Uzay taลฤฑmacฤฑlฤฑฤฤฑ ve uydu teknolojileri devi SpaceX‘in halka aรงฤฑk hisseleri, borsadaki zayฤฑf seyrini sรผrdรผrerek ilk halka arz (IPO) seviyesine oldukรงa yakฤฑn bir noktaya geriledi.
Ancak Wall Street analistleri, piyasada yaลanan bu son deฤer kaybฤฑnฤฑ รถnemli bir yatฤฑrฤฑm fฤฑrsatฤฑ olarak deฤerlendiriyor. Pazartesi gรผnรผ yรผzde 4 oranฤฑnda gerileyerek 140 dolar sฤฑnฤฑrฤฑnฤฑn altฤฑna inen SpaceX hisseleri, haziran ayฤฑ ortasฤฑnda 150 dolardan iลlem gรถrmeye baลlamasฤฑnฤฑn ardฤฑndan tarihinin en dรผลรผk seviyesine gerilemiล durumda. ลirketin 135 dolar seviyesindeki ilk halka arz fiyatฤฑ, yaลanan bu sert dรผลรผลlerin ardฤฑndan kritik bir destek noktasฤฑ haline geldi.
Finans รงevrelerinde geniล yankฤฑ bulan bu piyasa hareketliliฤi sฤฑrasฤฑnda, kรผresel yatฤฑrฤฑm bankalarฤฑndan Bank of America (BofA) Securities, SpaceX hisseleri iรงin oldukรงa iyimser bir rapor yayฤฑmlayarak dikkatleri รผzerine รงekti. Bankanฤฑn kฤฑdemli havacฤฑlฤฑk analisti Ron Epstein liderliฤindeki uzman kadrosu, ลirketi “al” tavsiyesiyle takibe alฤฑrken hisse baลฤฑna 235 dolarlฤฑk bir hedef fiyat belirledi.
Pazartesi gรผnรผ kaydedilen 140 dolarฤฑn altฤฑndaki mevcut fiyatlamanฤฑn รงok รผzerinde yer alan bu hedef, 2045 yฤฑlฤฑna kadar uzanan iyimser, baz ve kรถtรผmser senaryolarฤฑ bir araya getiren uzun vadeli bir indirgenmiล nakit akฤฑmฤฑ (DCF) modeline dayandฤฑrฤฑlฤฑyor.
BofA analizine gรถre fฤฑrlatma liderliฤi ve yรถrรผnge veri merkezleri bรผyรผmenin anahtarฤฑ
SpaceX’in uzun vadeli yatฤฑrฤฑm tezinin temelini, ลirketin fฤฑrlatma pazarฤฑndaki mutlak liderliฤi oluลtursa da analist Ron Epstein, bu tezin en รงok spekรผle edilen alanlarฤฑndan birine, yani uzay tabanlฤฑ veri merkezleri konseptine dikkat รงekiyor. Yรถrรผngede konumlandฤฑrฤฑlacak veri merkezlerinin binlerce grafik iลlemci barฤฑndฤฑran devasa, boลlukta sรผzรผlen yapฤฑlar olmadฤฑฤฤฑnฤฑ ifade eden Epstein, bu kavramฤฑn kamuoyunda sฤฑklฤฑkla yanlฤฑล anlaลฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ belirtiyor. Konsepti “daฤฤฑtฤฑk yรถrรผngesel hesaplama gรผcรผ” olarak tanฤฑmlayan kฤฑdemli analist, mรผhendislik dรผnyasฤฑnda bu projeyi imkansฤฑz gรถren gรผvenilir hiรงbir isimle karลฤฑlaลmadฤฑฤฤฑnฤฑ, รงรถzรผlmesi gereken tek ลeyin bir mรผhendislik sฤฑnamasฤฑ olduฤunu kaydediyor.
Kendisi de eski bir havacฤฑlฤฑk mรผhendisi olan Epstein, ลirketin uydu interneti kolu Starlink’i bu duruma en somut emsal olarak gรถsteriyor. Geรงmiลte ลรผphecilerin “รงalฤฑลmaz” gรถzรผyle baktฤฑฤฤฑ Starlink’in bugรผn 10 binden fazla birbirine baฤlฤฑ uyduyla uzayda etkin bir lazer internet aฤฤฑ kurduฤuna iลaret eden Epstein, soฤutma ve enerji gibi pรผrรผzlerin aลฤฑlmasฤฑ gereken sฤฑradan mรผhendislik problemleri olduฤunu vurguluyor.
BofA Securities raporu, tรผm bu yenilikรงi projelerin baลarฤฑsฤฑnฤฑn doฤrudan fฤฑrlatma maliyetlerindeki radikal dรผลรผลe baฤlฤฑ olduฤunu ortaya koyuyor. Falcon 9 roketi รถncesinde kilogram baลฤฑna 10 bin ila 20 bin dolar olan fฤฑrlatma maliyetlerinin Falcon 9 ile yaklaลฤฑk 2 bin dolara gerilediฤini aktaran Epstein, Falcon Heavy ile bu rakamฤฑn bin dolara indiฤini, Starship’in tam yeniden kullanฤฑlabilirliฤe ulaลmasฤฑ durumunda ise maliyetlerin kilogram baลฤฑna 50 ila 100 dolara kadar dรผลebileceฤini รถngรถrรผyor.
Sermaye ihtiyacฤฑ tartฤฑลmalarฤฑ ve uzay ekonomisinde gelecek beklentileri
Dรผลen fฤฑrlatma maliyetlerini “yฤฑldฤฑzlara aรงฤฑlan bir otoyol” ve yeni pazarlarฤฑn kapฤฑsฤฑnฤฑ aralayan tarihi bir demiryolu hamlesine benzeten Epstein, SpaceX’in รถnรผmรผzdeki on yฤฑl iรงinde รงok daha gรผรงlรผ bir finansal konumda olacaฤฤฑnฤฑ deฤerlendiriyor. Uzay taลฤฑmacฤฑlฤฑฤฤฑndaki asฤฑl devrimsel adฤฑmฤฑ ise roketin ikinci aลamasฤฑnฤฑn da tamamen yeniden kullanฤฑlabilir hale getirilmesi oluลturuyor.
ABD Havacฤฑlฤฑk ve Uzay Ajansฤฑ’nฤฑn (NASA) efsanevi Uzay Mekiฤi programฤฑnฤฑn, her uรงuลtan sonra รงok kapsamlฤฑ bakฤฑm ve onarฤฑm gerektirdiฤi iรงin tam olarak baลaramadฤฑฤฤฑ bu kritik eลiฤin aลฤฑlmasฤฑ bรผyรผk รถnem taลฤฑyor. Epstein, bu tarihi aลamaya Starship’in 16 Temmuz’da gerรงekleลtirilmesi planlanan 13. fฤฑrlatma testinde hemen ulaลฤฑlmasฤฑnฤฑ beklemediฤini ancak programฤฑn doฤru yรถnde ilerlemesinin bile piyasa algฤฑsฤฑ aรงฤฑsฤฑndan yeterli olduฤunu ifade ediyor.
SpaceX hisseleri iรงin olumlu beklentileri destekleyen diฤer veriler arasฤฑnda, ลirketin Google ve Anthropic gibi dev teknoloji ortaklarฤฑna beklenenden daha yรผksek fiyatlarla karasal bilgi iลlem gรผcรผ satmasฤฑ yer alฤฑyor. Bununla birlikte Starlink operasyonlarฤฑnฤฑn kรขrlฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑ sรผrdรผrmesi, kullanฤฑcฤฑ sayฤฑsฤฑnฤฑ istikrarlฤฑ bir ลekilde artฤฑrmasฤฑ ve geniล bant internetten mobil hรผcresel baฤlantฤฑya geรงiล sรผrecinin netleลmesi de ลirketin hanesine artฤฑ deฤer olarak yazฤฑlฤฑyor.
Ayฤฑ piyasasฤฑ savunucularฤฑ ve bazฤฑ kรถtรผmser analistler ise tahvil satฤฑลฤฑna gelen zayฤฑf talep ile yฤฑllฤฑk yaklaลฤฑk 84 milyar dolarlฤฑk devasa taze sermaye ihtiyacฤฑna iลaret ederek, yatฤฑrฤฑmcฤฑ paylarฤฑnฤฑn sulanmasฤฑ riskini gรผndeme getiriyor. Ancak Epstein, ลirketin mรผhendislik alanฤฑndaki baลarฤฑlarฤฑ sรผrdรผkรงe borรงlanma ve fon bulma konusunda ciddi bir endiลe taลฤฑmadฤฑฤฤฑnฤฑ belirtiyor. SpaceX cephesinde รถnรผmรผzdeki dรถneme iliลkin en รถnemli finansal veri akฤฑลฤฑ, Starship fฤฑrlatmasฤฑnฤฑn ardฤฑndan aฤustos ayฤฑ baลฤฑnda aรงฤฑklanmasฤฑ beklenen ikinci รงeyrek bilanรงosu olacak.
