Yabancฤฑlarฤฑn ลirket alฤฑmlarฤฑnda yarฤฑ yarฤฑya azalma var. Ancak uzmanlara gรถre bu daha รงok โduraksamaโ, gerรงekte potansiyeli gรถren yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn ilgisi devam ediyor. Yatฤฑrฤฑmcฤฑ profilinde deฤiลiklik oluyor. Uzakdoฤulu, Kรถrfez รผlkelerinden yatฤฑrฤฑmcฤฑlar gรถrece daha รถne รงฤฑkฤฑyor.
2016โda 23 alฤฑm
Rekabet Kurulu raporlarฤฑna gรถre 2015โte โyabancฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn Tรผrk ลirketlerine yatฤฑrฤฑm yaptฤฑฤฤฑโ 49 iลlem karara baฤlanmฤฑลtฤฑ. Bu yฤฑl ise rakam iลlem sayฤฑsฤฑ bazฤฑnda yarฤฑsฤฑndan daha az. Bu yฤฑl ilk altฤฑ ay raporunu yayฤฑmlamayan Rekabet Kuruluโnun internet sitesindeki aรงฤฑklamalara gรถre 16 Aralฤฑk 2016 itibariyle yerli veya yabancฤฑ ayrฤฑmฤฑ yapฤฑlmaksฤฑzฤฑn hedefin Tรผrkiyeโde kurulu ลirket olduฤu 23 iลlem gerรงekleลmiล gรถzรผkรผyor. Bu yฤฑl iรงindeki en bรผyรผk yatฤฑrฤฑmฤฑ Qatar National Bank S.A.Q, Finansbankโฤฑn yรผzde 99.81โini alarak gerรงekleลtirmiลti.
Temkinli yaklaลฤฑm 2017โde de sรผrecek
Uzman aรงฤฑklamalarฤฑna gรถre yabancฤฑlarฤฑn Tรผrkiyeโden ลirket alฤฑmฤฑ ve ortaklฤฑklarda iki unsur dikkat รงekiyor. Birincisi, รถnemli bir azalma var; ikincisi de Uzakdoฤulu ve Kรถrfez yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑ gรถrece daha รถne รงฤฑkmaya baลladฤฑ. Bu konularฤฑ yakฤฑndan izleyen EY Tรผrkiye, KPMG gibi uluslararasฤฑ mali danฤฑลmanlฤฑk firmalarฤฑ ile ลirket veya hisse satฤฑn alma konularฤฑnda aฤฤฑrlฤฑkla hukuk tarafฤฑnda รงalฤฑลan Gen-Temizerโรzer Hukuk Bรผrosu yetkililerinin aรงฤฑklamalarฤฑ bu yรถnde. 2016 yฤฑlฤฑnda yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn hem dรผnyadaki genel ekonomik konjonktรผr hem de Tรผrkiyeโdeki geliลmeler nedeniyle โbiraz daha temkinli davrandฤฑklarฤฑโ belirtiliyor.
Yatฤฑrฤฑmcฤฑ iลtahฤฑ risk faktรถrรผyle orantฤฑlฤฑ
Aynฤฑ sebeplerle, 2017 yฤฑlฤฑnda bรผyรผk montanlฤฑ projelerde azalma bekleniyor. Bu konularda tereddรผt oluลturan konularฤฑn baลฤฑnda kur yรผkseliลi var. Bazฤฑ ลirketin kรขrlฤฑlฤฑklarฤฑ ve bilanรงolarฤฑ daha kฤฑrฤฑlgan hale geldi. Alฤฑcฤฑ iรงin risk seviyesi arttฤฑ. Kur yรผkseliลi Tรผrk ลirketlerini ucuzlattฤฑ ancak yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn getiri beklentileri de dรถviz cinsinden. Yine de ihracat yapan ve dรถviz geliri yรผksek ลirketlerin ลansฤฑ arttฤฑ. Dรผลรผล eฤiliminde olan kiralar perakendede yatฤฑrฤฑmฤฑ olan yabancฤฑlar iรงin uygun lokasyonlara geniลleme imkanฤฑ yarattฤฑ. Gรผnlรผk geliลmelere gรถre karar vermeyen potansiyeli gรถren yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn ilgileri devam ediyor.
Son 2 yฤฑldฤฑr deฤiลkenlik gรถsteriyor
KPMG Tรผrkiye Danฤฑลmanlฤฑk Bรถlรผmรผ Baลkanฤฑ Hande ลenova, โGlobal konjonktรผrรผn de etkisiyle ลirket evliliklerinde yabancฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑ profili zaten son 18-24 aydฤฑr deฤiลiyordu. Uzakdoฤu ve Ortadoฤu menลeli yatฤฑrฤฑmcฤฑ aฤฤฑrlฤฑฤฤฑ sรถz konusuโ dedi. Uzmanlarฤฑn dikkat รงektiฤi bir konu daha var: Regรผlasyonlar! Bu alandaki deฤiลiklikler, yolu boyu hesaplarฤฑ, kรขr beklentilerini deฤiลtirebiliyor. รฤฑkฤฑล eฤilimlerini bu geliลmenin de etkilediฤi belirtiliyor. ลenova, โOMVโnin Petrol Ofisi hisselerini satฤฑลa รงฤฑkarmasฤฑ, Tescoโnun Kipaโdan รงฤฑkmasฤฑ kรขr รผzerindeki beklenti baskฤฑsฤฑnฤฑn sonucu diye yorumlanmasฤฑna karลฤฑ eฤitim sektรถrรผne yatฤฑrฤฑm yapan fonlarฤฑn รงฤฑkฤฑลฤฑ sektรถrdeki regรผlasyon deฤiลikliklerinin sonucu ลeklinde algฤฑlanabilirโ diye konuลtu.
Avrupalฤฑnฤฑn yerini Japon, Hintli ve รinli alฤฑyor
โTรผrkiye jeopolitik konumu, rekabetรงi ve nitelikli iล gรผcรผ, genรง nรผfusu, bรผyรผme potansiyeli gibi pek รงok nedenle yabancฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑlar aรงฤฑsฤฑndan cazibesini koruduฤunuโ belirten Gen-Temizerโรzer bรผrosu ortaฤฤฑ Baran Gen de, ลunlarฤฑ sรถyledi:
โ2016 yฤฑlฤฑnda gerรงekleลtirdiฤimiz iลlemlere bakฤฑldฤฑฤฤฑnda yatฤฑrฤฑmcฤฑ profilinde Avrupalฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑdan Uzakdoฤulu yatฤฑrฤฑmcฤฑya doฤru bir dรถnรผลรผm olduฤunu sรถylemek mรผmkรผn. 2016 yฤฑlฤฑnda Japon, Hint ve รin menลeli yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn ilgisini รงokรงa gรถrdรผk. Yabancฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑnฤฑn รถzellikle ilgilendiฤi sektรถr olarak bir genelleme yapmanฤฑn pek mรผmkรผn olduฤunu dรผลรผnmรผyorum, zira 2016 yฤฑlฤฑndaki yatฤฑrฤฑmlara bakฤฑldฤฑฤฤฑnda teknolojiden kimya sektรถrรผne, lojistikten enerjiye pek รงok farklฤฑ sektรถrde iลlem gerรงekleลtirildi. Bunun 2017โde de bu ลekilde devam edeceฤini dรผลรผnรผyoruz. 2017โde private equity fonlarฤฑn yatฤฑrฤฑmlarฤฑndan รงฤฑkฤฑลlar olmasฤฑnฤฑ da bekliyoruz. Ayrฤฑca รzelleลtirme ฤฐdaresiโnin milli para kullanma politikasฤฑ kapsamฤฑnda bundan sonra TL bazฤฑnda satฤฑล yapacaฤฤฑ duyurusu ile รถzelleลtirme ihalelerine olan ilginin artacaฤฤฑnฤฑ da sรถylemek mรผmkรผn.โ
Bilanรงosunu etkin yรถnetenler yatฤฑrฤฑmcฤฑ gรถzรผnde ayrฤฑลฤฑyor
EY TรRKฤฐYE KURUMSAL FฤฐNANSMAN HฤฐZMETLERฤฐ BรLรM BAลKANI MรลFฤฐK CANTEKฤฐNLER:
โ Yabancฤฑlarฤฑn, Tรผrk ลirketlerine iลtahlarฤฑ devam ediyor mu?
Yabancฤฑlarฤฑn Tรผrk ลirketlerine ilgisinin azalsa da devam ettiฤini gรถzlemliyoruz. Ancak son dรถnemde yaลanan kurlardaki yรผkseliลler sebebiyle birรงok Tรผrk ลirketinin kรขrlฤฑlฤฑklarฤฑnฤฑn ve bilanรงolarฤฑnฤฑn daha kฤฑrฤฑlgan hale geldiฤini ve risk seviyesinin arttฤฑฤฤฑnฤฑ gรถzlemliyoruz. Her ne kadar kurlardaki artฤฑล, รผlkemizde, yabancฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑlar iรงin yatฤฑrฤฑmlarฤฑnฤฑn daha ucuzladฤฑฤฤฑ ve ilgiyi artฤฑracaฤฤฑ algฤฑsฤฑ yaratsa da, bu yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn getiri beklentilerinin de yine yabancฤฑ para birimi cinsinden olmasฤฑ sebebiyle bu algฤฑnฤฑn gerรงeฤi yansฤฑtmadฤฑฤฤฑ gรถrรผลรผndeyiz. Bunlarฤฑ sรถylemekle beraber gelir-gider yapฤฑsฤฑnฤฑ yurtdฤฑลฤฑ ihracat vb. aksiyonlarla doฤal olarak โโhedgeโโ etmiล ve bilanรงosunu etkin yรถnetmiล firmalarฤฑn bu dรถnemde daha รถn plana รงฤฑktฤฑฤฤฑnฤฑ ve yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn gรถzรผnde olumlu olarak ayrฤฑลtฤฑฤฤฑnฤฑ gรถzlemliyoruz.
โ รฤฑkฤฑล veya รงฤฑkฤฑล eฤilimi var mฤฑ?
Yabancฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn รงฤฑkฤฑล konusundaki eฤilimleri, coฤrafyaya ve de kurumsal risk algฤฑsฤฑna gรถre farklฤฑlฤฑklar gรถsteriyor. รฤฑkฤฑล eฤiliminde olan bazฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn olduฤunu gรถzlemliyoruz ancak diฤer taraftan Tรผrkiyeโdeki gรผncel ortamฤฑ, dรผลme eฤilimi gรถsteren deฤerleme beklentileri sebebiyle fฤฑrsat olarak deฤerlendiren yatฤฑrฤฑmcฤฑlar da olduฤunu gรถrรผyoruz. .
โ รzellikle zamanฤฑ gelmiล fonlar ne yapฤฑyor?
รฤฑkฤฑล zamanฤฑ gelen fonlarฤฑn portfรถylerinde bulunan ลirketlerden รงฤฑkmak iรงin temkinli davrandฤฑklarฤฑnฤฑ ve ancak riskleri dรผลรผk ve hem yรถnetimleri hem de finansal aรงฤฑdan gรผรงlรผ olan portfรถy ลirketleri ile ilgili satฤฑล/ortaklฤฑk sรผreรงlerini baลlattฤฑklarฤฑnฤฑ gรถzlemliyoruz. Halihazฤฑrda fonlarฤฑn รงฤฑkmayฤฑ planladฤฑklarฤฑ bu tรผr portfรถy ลirketlerinin รงoฤunluฤuna hem yerli hem de yabancฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑ ilgisi mevcut. รzellikle Tรผrkiye ile birlikte yurtdฤฑลฤฑnda da faaliyet gรถsteren portfรถy ลirketlerinin daha fazla ilgi รงektiฤini gรถrรผyoruz.
Yatฤฑrฤฑmcฤฑ profili deฤiลiyor, Uzakdoฤu ve Ortadoฤulu รถne รงฤฑkฤฑyor
KPMG TรRKฤฐYE DANIลMANLIK BรLรMร BAลKANI HANDE ลENOVA:
โ Yabancฤฑlarฤฑn, Tรผrk ลirketlerine ortaklฤฑk satฤฑn alma yaklaลฤฑmlarฤฑnda ne izliyorsunuz?
Dรผnden bugรผne hฤฑzla deฤiลen bir Tรผrkiyeโdeyiz. Bir bakmฤฑลsฤฑnฤฑz dolar kuru bir gรผn iรงinde Tรผrk Lirasฤฑ karลฤฑsฤฑnda yรผzde 10 deฤerlenmiล, bir bakmฤฑลsฤฑnฤฑz terรถr saldฤฑrฤฑsฤฑnda onlarca vatandaลฤฑmฤฑz hayatฤฑnฤฑ kaybetmiล. Tรผm bu faktรถrler bazฤฑ sektรถrleri oldukรงa yakฤฑndan etkiliyor. Her ลeye raฤmen ลirket satฤฑn almalarฤฑnda strateji gรผnden gรผne deฤiลkenlik gรถstermez, uzun vadeli bakฤฑล aรงฤฑsฤฑ geรงerlidir. Bugรผnden gelecek yฤฑllardaki potansiyeli gรถrรผp yatฤฑrฤฑm kararlarฤฑnฤฑ almak esastฤฑr.
โ Yabancฤฑnฤฑn iลtahฤฑ devam ediyor mu?
Yatฤฑrฤฑmcฤฑ iลtahฤฑ risk faktรถrรผyle de orantฤฑlฤฑ. Hali hazฤฑrda Tรผrkiyeโde ufak da olsa bir faaliyeti olan yatฤฑrฤฑmcฤฑnฤฑn risk algฤฑsฤฑ, henรผz Tรผrkiyeโde hiรงbir yatฤฑrฤฑm yapmamฤฑล olan yatฤฑrฤฑmcฤฑdan farklฤฑ oluyor. Aรงฤฑkรงasฤฑ yatฤฑrฤฑm iลtahฤฑnฤฑn arttฤฑฤฤฑnฤฑ sรถylemek doฤru olmaz ancak bazฤฑ alanlarda yatฤฑrฤฑmlarda duraksama olmadฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyleyebiliriz. Hala devam eden ลirket ortaklฤฑk projelerinin yarฤฑsฤฑndan fazlasฤฑ yabancฤฑ sermaye tarafฤฑndan gerรงekleลtiriliyor. Tรผrk firmalarla ticari iliลkisi mevcut Uzakdoฤulu firmalarฤฑn bu dรถnemde bu iliลkiyi ortaklฤฑฤa ve hisse iliลkisine dรถnรผลtรผrme fฤฑrsatlarฤฑnฤฑ deฤerlendirdiฤini gรถrรผyoruz.
โ รฤฑkฤฑล var mฤฑ, veya รงฤฑkฤฑล eฤilimi?
Tรผrkiyeโden รงฤฑkฤฑล kararฤฑ alan diฤer yatฤฑrฤฑmcฤฑlar da bazฤฑ regรผlasyon deฤiลikliklerinin faaliyet gรถsterdikleri sektรถrรผ ve rekabet koลullarฤฑnฤฑ etkilemesi sonucunda bu kararฤฑ uygulamak durumunda kalabiliyor. OMVโnin Petrol Ofisi hisselerini satฤฑลa รงฤฑkarmasฤฑ, Tescoโnun Kipaโdan รงฤฑkmasฤฑ kar รผzerindeki beklenti baskฤฑsฤฑnฤฑn sonucu diye yorumlanmasฤฑna karลฤฑ eฤitim sektรถrรผne yatฤฑrฤฑm yapan fonlarฤฑn รงฤฑkฤฑลฤฑ sektรถrdeki regรผlasyon deฤiลikliklerinin sonucu ลeklinde algฤฑlanabilir.
โ Zamanฤฑ gelmiล fonlar ne yapฤฑyor?
รฤฑkฤฑล zamanฤฑ gelen fonlar iรงin fiyatlama ve deฤer รถnemli faktรถr, dolayฤฑsฤฑyla kฤฑsa bir perspektifte zararฤฑna satฤฑล yapmayฤฑ tercih etmeyeceklerdir. ลu anda fonlarฤฑn elinde bulunan ve 2017 yฤฑlฤฑnda รงฤฑkฤฑลฤฑ yapฤฑlmasฤฑ beklenen รถnemli yatฤฑrฤฑmlara gelecek potansiyel alฤฑcฤฑlar Tรผrkiyeโye olan gรผveni veya gรผvensizliฤi daha net yansฤฑtacaktฤฑr.
