Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Borsa İstanbul’da işlem gören şirketlerin fiili dolaşımdaki pay oranlarının (FDPO) hesaplanmasında tarihi bir şeffaflık adımına imza attı.
SPK’nın 5 Haziran 2026 tarihli bülteninde (2026/35 sayılı bülten) yayımlanan yeni ilke kararıyla, borsada işlem gören şirketlerin ortaklık yapılarındaki “fon dolaylılığı” tamamen mercek altına alınıyor.
“Arka Kapı” Kapanıyor: Fon Payları Devre Dışı
SPK Kurul Karar Organı’nın 4 Haziran 2026 tarihli ve i-SPK.67.1 (34/1044 s.k.) sayılı İlke Kararı doğrultusunda, borsa şirketlerinde kontrolü elinde bulunduran hakim ortakların, kendi kontrol ettikleri veya yatırım yaptıkları serbest ve özel fonlar üzerinden dolaylı olarak tuttukları paylar artık fiili dolaşım hesabı dışında bırakılacak.
Mevcut uygulamada, şirketlerin doğrudan elinde bulundurduğu ve dolaşımda olmadığı kabul edilen paylar zaten kapsam dışı tutulmaktaydı. Ancak hakim ortaklar veya yönetim kontrolüne sahip olan kişilerin, serbest ve özel yatırım fonları aracılığıyla dolaylı olarak elinde bulundurduğu paylar kurumsal portföy sınıfında göründüğü için serbest dolaşımda kabul ediliyordu. Yeni düzenlemeyle birlikte, bu kişilerin ilgili fonlardaki katılma payı oranlarına isabet eden ihraççı payları MKK tarafından doğrudan tespit edilerek dolaşım dışı sayılacak.
Sermaye piyasalarındaki şeffaflığı ve veri doğruluğunu artırmayı hedefleyen SPK’nın bu düzenlemesi, operasyonel takip süreçlerini de baştan aşağı değiştiriyor. Fiili dolaşımdaki pay adedi ve oranı verileri, Merkezi Kayıt Kuruluşu A.Ş. (MKK) tarafından 15 Haziran 2026 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere artık dönemsel değil, günlük olarak yeniden hesaplanarak kamuya ilan edilecek.
SPK’nın Kararı İçin Uzmanlar Ne Diyor?
Sektör analistleri, atılan bu adımın Borsa İstanbul genelinde “hayalet likidite”yi ortadan kaldıracağını ve sığ hisselerdeki suni fiyat hareketlerinin önüne geçeceğini belirtiyor. SPK’nın aldığı karar, sermaye piyasalarında kurumsal yönetim ilkelerinin güçlendirilmesi ve piyasa bozucu eylemlerle mücadele açısından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. Düzenleme sayesinde, borsa genelinde yanıltıcı piyasa derinliği olarak tanımlanan hayalet likidite durumu ortadan kalkacak.
Hakim ortakların kendi şirket hisselerini borsa dışı yöntemlerle kurdukları serbest fonlara devrederek dolaşımdaki pay miktarını yüksek göstermesi engellenecek. Böylece, hisse senedinin emir defterinde biriken hacimlerin ve dolaşımdaki lot sayılarının gerçek piyasa arz-talebi ile birebir örtüşmesi sağlanarak bilgi asimetrisi asgariye indirilecek.
Sığ hisselerde fiyat manipülasyonu yapılması zorlaşacak, hakim ortakların dolaylı yoldan kontrol ettikleri fonlar üzerinden kendi hisselerinde işlem yaparak yön belirlemesi veya suni fiyat hareketleri yaratması, MKK’nın günlük takibi sayesinde anında tespit edilebilecek. Uzun vadede, Türkiye sermaye piyasalarının uluslararası kurumsal yatırımcılar nezdindeki kredibilitesi artış gösterecek.
Uluslararası endeks kuruluşları, ülke endeks ağırlıklarını hesaplarken hisselerin gerçek anlamda serbest dolaşımda olmasını şart koştuğu için, SPK’nın şeffaflık adımı Borsa İstanbul’a yönelik yabancı kurumsal fon girişlerini teşvik edebilecek nitelikte bulunuyor. Portföy yönetim şirketlerinin günlük veri paylaşım yükümlülüklerine uyum sağlayacak teknik altyapı yatırımlarını hızla tamamlaması önem arz ediyor.
Kurul kararının tam metni ise şöyle:
A. DUYURU VE İLKE KARARLARI
Kurul Karar Organı’nın i-SPK.67.1 (04/06/2026 tarih ve 34/1044 s.k.) sayılı İlke Kararına İlişkin Duyuru Payları Borsa İstanbul AŞ Pay Piyasası’nda işlem gören şirketlere ilişkin fiili dolaşımdaki pay oranı kavramının belirlenmesine yönelik olarak;
a) 19.08.2010 tarihli ve 24/729 sayılı, 17.02.2011 tarihli ve 5/157 sayılı, 30.10.2014 tarihli ve 31/1059 sayılı İlke Kararları ile değişik 23.07.2010 tarihli ve 21/655 sayılı İlke Kararı’na, (A) bendinden sonra gelmek üzere “B) (A) bendi kapsamında fiili dolaşımdaki pay oranı hesaplanmasına dahil edilmeyen paylara sahip olanların, sahip oldukları serbest veya özel fon katılma payları nedeniyle, ilgili fondaki katılma payı sahiplik oranına isabet eden ihraççı paylarının da fiili dolaşımdaki pay oranı kavramı dışında tutulmasına,” bendinin eklenmesine ve ilgili karardaki diğer bentlerin buna göre teselsül ettirilmesine,
b) Fiili dolaşımdaki pay adedi ve fiili dolaşımdaki pay oranı verilerinin, değişiklik kapsamında 15.06.2026 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere Merkezi Kayıt Kuruluşu AŞ tarafından günlük olarak hesaplanmasına
karar verilmiştir.
