TBMMย Genel Kurulunda, Basฤฑn Kanunu ile Bazฤฑ Kanunlarda Deฤiลiklik Yapฤฑlmasฤฑna Dair Kanun Teklifi’ninย 12 maddesi daha kabul edildi.ย
Kabul edilen maddelere gรถre, internet haber sitelerinde faaliyet gรถsterdiฤi iล yeri adresi, ticari unvanฤฑ, elektronik posta adresi, iletiลim telefonu ve elektronik tebligat adresi ile yer saฤlayฤฑcฤฑsฤฑnฤฑn adฤฑ ve adresi kendilerine ait internet ortamฤฑnda kullanฤฑcฤฑlarฤฑn ana sayfadan doฤrudan ulaลabileceฤi ลekilde ve “iletiลim” baลlฤฑฤฤฑ altฤฑnda bulundurulacak.
ฤฐnternet haber sitelerinde bir iรงeriฤin ilk kez sunulmaya baลlandฤฑฤฤฑ tarih ile sonraki gรผncelleme tarihleri, her eriลildiฤinde deฤiลmeyecek ลekilde iรงeriฤin รผzerinde belirtilecek.
Kayฤฑt iรงin verilen beyannamede elektronik tebligat adresi de gรถsterilecek.
Yayฤฑm durdurma mรผeyyidesi internet haber siteleri bakฤฑmฤฑndan uygulanmayacak. ฤฐnternet haber sitesinin hรผkme uymamasฤฑ halinde Cumhuriyet Baลsavcฤฑlฤฑฤฤฑ 2 hafta iรงinde eksikliฤin giderilmesini veya gerรงeฤe aykฤฑrฤฑ bilgilerin dรผzeltilmesini internet haber sitesinden isteyecek. ฤฐstemin 2 hafta iรงinde yerine getirilmemesi durumunda Cumhuriyet Baลsavcฤฑlฤฑฤฤฑ internet haber sitesi vasfฤฑnฤฑn kazanฤฑlmadฤฑฤฤฑnฤฑn tespiti amacฤฑyla asliye ceza mahkemesine baลvuracak. Mahkeme en geรง 2 hafta iรงinde kararฤฑnฤฑ verecek.
Baลvurunun kabul edilmesi halinde internet haber siteleri iรงin saฤlanabilecek resmi ilan ve reklam ile รงalฤฑลanlarฤฑnฤฑn basฤฑn kartฤฑna iliลkin haklarฤฑ ortadan kalkacak. ฤฐnternet haber sitesi iรงin saฤlanan haklarฤฑn ortadan kaldฤฑrฤฑlmasฤฑ, bu kanun veya ilgili mevzuat uyarฤฑnca รถngรถrรผlen yaptฤฑrฤฑmlarฤฑn uygulanmasฤฑna engel olmayacak.
ฤฐnternet haber sitesinde yayฤฑmlanan iรงerikler, gerektiฤinde talep eden Cumhuriyet Baลsavcฤฑlฤฑฤฤฑna teslim edilmek รผzere doฤruluฤu ve bรผtรผnlรผฤรผ saฤlanmฤฑล ลekilde 2 yฤฑl sรผre ile muhafaza edilecek.
Yargฤฑ mercileri tarafฤฑndan yayฤฑnฤฑn soruลturma ve kovuลturma konusu olduฤunun internet haber sitesine yazฤฑlฤฑ olarak bildirilmesi halinde, bu iลlemlerin sonuรงlandฤฑฤฤฑnฤฑn bildirilmesine kadar soruลturma ve kovuลturma konusu yayฤฑn kaydฤฑnฤฑn saklanmasฤฑ zorunlu olacak.
ฤฐnternet haber sitelerinde zarar gรถren kiลinin dรผzeltme ve cevap yazฤฑsฤฑnฤฑ sorumlu mรผdรผr, hiรงbir dรผzeltme ve ekleme yapmaksฤฑzฤฑn, yazฤฑyฤฑ aldฤฑฤฤฑ tarihten itibaren en geรง bir gรผn iรงinde, ilgili yayฤฑnฤฑn yer aldฤฑฤฤฑ sayfa ve sรผtunlarda, URL baฤlantฤฑsฤฑ saฤlanmak suretiyle aynฤฑ puntolarla ve aynฤฑ ลekilde yayฤฑmlamak zorunda olacak. Yayฤฑn hakkฤฑnda verilen eriลimin engellenmesi ve/veya iรงeriฤin รงฤฑkarฤฑlmasฤฑ kararฤฑnฤฑn uygulanmasฤฑ ya da internet haber sitesi tarafฤฑndan iรงeriฤin kendiliฤinden รงฤฑkarฤฑlmasฤฑ durumunda, dรผzeltme ve cevap metni ilgili yayฤฑnฤฑn yapฤฑldฤฑฤฤฑ internet haber sitesinde ilk 24 saati ana sayfasฤฑnda olmak รผzere 1 hafta sรผreyle yayฤฑmlanacak.
Basฤฑlmฤฑล eserler veya internet haber siteleri yoluyla iลlenen veya bu kanunda รถngรถrรผlen diฤer suรงlarla ilgili ceza davalarฤฑnฤฑn bir muhakeme ลartฤฑ olarak, gรผnlรผk sรผreli yayฤฑnlar ve internet haber siteleri yรถnรผnden 4 ay, diฤer basฤฑlmฤฑล eserler yรถnรผnden 6 ay iรงinde aรงฤฑlmasฤฑ zorunlu olacak. Bu sรผreler basฤฑlmฤฑล eserlerin Cumhuriyet Baลsavcฤฑlฤฑฤฤฑna teslim edildiฤi tarihten, internet haber siteleri iรงin ise habere iliลkin suรง ihbarฤฑnฤฑn yapฤฑldฤฑฤฤฑ tarihten baลlayacak.
Teklifle basฤฑn kartฤฑ baลvurusu, niteliฤi ve tรผrleri de belirlendi. Buna gรถre, basฤฑn kartฤฑ baลvurusu ฤฐletiลim Baลkanlฤฑฤฤฑna yapฤฑlacak. Basฤฑn kartฤฑ, resmi nitelikte bir kimlik belgesi olarak kabul edilecek.
Basฤฑn kartฤฑ tรผrleri ลรถyle:
– Gรถreve baฤlฤฑ basฤฑn kartฤฑ: Bir medya kuruluลuna baฤlฤฑ olarak รงalฤฑลan Tรผrk vatandaลฤฑ medya mensuplarฤฑna ve enformasyon gรถrevlilerine verilen basฤฑn kartฤฑnฤฑ,
– Sรผreli basฤฑn kartฤฑ: Gรถrev alanฤฑย Tรผrkiye’yi kapsayan yabancฤฑ medya mensuplarฤฑna verilen basฤฑn kartฤฑnฤฑ,
– Geรงici basฤฑn kartฤฑ: Gรถrev alanฤฑย Tรผrkiye’yi kapsamamakla beraber geรงici bir sรผreyle Tรผrkiye’ye haber amaรงlฤฑ gelen yabancฤฑ medya mensuplarฤฑna verilen basฤฑn kartฤฑnฤฑ,
– Serbest basฤฑn kartฤฑ: Geรงici bir sรผreyle รงalฤฑลmayan veya yurt dฤฑลฤฑnda serbest gazetecilik yapan medya mensuplarฤฑna verilen basฤฑn kartฤฑnฤฑ,
– Sรผrekli basฤฑn kartฤฑ: En az 18 yฤฑl mesleki hizmeti bulunan medya mensuplarฤฑ ve enformasyon gรถrevlilerine รถmรผr boyu verilen basฤฑn kartฤฑnฤฑ ifade edecek.
Basฤฑn kartฤฑ, Tรผrkiye’de faaliyet gรถsteren medya kuruluลlarฤฑnฤฑn Tรผrk vatandaลฤฑ medya mensuplarฤฑna, sรผreli yayฤฑnlarฤฑn sahiplerine veya tรผzel kiลi temsilcileri ile radyo ve televizyonlarฤฑn yรถnetim kurulu baลkanlarฤฑna, medya kuruluลlarฤฑ adฤฑna hareket eden ve gรถrev alanฤฑ Tรผrkiye’yi kapsayan yabancฤฑ medya mensuplarฤฑ ile gรถrev alanฤฑ Tรผrkiye’yi kapsamamakla beraber geรงici bir sรผreyle Tรผrkiye’ye haber amaรงlฤฑ gelen yabancฤฑ medya mensuplarฤฑna, yurt dฤฑลฤฑnda yayฤฑn yapan medya kuruluลlarฤฑnฤฑn, Tรผrk vatandaลฤฑ sahiplerine ve รงalฤฑลanlarฤฑna, yurt dฤฑลฤฑnda serbest gazetecilik yapan Tรผrk vatandaลฤฑ medya mensuplarฤฑna, medya alanฤฑnda hizmet veren kamu kurum ve kuruluลlarฤฑnda ve kamu kurum ve kuruluลlarฤฑnฤฑn yรผrรผttรผkleri enformasyon hizmetlerinde รงalฤฑลan kamu personeline, medya alanฤฑnda faaliyet gรถstermeleri ลartฤฑyla sendikalar ile kamu yararฤฑna faaliyette bulunduฤu tespit edilen dernek ve vakฤฑflarฤฑn yรถneticilerine verilebilecek.
Basฤฑn kartฤฑ talep edenlerin baลvuruda bulunabilmeleri iรงin 18 yaลฤฑnฤฑ bitirmiล olmasฤฑ, en az lise veya dengi bir eฤitim kurumundan mezun olmasฤฑ, kฤฑsฤฑtlฤฑ veya kamu hizmetlerinden yasaklฤฑ olmamasฤฑ ลartฤฑ aranacak.
Ayrฤฑca basฤฑn kartฤฑ talep edenlerin baลvuruda bulunabilmesi iรงin Tรผrk Ceza Kanunu’nun 53’รผncรผ maddesinde belirtilen sรผreler geรงmiล olsa bile; kasten iลlenen bir suรงtan dolayฤฑ 5 yฤฑl veya daha fazla sรผreyle hapis cezasฤฑna ya da ลantaj, hฤฑrsฤฑzlฤฑk, sahtecilik, dolandฤฑrฤฑcฤฑlฤฑk, gรผveni kรถtรผye kullanma, yalan tanฤฑklฤฑk, yalan yere yemin, iftira, suรง uydurma, mรผstehcenlik, fuhuล, hileli iflas, zimmet, irtikap, rรผลvet, kaรงakรงฤฑlฤฑk, ihaleye fesat karฤฑลtฤฑrma, edimin ifasฤฑna fesat karฤฑลtฤฑrma, suรงtan kaynaklanan malvarlฤฑฤฤฑ deฤerlerini aklama suรงlarฤฑ ile cinsel dokunulmazlฤฑฤa karลฤฑ suรงlar, kamu barฤฑลฤฑna karลฤฑ suรงlar, anayasal dรผzene ve bu dรผzenin iลleyiลine karลฤฑ suรงlar, milli savunmaya karลฤฑ suรงlar, devlet sฤฑrlarฤฑna karลฤฑ suรงlar, casusluk suรงlarฤฑ ve terรถr suรงlarฤฑndan hรผkรผm giymemiล olmasฤฑ gerekiyor.
Kart talep edenlerde, Basฤฑn Mesleฤinde รalฤฑลanlarla รalฤฑลtฤฑranlar Arasฤฑndaki Mรผnasebetlerin Tanzimi Hakkฤฑnda Kanun hรผkรผmlerine uygun sรถzleลme yapmฤฑล olmasฤฑ ve mรผcbir sebepler dฤฑลฤฑnda iลten ayrฤฑldฤฑฤฤฑ tarihten itibaren 1 aydan fazla olmamak รผzere ara vermeden รงalฤฑลmasฤฑ, medya faaliyeti dฤฑลฤฑnda ticari faaliyette bulunmamasฤฑ ลartฤฑ da aranacak.
Basฤฑn kartฤฑ talep eden sรผreli yayฤฑn sahipleri veya tรผzel kiลi temsilcileri ile radyo ve televizyonlarฤฑn yรถnetim kurulu baลkanlarฤฑnda, kamu kurum ve kuruluลlarฤฑnda basฤฑn kartฤฑ alabilecek รงalฤฑลanlarda ve yabancฤฑ basฤฑn-yayฤฑn kuruluลlarฤฑnda รงalฤฑลan Tรผrk vatandaลฤฑ medya mensuplarฤฑndan basฤฑn kartฤฑ talep edenlerde “Basฤฑn Mesleฤinde รalฤฑลanlarla รalฤฑลtฤฑranlar Arasฤฑndaki Mรผnasebetlerin Tanzimi Hakkฤฑnda Kanun hรผkรผmlerine uygun sรถzleลme yapmฤฑล olmasฤฑ ve mรผcbir sebepler dฤฑลฤฑnda iลten ayrฤฑldฤฑฤฤฑ tarihten itibaren 1 aydan fazla olmamak รผzere ara vermeden รงalฤฑลmasฤฑ, medya faaliyeti dฤฑลฤฑnda ticari faaliyette bulunmamasฤฑ” ลartlarฤฑ aranmayacak.
Sรผrekli ve serbest basฤฑn kartฤฑ talep edenler ile Tรผrkiye Radyo Televizyon Kurumu (TRT) aracฤฑlฤฑฤฤฑyla gรถreve baฤlฤฑ basฤฑn kartฤฑ talep edenlerde ise “Basฤฑn Mesleฤinde รalฤฑลanlarla รalฤฑลtฤฑranlar Arasฤฑndaki Mรผnasebetlerin Tanzimi Hakkฤฑnda Kanun hรผkรผmlerine uygun sรถzleลme yapmฤฑล olmasฤฑ ve mรผcbir sebepler dฤฑลฤฑnda iลten ayrฤฑldฤฑฤฤฑ tarihten itibaren 1 aydan fazla olmamak รผzere ara vermeden รงalฤฑลmasฤฑ” ลartฤฑ aranmayacak.
Basฤฑn kartฤฑ talep eden yabancฤฑ medya mensuplarฤฑna, medya kuruluลu tarafฤฑndan gรถrevlendirildiklerini belgelendirmeleri, Uluslararasฤฑ ฤฐลgรผcรผ Kanunu uyarฤฑnca รงalฤฑลma izinlerinin olmasฤฑ, baฤlฤฑ bulunduklarฤฑ kuruluลun idare merkezinin bulunduฤu รผlkenin Tรผrkiye’deki bรผyรผkelรงilik, elรงilik veya konsolosluklarฤฑndan aldฤฑklarฤฑ takdim mektubunu ibraz etmeleri halinde, karลฤฑlฤฑklฤฑlฤฑk esasฤฑ da gรถzetilerek Baลkanlฤฑkรงa basฤฑn kartฤฑ verilebilecek.
Basฤฑn Kartฤฑ Komisyonu 19 รผyeden oluลacak. Komisyonda, Baลkanlฤฑฤฤฑ temsilen 3 รผyenin yanฤฑ sฤฑra iลรงi sendikasฤฑ ลeklinde faaliyet gรถsteren sendikalardan basฤฑn kartฤฑ sahibi รผyesi en fazla olan sendika tarafฤฑndan belirlenecek 2 รผye ile iletiลim fakรผltesi dekanlarฤฑ veya basฤฑn kartฤฑ sahibi gazeteciler arasฤฑndan Baลkanlฤฑkรงa belirlenecek 3 รผye de yer alacak. รyelerin gรถrev sรผresi 2 yฤฑl olacak. Sรผresi dolan รผyeler yeniden seรงilebilecek.
Komisyon; baลvuru sahibinin niteliklerini, mesleki รงalฤฑลmalarฤฑnฤฑ, eserlerini, รถdรผllerini deฤerlendirerek basฤฑn kartฤฑ taลฤฑyฤฑp taลฤฑmayacaฤฤฑna karar verecek.
Teklifin, bugรผn kabul edilen maddeleriyle birlikte toplam 14 maddesi kabul edilmiล oldu.
Meclis Baลkanvekili Sรผreyya Sadi Bilgiรง, verdiฤi aranฤฑn ardฤฑndan komisyonun yerinde olmamasฤฑ รผzerine birleลimi 11 Ekim Salฤฑ gรผnรผ 15.00’te toplanmak รผzere kapattฤฑ.
