Borsa ฤฐstanbul, ฤฐslam Kalkฤฑnma Bankasฤฑ’nฤฑn (IDB) yurt dฤฑลฤฑnda iลlem gรถren ilk aลamada toplam 6 milyar 50 milyon dolar deฤerindeki sukuku (kira sertifikasฤฑ), Borsa ฤฐstanbul Borรงlanma Araรงlarฤฑ Piyasasฤฑ Kesin Alฤฑm Satฤฑm Pazarฤฑ’nda nitelikli yatฤฑrฤฑmcฤฑlar arasฤฑnda alฤฑm satฤฑm iลlemlerine aรงtฤฑ.
Borsa ฤฐstanbul’da sukukun iลleme aรงฤฑlmasฤฑ dolayฤฑsฤฑyla dรผzenlenen gong tรถrenine, Sermaye Piyasasฤฑ Kurulu (SPK) Baลkanฤฑ Vahdettin Ertaล, Borsa ฤฐstanbul Yรถnetim Kurulu Baลkanฤฑ ve Genel Mรผdรผrรผ ฤฐbrahim Turhan ile ฤฐslam Kalkฤฑnma Bankasฤฑ Baลkanฤฑ Ahmed Muhammed Ali El Medeni katฤฑldฤฑ.
Vahdettin Ertaล, gong tรถreninde yaptฤฑฤฤฑ konuลmada, 2012 Aralฤฑk ayฤฑnฤฑn son gรผnรผ yasalaลan yeni Sermaye Piyasasฤฑ Kanunu ile baลlayan sรผreรงte, SPK olarak 70’e yakฤฑn dรผzenlemeyle sermaye piyasalarฤฑnฤฑn hukuki altyapฤฑsฤฑnฤฑ baลtan aลaฤฤฑ yenilediklerini belirtti. Geรงen dรถnemde paydaลlarฤฑyla da istiลare ederek neredeyse haftada bir dรผzenlemeyi sonuรงlandฤฑrฤฑp uygulamaya koyduklarฤฑnฤฑ anlatan Ertaล, “ฤฐddia ediyoruz ki, yeni kanun sonrasฤฑ oluลturduฤumuz mevcut dรผzenleme altyapฤฑsฤฑ dรผnyanฤฑn en geliลmiล sistemlerinden birisidir” dedi.
Ertaล, alternatif finansman kaynaklarฤฑ arasฤฑnda รถne รงฤฑkan รผrรผnlerden birisinin de faizsiz finans araรงlarฤฑ olduฤunu aktardฤฑ. Tรผrkiye’nin, faizsiz finans รผrรผnleri merkezi haline gelmek iรงin gerekli bรถlgesel avantajlarฤฑ ile arz ve talep tarafฤฑnda yรผksek potansiyeli bulunduฤuna inandฤฑklarฤฑnฤฑ anlatan Ertaล, ลunlarฤฑ sรถyledi:
“Faizsiz finansal kurum ve รผrรผnler bizim iรงin oldukรงa รถnemli ve gรผndemimizin ilk sฤฑralarฤฑnda yer alan bir konudur. Nitekim Haziran 2013’te yaptฤฑฤฤฑmฤฑz yeni kira sertifikasฤฑ dรผzenlemesi ile uluslararasฤฑ alanda kabul gรถren 5 yeni kira sertifikasฤฑ tรผrรผnรผ de รผlkemize kazandฤฑrdฤฑk. Yeni yasal dรผzenleme sonrasฤฑnda katฤฑlฤฑm bankalarฤฑmฤฑz ve รถzel sektรถr kuruluลlarฤฑmฤฑzฤฑn kurucusu olduฤu varlฤฑk kiralama ลirketleri tarafฤฑndan yapฤฑlan ihraรงlarฤฑn bรผyรผklรผฤรผ yaklaลฤฑk 5 milyar dolara ulaลtฤฑ.
Talep tarafฤฑnda da รถnemli mesafe kaydettiฤimizi dรผลรผnรผyorum. Geรงtiฤimiz yฤฑl yaptฤฑฤฤฑmฤฑz dรผzenlemelerle sadece faizsiz finans รผrรผnlerine yatฤฑrฤฑm yapacak ‘katฤฑlฤฑm yatฤฑrฤฑm fonlarฤฑ’nฤฑ tanฤฑmladฤฑk. Aynฤฑ ลekilde bireysel emeklilik sistemine saฤlanan yรผzde 25 devlet katkฤฑsฤฑ sonrasฤฑnda sadece faizsiz รผrรผnlere yatฤฑrฤฑm yapacak emeklilik yatฤฑrฤฑm fonlarฤฑnฤฑ รผlkemize kazandฤฑrฤฑp, talep tarafฤฑnฤฑ gรผรงlendirdik. Buna baฤlฤฑ olarak, geรงtiฤimiz yฤฑl bu dรถnemlerde 140 milyon dolar seviyelerindeki faizsiz emeklilik fonlarฤฑnฤฑn bรผyรผklรผฤรผ bir yฤฑl iรงinde 3 katฤฑna รงฤฑkarak 400 milyon dolara yaklaลtฤฑ.”
Ertaล, bugรผn ฤฐslam Kalkฤฑnma Bankasฤฑ sukuklarฤฑnฤฑn da Borsa ฤฐstanbul’da iลlem gรถrmeye baลlamasฤฑnฤฑn hedefleri iรงin รถnemli bir dรถnรผm noktasฤฑ teลkil ettiฤini vurguladฤฑ. ฤฐslam Kalkฤฑnma Bankasฤฑ yetkililerinin de bu iล birliฤinden memnun kalacaklarฤฑnฤฑ dile getiren Ertaล, “Zira ฤฐstanbul, kฤฑtalar arasฤฑ konumu, genรง, dinamik ve Mรผslรผman nรผfusu, hรผkรผmetimiz ve bizlerin desteฤiyle bu รผrรผnlerin iลlem gรถreceฤi en iyi pazarlardan birisidir” diye konuลtu.
“Kรผresel รถlรงekte bugรผn iรงin sadece 38 milyon kiลi ฤฐslami finans araรงlarฤฑndan istifade edebiliyor”
Borsa ฤฐstanbul Yรถnetim Kurulu Baลkanฤฑ ve Genel Mรผdรผrรผ ฤฐbrahim Turhan da Tรผrkiye Cumhuriyeti Hรผkรผmeti’nin 10. Kalkฤฑnma Planฤฑ’nda, ฤฐstanbul Finans Merkezi bileลenlerinden birisinin de faizsiz finansal araรงlarฤฑnฤฑn geliลtirilmesi hedefi olduฤunu anฤฑmsattฤฑ. Bugรผn bu hedefe doฤru รงok รถnemli bir adฤฑmฤฑn atฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ belirten Turhan, dรผnyanฤฑn ciddi bir ลekilde sarsฤฑldฤฑฤฤฑ son kรผresel krizden sonra ฤฐslami finans araรงlarฤฑnฤฑn ve kurumlarฤฑnฤฑn bรผtรผn dรผnyada hฤฑzla geliลtiฤinin gรถrรผldรผฤรผnรผ kaydetti.
Turhan, “Zira son yaลanan finansal krizin en รถnemli sebeplerinden birisi de borรงlanan taraf ile borรง veren arasฤฑndaki doฤrudan gรถzetim, kontrol etme iliลkisinin geliลtirilen finansal mรผhendislik yรถntemleriyle zaafa uฤratฤฑlmฤฑล olmasฤฑydฤฑ” dedi. รzellikle son 5 yฤฑlda ฤฐslami finans araรงlarฤฑnฤฑn yรผzde 20’ye yakฤฑn geliลim gรถsterip, 2 trilyon dolarฤฑn รผzerine รงฤฑktฤฑฤฤฑna dikkati รงeken Turhan, “Tabii, ฤฐslami finansฤฑn reel iktisadi faaliyetle doฤrudan iliลki iรงinde olmasฤฑ ve bรผtรผn araรงlarฤฑnฤฑn bir varlฤฑฤa dayalฤฑ olmasฤฑ reel ekonominin sermaye piyasasฤฑ ile zayฤฑflayan baฤlarฤฑnฤฑn yeniden tesis edilmesi anlamฤฑnda da son derece รถnemli” deฤerlendirmesini yaptฤฑ.
Turhan, ฤฐslami finans varlฤฑklarฤฑnฤฑn bugรผn iรงin yรผzde 75’ini ฤฐslami bankacฤฑlฤฑฤฤฑn oluลturduฤunu anlatan Turhan, ลunlarฤฑ kaydetti:
“Kรผresel รถlรงekte bugรผn iรงin sadece 38 milyon kiลi ฤฐslami finansal araรงlardan istifade edebiliyor. ฤฐslam Konferansฤฑ Teลkilatฤฑ (OIC) รผlkelerine baktฤฑฤฤฑmฤฑz zaman ne yazฤฑk ki, bu รผlkelerdeki mรผลterilerin yรผzde 80โine henรผz ulaลamadฤฑฤฤฑmฤฑzฤฑ gรถrรผyoruz. Tabii ki hedefimiz bรผtรผn dรผnyadaki insanlarฤฑn bu รผrรผnlerden istifade etmesini saฤlamak olmalฤฑ. Yine dรผnya genelinde ihraรง edilmiล 1800 kira sertifikasฤฑnฤฑn sadece yรผzde 17โsinin organize piyasalarda iลlem gรถrmesi de dikkat รงekici bir diฤer husus.
Kira sertifikalarฤฑnฤฑn daha fazla organize piyasalarda iลlem gรถrmesinin son derece รถnemli olduฤunu dรผลรผnรผyorum. Dikkat edilmesi gereken bir diฤer รถnemli husus, kira sertifikalarฤฑnฤฑn bugรผn iรงin yรผzde 65’inin OIC dฤฑลฤฑndaki รผlkelerde iลlem gรถrรผyor olmasฤฑ. Bu oranฤฑn da mutlaka artฤฑrฤฑlmasฤฑ gerektiฤini dรผลรผnรผyorum.”
Turhan, SPK’nฤฑn 2010 yฤฑlฤฑnda tebliฤi ile kira sertifikalarฤฑ ihracฤฑnฤฑn Tรผrkiye’de baลladฤฑฤฤฑnฤฑ hatฤฑrlatarak, 2012 yฤฑlฤฑnda ilk defa Hazine tarafฤฑndan 1,5 milyar dolarlฤฑk bir ihraรง gerรงekleลtirildiฤini anฤฑmsattฤฑ. Kira sertifikalarฤฑ iรงin รถnemli vergi teลviklerinin de devreye alฤฑndฤฑฤฤฑnฤฑ vurgulayan Turhan, ลรถyle devam etti:
“Bugรผn itibarฤฑyla 5 yฤฑldan daha uzun vadeli kira sertifikalarฤฑnda stopaj vergisi ‘sฤฑfฤฑr’ olarak uygulanmaktadฤฑr. 2010 yฤฑlฤฑndan bugรผne kadar 37 kira sertifikasฤฑ ihraรง edildi ve 8 milyar dolarlฤฑk bir pazar bรผyรผklรผฤรผ saฤlanmฤฑล oldu. รnรผmรผzdeki dรถnem bunun daha fazla artacaฤฤฑnฤฑ da bekliyoruz. รzellikle Tรผrkiye Cumhuriyeti Hazinesi, Merkez Bankamฤฑz, Bankacฤฑlฤฑk Dรผzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), SPK ve Borsa ฤฐstanbul’un iล birliฤi ile Dรผnya Bankasฤฑ Kรผresel ฤฐslami Finans Araลtฤฑrmalarฤฑ Merkezi’nin ฤฐstanbul’da kurulmuล olmasฤฑ, yรผkselen piyasa ve geliลmekte olan ekonomilerde ihtiyaรง duyulacak altyapฤฑ yatฤฑrฤฑmlarฤฑnฤฑn temininde ฤฐslami Finansฤฑn Dรผnya Bankasฤฑ ve diฤer uluslararasฤฑ finans kuruluลlarฤฑ tarafฤฑndan kullanฤฑlmaya baลlamasฤฑnฤฑ devreye alacaktฤฑr.”
Turhan, ฤฐslam Kalkฤฑnma Bankasฤฑ’nฤฑn toplam 6 milyar 50 milyon dolar deฤerindeki 6 kira sertifikasฤฑnฤฑn Londra, Malezya ve Nasdaq Dubai ile birlikte Borsa ฤฐstanbul’da bugรผn iลlem gรถreceฤini de sรถzlerine ekledi.
ฤฐslam Kalkฤฑnma Bankasฤฑ Baลkanฤฑ Ahmed Muhammed Ali El Medeni de Banka’nฤฑn stratejik hedefleri รงerรงevesinde, menkul kฤฑymetlerini birden fazla piyasaya kote etmek suretiyle genel olarak ฤฐslami finans endรผstrisini ve รถzellikle ฤฐslami sermaye piyasalarฤฑnฤฑ geliลtirmeye kararlฤฑ olduklarฤฑnฤฑ belirtti. Medeni, “ฤฐslam Kalkฤฑnma Bankasฤฑ sukukunun Borsa ฤฐstanbulโda iลlem gรถrmeye baลlamasฤฑnฤฑn, sukukumuzun likiditesini artฤฑrmakla kalmayฤฑp, daha da รถnemlisi, Tรผrkiyeโnin, finans piyasalarฤฑnda gรผรงlenen uluslararasฤฑ rolรผyle ilgili piyasalara pozitif bir mesaj verdiฤinden eminiz” diye konuลtu.
Sukuk iลlem gรถrmeye baลladฤฑ
Tรผrkiye’nin de yรผzde 6,5’la pay sahibi olduฤu ve toplam 56 รผlkenin ortaklฤฑฤฤฑ bulunan ฤฐslam Kalkฤฑnma Bankasฤฑโnฤฑn, uluslararasฤฑ derecelendirme ลirketleri tarafฤฑndan “AAA” ve “Aaa” notlarฤฑ ile derecelendirilmiล sukuku, halen Londra Borsasฤฑ, Malezya Borsasฤฑ ve Nasdaq Dubai Borsasฤฑโnda iลlem gรถrรผyor.
Borรงlanma Araรงlarฤฑ Piyasasฤฑ Kesin Alฤฑm Satฤฑm Pazarฤฑ’nda nitelikli yatฤฑrฤฑmcฤฑlar arasฤฑnda iลleme aรงฤฑlan altฤฑ farklฤฑ sukuk, 2019 yฤฑlฤฑ Eylรผl ayฤฑna kadar farklฤฑ vadelerde ve ilk aลamada toplam 6 milyar 50 milyon dolar deฤerinde bulunuyor.
