Anadolu รniversitesi (Aร) Sosyal Medya ve Dijital Gรผvenlik Eฤitim, Uygulama ve Araลtฤฑrma Merkezi (SODฤฐGEM) Mรผdรผrรผ Doรง. Dr. Yusuf Levent ลahin, ebeveynlerin รงevrim iรงi ortamlarda รงocuklarฤฑnฤฑn fotoฤraf, video ve konum bilgisiyle yaptฤฑklarฤฑ paylaลฤฑmlarฤฑn, onlarฤฑn dijital gรผvenlik ve mahremiyetini bรผyรผk riske attฤฑฤฤฑ uyarฤฑsฤฑnda bulundu.
ลahin, AA muhabirine, sosyal medyanฤฑn gรผnlรผk hayatta yaygฤฑnlaลmasฤฑyla yeni birรงok kavramla karลฤฑlaลฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyledi.
Hayatฤฑ bรผyรผk รถlรงรผde deฤiลtiren bu mecra nedeniyle bazฤฑ durumlarฤฑ tanฤฑmlamak iรงin yeni kavramlara ihtiyaรง duyulduฤunu belirten ลahin, bunlardan birinin “sharenting” olduฤunu aktardฤฑ.
ลahin, bu kavramฤฑn, ฤฐngilizcede “paylaลฤฑm” ve “ebeveyn” anlamlarฤฑna gelen “share” ile “parent”ten tรผretildiฤini aktardฤฑ.
Sharenting olgusuyla ilgili bilgi veren ลahin ลรถyle konuลtu:
“Bunun ortaya รงฤฑkmasฤฑnฤฑn sebebi, sosyal medyanฤฑn her durumumuzu paylaลtฤฑฤฤฑmฤฑz bir platform haline gelmesidir. ฤฐyi niyetlerle bile olsa henรผz yetiลkin olmayan รงocuklarฤฑmฤฑzฤฑn fotoฤraflarฤฑnฤฑ ya da videolarฤฑnฤฑ paylaลma konusunda da bรผyรผk bir motivasyona sahibiz. Bu davranฤฑล dรผnya รงapฤฑnda olan bir eฤilim. SODฤฐGEM araลtฤฑrma ekibinden ฤฐrem Ebru Yฤฑldฤฑrฤฑm ลen ve Elif Elumar รถncรผlรผฤรผnde bu konuda bir literatรผr รงalฤฑลmasฤฑ yaptฤฑk. ฤฐstatistiklere bakฤฑldฤฑฤฤฑnda bir รงocuk henรผz 13 yaลฤฑna gelmeden รถnce sosyal medya platformlarฤฑnda kendisiyle ilgili ortalama 1300 fotoฤraf ve video paylaลฤฑyor. Burada รงocuฤun inisiyatifinin dฤฑลฤฑnda onunla ilgili dijital ayak izi bฤฑrakฤฑlฤฑyor. Sรถz konusu ayak izi de bir daha geri alฤฑnamaz bir izdir. Bu iz, รงocuฤun yetiลkinlik yฤฑllarฤฑnda problem oluลturabilir.”
– “Tanฤฑmadฤฑฤฤฑnฤฑz insanlara รงocuฤunuzla ilgili verileri saฤlฤฑyor olabilirsiniz”
Doรง. Dr. ลahin, sosyal medya uygulamalarฤฑnฤฑn รผcretsiz hizmet sunduฤunu ancak bunu, verileri deฤerlendirme karลฤฑlฤฑฤฤฑnda yaptฤฑฤฤฑnฤฑ anlattฤฑ.
Farklฤฑ platformlarda paylaลฤฑlan bir fotoฤrafฤฑn “silindi” olarak iลaretlenmesine raฤmen veri tabanlarฤฑndan kaldฤฑrฤฑlmadฤฑฤฤฑnฤฑ dile getiren ลahin, paylaลฤฑlan her ลeyin dijital platformda bir daha silinmemek รผzere kalฤฑcฤฑ hale geldiฤini vurguladฤฑ.
Kim olursa olsun birisinin fotoฤrafฤฑnฤฑ ya da videosunu izinsiz paylaลmanฤฑn mahremiyet ihlali olduฤunu bildiren ลahin, bu kiลi belli bir yaลฤฑn altฤฑndaki รงocuksa daha dikkatli davranฤฑlmasฤฑ gerektiฤine dikkati รงekti.
Sosyal medyada paylaลฤฑlan fotoฤraf ve videolarฤฑ herkesin gรถrebildiฤini kaydeden ลahin, “Paylaลtฤฑฤฤฑnฤฑz fotoฤraflara ya da videolara her tรผrlรผ insan ulaลabiliyor. Paylaลฤฑmฤฑnฤฑza konum gibi bilgiler de eklediyseniz bu aslฤฑnda fotoฤrafa ulaลan kiลilerin sonradan รงocuฤunuza zarar verme amaรงlฤฑ kullanฤฑlabilecek ลekilde verileri sunmanฤฑz anlamฤฑna gelir.” dedi.
ลahin, bazฤฑ ebeveynlerin “Benim hesabฤฑm kapalฤฑ. Sadece รงevremdeki insanlar bunu gรถrรผyor.” dรผลรผncesinde olduฤunu ancak kilitli ya da dฤฑลarฤฑya aรงฤฑk olmayan hesaplardaki fotoฤraf ya da videolara ulaลmanฤฑn รงok kolay olduฤunu belirtti.
Bunun iรงin geliลtirilmiล platformlarฤฑn bulunduฤunu aktaran ลahin, “Tanฤฑmadฤฑฤฤฑnฤฑz insanlara รงocuฤunuzla ilgili verileri saฤlฤฑyor olabilirsiniz. Her bir paylaลฤฑm, รงocuฤa zarar verme olasฤฑlฤฑฤฤฑ olan kiลilere รงocuk hakkฤฑnda bilgi vermek demektir. En ideali, รงocuฤun fotoฤraf ya da videolarฤฑnฤฑ sosyal medyada paylaลmamaktฤฑr. ฤฐlla ki paylaลฤฑm yapacaksak da รงocuk hakkฤฑnda mรผmkรผn olduฤunca az veri sunarak, en azฤฑndan bir konum iลaretlenmesi yapmadan gerรงekleลtirmeliyiz.” uyarฤฑsฤฑnฤฑ yaptฤฑ.
ลahin, “sharenting”e dikkati รงekmek iรงin SODฤฐGEM personeli Hilal ลimลek’in animasyon hazฤฑrladฤฑฤฤฑnฤฑ sรถzlerine ekledi.
