Küresel piyasalardaki artan jeopolitik risklerin doğrudan hedefi haline gelen S&P 500 endeksi, çalkantılı bir haftayı geride bırakarak artan volatilite ortamında yüzde 2 oranında değer kaybetti.
Goldman Sachs tarafından yayımlanan yeni bir rapor, S&P 500’ün keskin jeopolitik risk dönemlerindeki tarihsel hisse senedi piyasası davranışını birebir yansıttığını ortaya koyuyor.
Analistler, kurumsal kazançların uzun vadeli seyrinin kısa vadeli fiyat dalgalanmalarından ziyade, olası enerji kesintileri ve devam eden yapay zeka yatırım döngüsü tarafından belirleneceğinin altını çiziyor.
S&P 500 kazançlarında enerji şokları ve GSYİH çarpanı
Goldman Sachs uzmanları, enerji piyasalarındaki dalgalanmaların borsa üzerindeki etkilerine dair önemli tespitlerde bulunuyor. Petrol fiyatlarındaki ılımlı artışların kurumsal kazançlar üzerindeki doğrudan etkisi genellikle sınırlı kalsa da, uzun süreli ve ciddi bir tedarik kesintisi, 2026 yılı için öngörülen yüzde 12’lik hisse başına kazanç büyüme tahmininde anlamlı bir aşağı yönlü risk oluşturuyor.
Eski ekonomi olarak adlandırılan döngüsel hisseler için asıl endişe kaynağını, artan yakıt maliyetleri ve bunun genel ekonomik büyüme üzerindeki baskısı oluşturuyor.
Goldman’ın yukarıdan aşağıya (top-down) makroekonomik modellemesine göre piyasa dinamikleri şu şekilde işliyor:
- Amerika Birleşik Devletleri’nin reel Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYİH) büyümesindeki her 1 puanlık değişim, ana endeksteki şirketlerin hisse başına kazançlarında yüzde 3 ila 4’lük bir değişime karşılık geliyor.
- Enerji şirketleri yüksek ham petrol fiyatlarından doğrudan fayda sağlasa da, bu durum endeksin genelinde farklı yansımalar buluyor.
- Tüketiciye yönelik firmalar ve petrolü birincil girdi olarak kullanan sanayi sektörleri üzerindeki artan maliyetlerin ağırlığı, enerji sektöründeki kazançları büyük ölçüde dengeliyor.
Yapay zeka yatırım döngüsü S&P 500 için kritik
Raporun vurguladığı bir diğer hayati nokta ise teknoloji sektöründeki gelişmeler. Enerji maliyetlerindeki risklerin ötesinde, yapay zeka devrimi piyasa ve S&P 500 değerlemeleri için en önemli yapısal itici güç olmaya devam ediyor. Goldman Sachs analistleri, şu anda henüz erken aşamalarında olan ve piyasayı ayakta tutan bir yapay zeka yatırım döngüsü tanımlıyor.
Söz konusu devasa yatırım döngüsünün aşamaları zincirleme bir reaksiyon yaratıyor:
- Donanım ve Çip Üreticileri: Döngü, ilk aşamada Nvidia gibi devasa yarı iletken ve çip üreticilerinin artan satışlarıyla başlıyor.
- Altyapı ve Bulut Sağlayıcıları: Ardından süreç, bulut hizmeti devleri ve kamu hizmetleri gibi altyapı sağlayıcılarına doğru genişliyor. Bu şirketler, devasa veri merkezlerini kesintisiz çalıştırabilmek için güç kapasitelerini hızla artırmak zorunda kalıyor.
- Gelir Aktarımı: Hiper ölçekleyicilerin (hyperscalers) yaptığı devasa sermaye harcamaları, tedarik zincirindeki diğer şirketlerin gelirlerine akarak kendi kendini besleyen bir büyüme döngüsü yaratıyor.
Analistler, kurumsal kazançların giderek artan bir şekilde yapay zeka yatırımlarının seyrine bağımlı hale geldiğini belirtiyor. Ancak raporda çok önemli bir uyarı da yer alıyor: Mevcut yatırım döngüsünün sürdürülebilir olması için, teknoloji şirketlerinin sonunda yapay zekanın daha geniş ekonomide somut verimlilik kazanımları veya net bir gelir artışı sağladığını kanıtlamaları şart.
