Sermaye Piyasasฤฑ Kurulu (SPK) Baลkanฤฑ ฤฐbrahim รmer Gรถnรผl, 2023 yฤฑlฤฑnฤฑn 50’nin รผzerinde halka arzla tamamlanabileceฤini belirterek, “Gelecek yฤฑl talebe bakar ona gรถre deฤerlendiririz.” dedi.
Gรถnรผl’รผn Bloomberg’e verdiฤi rรถportaj, Kurumun internet sitesinde yayฤฑmlandฤฑ.
Gรถnรผl rรถportajฤฑnda sorularฤฑ ลu ลekilde yanฤฑtladฤฑ:
Son yฤฑllarda bir yandan genรงler hiรง olmadฤฑฤฤฑ kadar Borsa ile ilgileniyor, diฤer yandan halka arzlara yoฤun talep devam ediyor. Bu ilgi sizce devam eder mi, olumlu ve olumsuz etkileri olur mu?
2023 yฤฑlฤฑnฤฑ 50’nin รผzerinde halka arzla tamamlayabiliriz. Yatฤฑrฤฑmcฤฑlar ve ลirketler, bรผyรผk bir istekle bize geliyorlar. Yatฤฑrฤฑmcฤฑnฤฑn gelmesinin en bรผyรผk sebebi, รถzellikle halka arzlar olduฤunu gรถrรผyoruz. Ayrฤฑca geรงen yฤฑl yatฤฑrฤฑm araรงlarฤฑ iรงinde en iyi getiriyi saฤladฤฑ. 5 milyon รผzerinde kiลi borsayla yeni tanฤฑลtฤฑ. Bu, sermayenin tabana yayฤฑlmasฤฑ aรงฤฑsฤฑndan olumlu. Biz, bu 8,5 milyon kiลinin heves, oyun gibi girdi-รงฤฑktฤฑ mantฤฑฤฤฑ ile deฤil, yatฤฑrฤฑmcฤฑ mantฤฑฤฤฑyla bakmasฤฑnฤฑ istiyoruz. รoฤu da borsada kalacak diye iรงimiz rahat. Halka arz taleplerinde ลu anda bekleyen 100’e yakฤฑn dosya var. Firmalar, bu halka arz taleplerinin bir an รถnce yapฤฑlmasฤฑ iรงin acele ediyorlar. Ama biz de halka arz yaparken, sadece dosyanฤฑn tamamlanmasฤฑna bakmฤฑyoruz. Firmanฤฑn gereken ลartlarฤฑ karลฤฑlayฤฑp karลฤฑlayamadฤฑฤฤฑ, piyasanฤฑn bu talebi karลฤฑlayฤฑp karลฤฑlayamayacaฤฤฑ gibi etkenlere de bakฤฑyoruz. Bazen halka arzlarฤฑ yavaลlatmak gerekiyor. Diyelim ki ลimdi ortalama 50 halka arz yapsanฤฑz, gelecek sene ne kadar yapabileceฤinizi รถngรถrmeniz gerekir.
Borsaya olan bu yoฤun ilginin nedeni ne olabilir sizce? Mevduat faizleri artarsa buradan bir yรถneliล olabilir mi?
ฤฐnsanlar paralarฤฑnฤฑ deฤerlendirmek iรงin farklฤฑ enstrรผmanlar ararken borsaya geldiler. Kuลkusuz bunun birรงok nedeni var. Ancak artan mevduat faizleriyle birlikte borsadan para รงฤฑkarsa halka arzlara olan ilgide de bir yavaลlama gรถrรผlebilir. Bรถyle bir beklentimiz yok ama piyasayฤฑ dรผzenlerken her ลeye hazฤฑr olmak zorundayฤฑz. Tabi bir akฤฑล olabilir ama mutlaka รงฤฑkฤฑล olacak demek mรผmkรผn deฤil. Geรงen yฤฑl BIST 100 endeksinin getirisi yaklaลฤฑk yรผzde 200 oldu. Bu genel olarak yatฤฑrฤฑm araรงlarฤฑ iรงerisinde oldukรงa iyi bir getiri oldu.
Peki, zaten รงok baลvuru var, 50 deฤil de 80-90 arz yapalฤฑm deseniz fazla mฤฑ olur?
Yapamayฤฑz, fazla olur. Yani biz halka arzda piyasanฤฑn durumuna, konjonktรผrรผne bakฤฑyoruz. Baลarฤฑsฤฑz bir halka arz olmasฤฑnฤฑ da istemeyiz. รok hฤฑzlฤฑ halka arz yapmak da bazen iyi bir fikir olmayabilir. Onun iรงin ลu andaki sayฤฑlarla devam edeceฤiz gibi gรถrรผnรผyor. Yani 100 baลvuru var diye, gelecek sene 100 halka arza onay รงฤฑkmaz. Bu yฤฑl 50 civarฤฑnda bitiririz, gelecek yฤฑl talebe bakar ona gรถre deฤerlendiririz. En bรผyรผk halka arzlardan birisini yaptฤฑk 6,8 milyar liralฤฑk. Bekleyen daha bรผyรผk halka arzlar da var. 6,8 milyar liralฤฑk halka arza 2,5 kat talep geldi. Bunlar bizim iรงin gรถsterge. Kรผรงรผk arzlarda talep sฤฑkฤฑntฤฑsฤฑ yaลamฤฑyoruz. รzellikle bireysel yatฤฑrฤฑmcฤฑya eลit daฤฤฑtฤฑm talebi dengeliyor ama bรผyรผklerde bunlarฤฑ รงok iyi gรถzlemlememiz lazฤฑm.
Halka arzlarla ilgilenenlere ne รถnerirsiniz. Bir de arzlarฤฑna izin verdiฤiniz bazฤฑ ลirketlerin bulunduklarฤฑ sektรถrlerle ya da bรผyรผklรผkleri ile ilgili yapฤฑlan eleลtirilerle ilgili ne sรถylemek istersiniz?
Halka arzlarla ilgilenen herkes konuyla profesyonel yatฤฑrฤฑmcฤฑ mantฤฑฤฤฑyla ilgilenmeli. Yani her รงฤฑkan hissenin tavan yapacaฤฤฑna ve รถyle devam edeceฤine dair bir garanti olamaz. Her alanฤฑn bir de satanฤฑ var. Siz alฤฑyorsanฤฑz nereye gitmesini beklediฤinize, ลirketin deฤerine รงok iyi bakmanฤฑz lazฤฑm. Bu, bir yatฤฑrฤฑm iลi. Neye, hangi fiyattan yatฤฑrฤฑm yaptฤฑฤฤฑnฤฑza รงok iyi bakmak lazฤฑm.
Dรผzenleyici, denetleyici bir kurumuz, kanunla belirlenmiล gรถrevlerimiz var. Bizim โลu sektรถrรผ halka arz ederiz, ลunu etmeyizโ deme lรผksรผmรผz yok. Gelen ลirketin yapฤฑsฤฑna bakarฤฑz. Bir hikรขyesi, ileriye dรถnรผk umudu var mฤฑ gereken ลartlarฤฑ karลฤฑlฤฑyor mu, ona bakarฤฑz. Sonra yatฤฑrฤฑmcฤฑya sunarฤฑz. Bizim burada beklediฤimiz, yatฤฑrฤฑmcฤฑnฤฑn neye yatฤฑrฤฑm yaptฤฑฤฤฑnฤฑ net olarak bilmesidir. Bir restorana, bir araรง kiralama ya da demir รงelik fabrikasฤฑna yatฤฑrฤฑm yapmak isteyenler iรงin onlar da borsada olmalฤฑ. Yatฤฑrฤฑmcฤฑnฤฑn hangi sektรถre yatฤฑrฤฑm yaptฤฑฤฤฑ konusunda mutlaka bilgi sahibi olmasฤฑnฤฑ tavsiye ederim. Bu bilgilere sahip deฤilse profesyonellerden destek alabilir.
Onay sรผreรงlerini nasฤฑl dรผzenliyorsunuz, gevลetmek ya da sฤฑkฤฑlaลtฤฑrmakla ilgili planฤฑnฤฑz var mฤฑ?
Onay sรผreรงlerimiz standart. Aslฤฑnda gelen talepleri oldukรงa sฤฑkฤฑ bir elekten geรงiriyor ve bunu hiรงbir zaman gevลetmiyoruz. Ancak รถzellikle ลirket deฤerlemesi konusunda รงalฤฑลmalarฤฑmฤฑz devam ediyor. Bugรผn yaptฤฑฤฤฑmฤฑz iลin uluslararasฤฑ standartlarda geliลmelerin neler olduฤunu takip ediyor, kฤฑyaslamalar yapฤฑyor, รผzerinde oldukรงa yoฤun mesai harcฤฑyor, sรผrekli รงalฤฑลฤฑyoruz.
Teลvik edici mi olacaksฤฑnฤฑz yoksa temkinli mi devam edeceksiniz?
Bizim ilkelerimizde temkin esas, zaten her zaman temkinli bir kurumduk, bundan sonra da kฤฑlฤฑ kฤฑrk yararak, temkinli gitmeye devam edeceฤiz.
Yatฤฑrฤฑmcฤฑlardan size ne tรผr ลikรขyetler geliyor?
Yatฤฑrฤฑmcฤฑlar รงok fazla dilek, istek ve ลikรขyet iletiyorlar bize. Meselรข diyor ki โendeks yรผkseliyor, benim hissem dรผลtรผ.โ ลimdi bakฤฑn, yatฤฑrฤฑmcฤฑ mantฤฑฤฤฑyla bakmak zorundasฤฑnฤฑz. Haber akฤฑลฤฑna, teknik ve temel analizlere bakmanฤฑz lazฤฑm. รok yรผkselecek sektรถrleri gรถrebilirsiniz, endeksle birlikte ya da endeksin tersine hareket edecek hisseleri gรถrebilirsiniz. Yani โben paramฤฑ koyayฤฑm, devlet de garanti versinโ diyorsanฤฑz gidip tahvil alacaksฤฑnฤฑz. Yฤฑllardฤฑr hep aynฤฑ baลvuru gelir, finansal okuryazarlฤฑฤฤฑn dรผลรผk olduฤu yerde yatฤฑrฤฑmcฤฑ mantฤฑฤฤฑyla bakmadฤฑklarฤฑ iรงin โarkadaลฤฑm sรถyledi aldฤฑm, para kaybettim, kim รถdeyecekโ diyenden, aldฤฑฤฤฑ hisseyi bize ลikรขyet ederken o hissenin adฤฑnฤฑ yanlฤฑล yazana, kodu benzediฤi iรงin yanlฤฑล hisse alฤฑp parasฤฑnฤฑ bizden geri isteyene kadar… Profesyonelden yardฤฑm alฤฑn onun iรงin diyoruz.
Bazen algฤฑ bazen de bรผyรผk hacimli iลlemler nedeniyle de รงok bรผyรผk hareketler olabiliyor borsada. Bรถyle durumlarda ne yapฤฑyorsunuz?
Tรผm geliลmeleri, sฤฑcaฤฤฑ sฤฑcaฤฤฑna takip ediyor, hepsine bakฤฑyoruz. Borsayla birlikte รงalฤฑลฤฑyoruz burada. Ama sosyal medyada bazen รถzellikle belli bir algฤฑ yaratmaya รงalฤฑลฤฑyorlar. Biz zaten bir ลey varsa tek tek bakฤฑyoruz, รงok yรผkselene de รงok dรผลene de sรผrekli yatay giden hisseye de bakฤฑyoruz.
Yeni halka arzlarda gรผรงlenen sektรถrler hangileri olacak gibi gรถrรผnรผyor?
Genellikle halka aรงฤฑlan bir ลirketin sektรถrรผ bizi takip ediyor. Belli bir sektรถrden birkaรง firma halka aรงฤฑlฤฑnca diฤerleri de cesaretleniyor รงรผnkรผ finansa ulaลabileceklerini anlฤฑyorlar. Yenilenebilir enerji ลirketleri รงok ciddi geldiler. รรผnkรผ burada bir bรผyรผme potansiyeli gรถrdรผler. Onun iรงin biz sektรถr ayrฤฑmฤฑ yapmayฤฑz sadece ลirketin hikรขyesine bakarฤฑz. Ama ลunu sรถyleyebilirim, รถzellikle stratejik sektรถrlere enerji, teknoloji gibi bunlarฤฑn daha รงok geldiฤini gรถrรผyoruz.
Sosyal medya ile ilgili รงalฤฑลmalarฤฑnฤฑz nasฤฑl devam ediyor?
ฤฐzinsiz sermaye piyasasฤฑ faaliyeti dediฤimiz bir sistem var. Size herhangi bir ortaklฤฑk tarzฤฑ, piyasa getirisinin รงok รผstรผnde getiri vaat eden bรผtรผn bu ลaibeli oluลumlara karลฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑyฤฑ รงok dikkatli olmasฤฑ konusunda uyarฤฑyoruz. Sizi herhangi bir projeye ki bu enerji olabilir, inลaat olabilir, aklฤฑnฤฑza ne gelirseโฆ โลu kadar para koyun, ayda bu kadar verelimโ tarzฤฑ hayal satan, arkasฤฑnda gerรงek anlamda sรถzleลme olmayan, nereden ne kazanacaฤฤฑnฤฑz belirsiz, regรผlasyona tabi olmayan bir davet varsa buna karลฤฑ รงok dikkatli olmak lazฤฑm. Bazฤฑ ลeyler bize yansฤฑyor, bunlarฤฑn bazฤฑlarฤฑ bizim gรถrev alanฤฑmฤฑzda, bazฤฑlarฤฑ da deฤil. Zaman zaman suรง duyurularฤฑnda bulunuyoruz. Ama maalesef kรถtรผ niyetli bir takฤฑm yapฤฑlanmalar sosyal medyayฤฑ kรถtรผ niyetlerine alet ediyorlar. Ne olursa olsun bedava peynir sadece fare kapanฤฑnda olur, sรถzรผnรผ unutmamak gerekiyor. Yatฤฑrฤฑmcฤฑ รถncelikle kendisi sahtekarlara karลฤฑ uyanฤฑk olmalฤฑ. Sosyal medya konusunda devlet eliyle bununla baล etmek kolay deฤil. Sรถzde eฤitim gruplarฤฑ gibi kapalฤฑ gruplar oluลturuluyor, eฤitimin sonunda โarkadaลlar bu hisse รงok iyi gidiyormuลโ diye yanฤฑltฤฑcฤฑ veya yanlฤฑล bilgilerle istedikleri yรถne doฤru sรผrรผklรผyorlar. Yatฤฑrฤฑmcฤฑnฤฑn kendisini koruyacaฤฤฑ kadar benim Kurum olarak onu korumam mรผmkรผn deฤil. Biz son zamanlarda oldukรงa fazla bu iลin รผstรผne gittik ama รงok sayฤฑda mecra var, bunu takip etmek รงok zor. Onun iรงin yatฤฑrฤฑmcฤฑnฤฑn bilinรงli olmasฤฑ lazฤฑm.”
