ABD Başkanı Donald Trump’ın hafta sonu Avrupa Birliği ve Meksika’ya yeni gümrük vergileri getireceğini açıklaması, küresel piyasalarda haftanın ilk işlem gününe riskten kaçışla başlanmasına neden oldu.
S&P 500 vadeli işlemleri düşüşe geçerken, yatırımcılar bilanço sezonu öncesinde temkinli bir duruş sergiliyor. Piyasaların gündeminde ayrıca Çin’den gelen olumlu ticaret verileri, Bitcoin’in rekor yükselişi ve petrol fiyatlarındaki hareketlilik yer alıyor.
Pazartesi sabah saatleri itibarıyla S&P 500 vadeli işlemleri %0,6 gerilerken, Dow Jones vadeli işlemleri %0,6 ve Nasdaq 100 vadeli işlemleri %0,5 düşüşle işlem görüyordu.
İşte, S&P 500’de işlemler başlamadan önce yatırımcıların bilmesi gereken 5 konu…
ABD borsa vadeli işlemleri, Başkan Trump’ın hafta sonu büyük ticaret ortakları olan Avrupa Birliği ve Meksika’ya yeni gümrük vergileri uygulayacağını açıklamasının ardından Pazartesi günü düşüş yaşadı. Bitcoin, “Kripto Haftası”nın başında yeni rekor seviyelere yükselirken, ham petrol hafif yükseldi ve Çin ticaret fazlasının arttığını açıkladı.
1. Trump, Meksika ve AB’ye gümrük vergisi uygulayacak
ABD Başkanı Donald Trump’ın hafta sonu Meksika ve Avrupa Birliği’nden yapılan ithalata %30 gümrük vergisi uygulayacağını açıklamasının ardından, küresel ticaret bir kez daha gündeme geldi.
Trump geçen hafta da Japonya, Güney Kore, Kanada ve Brezilya’ya benzer gümrük vergileri ve tüm bakır ithalatına %50 gümrük vergisi uygulanacağını açıklamıştı.
Trump’ın gümrük vergileri 1 Ağustos’tan itibaren yürürlüğe girecek ve hedef ülkelere, 9 Temmuz’dan ertelenen son tarihten sonra Washington ile ticaret anlaşması imzalamak için üç haftadan az süre kalacak.
Son veriler, ABD gümrük vergisi gelirlerinin 2025 mali yılının ilk dokuz ayında (hükümetin mali yılı 30 Eylül’de sona eriyor) 113,3 milyar dolar ile rekor seviyeye çıktığını gösterdi.
2) S&P 500 vadeliler geriledi
Trump’ın son ticaret açıklamalarının ardından küresel ticaret savaşı endişelerinin artması ve şirketlerin çeyrek dönem kazançlarının da odak noktasında olmasıyla ABD borsalarında endeks (S&P 500, Nasdaq, Dow Jones) vadeli işlemleri Pazartesi günü düştü.
02:55 ET (06:55 GMT) itibarıyla S&P 500 vadeli işlemleri 35 puan veya %0,6 düşüşle işlem görürken, Nasdaq 100 vadeli işlemleri 120 puan veya %0,5 düşüşle, Dow vadeli işlemleri ise 250 puan veya %0,6 düşüşle işlem gördü.
Wall Street’in ana endeksleri geçen hafta rekor seviyelerden gerileyerek düşüşe geçmişti. S&P 500, Nasdaq Composite ve Dow Jones Industrial Average endeksleri üç haftalık yükseliş serisini sonlandırmıştı.
Trump’ın hafta sonu Meksika ve Avrupa Birliği’nden yapılan ithalata %30 gümrük vergisi getirme planlarını açıklaması, küresel ticaret savaşı riskini artırarak piyasalardaki duyarlılığı daha da artırdı.
Yatırımcılar ayrıca, Salı günü JPMorgan Chase (NYSE:JPM), Wells Fargo (NYSE:WFC) ve Citigroup (NYSE:C) gibi bir dizi büyük bankanın verileriyle başlayacak olan yeni çeyrek kazanç sezonuna odaklanmış durumda.
3. Çin’in ticaret fazlası Haziran ayında arttı
Çin’in ticaret fazlası Haziran ayında beklenenden fazla arttı. Bu artışta, Pekin ve Washington arasında imzalanan ticaret anlaşmasıyla iki ülkenin karşılıklı ticaret tarifelerini düşürmesinin ardından ihracatta görülen sağlıklı büyüme etkili oldu.
Gümrük verilerine göre, ticaret fazlası geçen ay 114,77 milyar dolara yükseldi. Bu rakam, beklenen 113,20 milyar doları ve Mayıs ayında görülen 103,22 milyar doları aştı.
Çin’in ihracatı Haziran ayında dolar bazında yıllık %5,8 artarak %5’lik beklentinin ve bir önceki ayki %4,8’lik artışın üzerinde gerçekleşti.
Gümrük verilerine göre, ABD ile ticaret müzakerelerinde kaydedilen ilerlemeyle Çin’in yerel üreticilere daha fazla ihracat lisansı vermesi sonucunda, Çin’in nadir toprak ihracatı Haziran ayında bir önceki aya göre artış gösterdi. Washington, bu ayın başlarında Pekin’e yönelik bazı çip teknolojisi ihracat kısıtlamalarını gevşetmişti.
Ancak Çin’deki iç talep hala nispeten zayıf görünüyordu. Haziran ayında ithalat yıllık bazda sadece %1,1 artarak %1,3’lük büyüme beklentisinin altında kaldı, ancak bir önceki ayki %3,4’lük düşüşe göre yine de bir iyileşme gösterdi.
Pazartesi günkü veriler, ülkenin Salı günü açıklanacak ikinci çeyrek gayri safi yurtiçi hasıla rakamlarının olumlu olacağını gösteriyor. Rakamların, Pekin’in yıllık %5’lik hedefinin üzerinde bir büyüme göstermesi bekleniyor.
4. “Kripto Haftası”nın başında Bitcoin yükseldi
Dünyanın en büyük kripto para birimi olan Bitcoin, yatırımcıların bu hafta sektör için uzun süredir beklenen politika kazanımlarına bahis oynamasıyla Pazartesi günü yeni bir rekor seviyeye tırmandı ve ilk kez 120.000 dolar seviyesini aştı.
ET saat 02:55’te Bitcoin, seansın erken saatlerinde 122.530 dolara kadar yükselerek %3,7 artışla 122.020 dolara çıktı.
Bitcoin, güçlü ETF girişleri ve ABD’de kripto dostu düzenlemelere yönelik artan umutların etkisiyle geçen hafta boyunca yükselişini sürdürdü.
Yatırımcıların duyarlılığı, ABD Temsilciler Meclisi’nin bu hafta Genius Act, Clarity Act ve Anti-CBDC Surveillance State Act dahil olmak üzere birkaç önemli kripto tasarısını görüşeceği beklentileriyle güçlendi.
“Kripto Haftası” olarak adlandırılan bu hafta içinde kabul edilmesi halinde, bu önlemler stabilcoinler, kripto varlıkların saklanması ve daha geniş dijital finansal ekosistemi düzenleyen kapsamlı düzenleyici çerçeveler oluşturabilir.
Bu tasarılar, kendisini “kripto başkanı” olarak adlandıran ve politika yapıcıları sektöre lehine kuralları yenilemeye çağıran Trump’ın onayını aldı.
CoinMarketCap verilerine göre, yıl başından bu yana %30 değer kazanan bitcoin’deki artış, sektörün toplam piyasa değerinin yaklaşık 3,78 trilyon dolara yükselmesine neden oldu.
5. Trump’ın “önemli açıklaması” öncesinde ham petrol fiyatları yükseldi
Yatırımcılar, küresel üretimi etkileyebilecek ABD’nin Rusya’ya yönelik olası ek yaptırımlarla ilgili haberleri beklerken, petrol fiyatları Pazartesi günü yükseldi.
ET saat 02:55’te Brent vadeli işlemleri %0,1 artışla varil başına 70,40 dolara, ABD Batı Teksas Orta Kalite (WTI) vadeli işlemleri ise %0,1 artışla varil başına 68,54 dolara yükseldi.
Trump, Ukrayna’daki savaşın sona erdirilmesinde ilerleme sağlanamaması nedeniyle Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’e yönelik hayal kırıklığını dile getirmesinin ardından Pazartesi günü Rusya hakkında “önemli bir açıklama” yapması bekleniyor.
Rusya’ya yaptırım uygulayacak iki partili bir ABD tasarısı ile ilgili çalışma geçen hafta Kongre’de ivme kazandı, ancak hala Trump’ın desteğini bekliyor.
Öte yandan Avrupa Birliği temsilcileri de, ülkenin petrol ihracatına daha düşük bir fiyat sınırı getirecek yeni bir yaptırım paketi üzerinde anlaşmaya yakın görünüyor.
