Sonuรงlarฤฑ Nature dergisinde yayฤฑmlanan iki yeni araลtฤฑrma, sรผpernovalarฤฑn Dรผnya รผzerinde iz bฤฑraktฤฑฤฤฑnฤฑ doฤruladฤฑ.
Araลtฤฑrmanฤฑn birinde, yerkรผre รงevresinde deniz tabanฤฑnda gรถmรผlรผ radyoaktif demir-60 izotopunun kalฤฑntฤฑlarฤฑna rastlandฤฑ. Bilim insanlarฤฑ, demir-60’ฤฑn sรผpernova dรถkรผntรผsรผnรผn gรผรงlรผ bir gรถstergesi olduฤunu aรงฤฑkladฤฑ.
โDiฤer araลtฤฑrma รงerรงevesinde, bazฤฑ sรผpernovalarฤฑn, bu izotopu galaksimize serpiลtirdiฤine iliลkin modelleme รงalฤฑลmalarฤฑ yapฤฑldฤฑ. Bilim insanlarฤฑ, bรผyรผk yฤฑldฤฑz patlamalarฤฑnฤฑn, Dรผnya’nฤฑn iklimini, dolayฤฑsฤฑyla yaลamฤฑn geliลimini etkilemiล olabileceฤine iลaret etti.
Enerjisi biten bรผyรผk yฤฑldฤฑzlar, ลiddetle patladฤฑklarฤฑnda Gรผneล’in 10 milyar yฤฑlda yayacaฤฤฑndan daha fazla enerji yayฤฑyor. Yฤฑldฤฑz patlamalarฤฑ, maddenin evrende bir noktadan baลka noktalara taลฤฑnmasฤฑnฤฑ saฤlarken; yฤฑldฤฑz artฤฑklarฤฑnฤฑn, evrenin baลka kรถลelerinde birikerek yeniden yฤฑldฤฑzlar ya da yฤฑldฤฑz sistemleri oluลturduฤu varsayฤฑlฤฑyor.
