑฤฤฑnda izlenebilmesinin finansal istikrar ve fiyat istikrarฤฑ aรงฤฑsฤฑndan รถnem taลฤฑdฤฑฤฤฑnฤฑ vurgulayan ลimลek, yakฤฑn dรถnemde Finansal ฤฐstikrar Komitesi koordinasyonunda ilgili paydaลlarฤฑn da katkฤฑlarฤฑyla konuyla ilgili bir รงalฤฑลma platformu oluลturulduฤunu sรถyledi.
Veriler yeni modelle takip edilecek
Bu kapsamda, รถncelikle firmalarฤฑn Dรถviz yรผkรผmlรผlรผklerinin saฤlฤฑklฤฑ ve sรผreklilik arz eden bir izleme ve etkin bir makro ihtiyati dรผzenleme รงerรงevesine kavuลturulmasฤฑnฤฑn hedeflendiฤini belirten ลimลek, Komitenin yรถnlendirmesiyle Merkez Bankasฤฑnฤฑn koordinasyonunda bir sรผredir reel sektรถr ve bankalarla temas halinde รงalฤฑลmalarฤฑn yรผrรผtรผldรผฤรผnรผ ifade etti.
Baลbakan Yardฤฑmcฤฑsฤฑ ลimลek, bu รงerรงevede reel sektรถrรผn kur riskine yรถnelik saฤlฤฑklฤฑ bir gรถzetim imkanฤฑnฤฑn oluลturulmasฤฑ ve doฤru politikalarฤฑn belirlenmesi iรงin bir “sistemik risk veri takip modeli” รผzerinde รงalฤฑลฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ belirtti.
ฤฐlk aลamada toplam yabancฤฑ para borcun yรผzde 83โรผne sahip olan 2 bin firmaya dair detaylฤฑ veri toplanacaฤฤฑna iลaret eden ลimลek, “Bรถylelikle firmalarฤฑmฤฑzฤฑn hem stok Dรถviz pozisyonu ve hem de kฤฑsa vadeli Dรถviz nakit akฤฑลฤฑnฤฑ izleyebilecek durumda olacaฤฤฑz. Oluลturulan veri seti aracฤฑlฤฑฤฤฑyla firmalarฤฑmฤฑzฤฑn doฤal ve finansal korunmalarฤฑna dair bilgiler de toplanacak.” ลeklinde konuลtu.
รalฤฑลmalar son aลamaya geldi
Verilerin iรงeriฤi ve sรผreรง hususunda รงalฤฑลmalarฤฑn sonuรงlanma aลamasฤฑna geldiฤini ifade eden ลimลek, bu modele baลkanlฤฑฤฤฑnฤฑ yaptฤฑฤฤฑ Finansal ฤฐstikrar Komitesinde son halinin verileceฤini kaydetti.
ลimลek, “Veri aลamasฤฑ tamamlandฤฑktan sonra firmalarฤฑmฤฑzdan gelen bilgileri analiz ederek gerekirse teลvik ve makro ihtiyati dรผzenleme aลamasฤฑna geรงmeyi planlฤฑyoruz. Amacฤฑmฤฑz firmalarฤฑmฤฑzฤฑn riskini daha etkin bir ลekilde yรถnetmesine katkฤฑda bulunmak, firmalarฤฑmฤฑzฤฑ basiretli borรงlanma ve etkin risk yรถnetimine teลvik etmek, bu alanda ilgili paydaลlarda farkฤฑndalฤฑk oluลturarak saฤlฤฑklฤฑ ve uzun soluklu bir รงerรงeve tesis etmek.” deฤerlendirmesinde bulundu.
Firmalarฤฑn Dรถviz gelirleri ile Dรถviz borรงlarฤฑ arasฤฑndaki baฤฤฑn gรถzetilmesi, risklerin yรถnetilmesi iรงin finansal araรงlarฤฑn kullanฤฑmฤฑnฤฑn finansal istikrar aรงฤฑsฤฑndan da รถnem taลฤฑdฤฑฤฤฑna dikkati รงeken ลimลek, makro ihtiyati dรผzenlemenin รงerรงevesinin bu amaรงlarฤฑ hedefleyen ve kademeli bir uyum sรผrecine dayanan bir yapฤฑda olacaฤฤฑnฤฑ aktardฤฑ.
ลimลek, yabancฤฑ para borcun nispeten daha dรผลรผk kฤฑsmฤฑna sahip yaklaลฤฑk 23 bin firmanฤฑn Dรถvizle borรงlanmasฤฑnฤฑn da yapฤฑsal bir perspektiften ele alฤฑnacaฤฤฑnฤฑ sรถzlerine ekledi.
