Sรผt รผreticisi son dรถnemde sรผrekli artan girdi maliyetleri karลฤฑsฤฑnda zarar ederken, vatandaล ise sรผt ve sรผt รผrรผnleri fiyatlarฤฑnฤฑn marketlerde geldiฤi seviyelere isyan eder hale geldi.
Sรถzcรผ’nรผn haberine gรถreย Tรผrkiye Ziraat Odalarฤฑ Birliฤi (TZOB) Genel Baลkanฤฑ ลemsi Bayraktar, รผรง marketin sanal maฤazalarฤฑndan derledikleri verilere gรถre, 25 Kasฤฑm-16 Aralฤฑk 2021 aralฤฑฤฤฑnda beyaz peynirin yรผzde 95, kaลar peynirin yรผzde 62,ย gรผnlรผk pastรถrize sรผtรผn yรผzde 60, yoฤurdun yรผzde 81, tereyaฤฤฑnฤฑn yรผzde 117 ve uzun รถmรผrlรผ UHT sรผtรผn ise yรผzde 147 zamlandฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyledi.
โBu artฤฑลlara kim dur diyecek, รผretici ve tรผketicilerin zarar gรถrmesine nasฤฑl engel olacaฤฤฑzโ diyen Bayraktar,
โรretimi ayakta tutamazsak 2022โde et ve sรผt fiyatlarฤฑnda รงok daha fazla artฤฑล yaลanacak. ฤฐthalatฤฑn da daha pahalฤฑ olduฤu dรผลรผnรผldรผฤรผnde tรผketicilerimizin et ve sรผt รผrรผnlerine kolayca ulaลmasฤฑ mรผmkรผn olmayacak. รretimi desteklemezsek zor gรผnler yaลayacaฤฤฑz. Bu sektรถrde stokรงuluk artacaktฤฑrโ dedi.
Bayraktar, sรผt fiyatฤฑnฤฑn nasฤฑl belirlendiฤini, fiyata karar veren mekanizmada yer alan aktรถrlerin kimler olduฤunu, รผreticiden tรผketiciye sรผt ve sรผt รผrรผnleri sรผreรงlerini ve maliyetlerde yaลanan anormal yรผkselmeleri detaylฤฑ bir ลekilde รถฤrenmeden sรผt konusunda analiz yapabilmenin mรผmkรผn olmadฤฑฤฤฑnฤฑ vurguladฤฑ.
Ulusal Sรผt Konseyi (USK) รงiftรงiden alฤฑnan sรผte yรผzde 47ย zamย yapmฤฑล, ancak bu artฤฑล uygulamaya geรงmeden yem fiyatlarฤฑna ciddi zamlar gelince รผreticinin sevinci รผรง gรผn sรผrmรผลtรผ.
รiftรงi tarafฤฑnda girdi fiyatlarฤฑ artarken sรผt fiyatฤฑnฤฑn sabit kaldฤฑฤฤฑna dikkat รงeken Bayraktar, โรiฤ sรผte yapฤฑlan ve bazฤฑ รงevreler tarafฤฑndan โfahiล’ olarak nitelenen yรผzde 47’lik zam, daha hayata bile geรงmeden sรผt yemi fiyatlarฤฑna yรผzde 24,4 zam yapฤฑldฤฑโ dedi.
โBilim insanlarฤฑmฤฑz, โbir รงiฤ sรผt รผreticisi bir litre sรผt sattฤฑฤฤฑnda 1,5 kilo yem alabilmelidirโ diyor. Buna sรผt/yem paritesi (alฤฑm gรผcรผ) denir. Yani sรผrdรผrรผlebilir bir sรผt hayvancฤฑlฤฑฤฤฑ iรงin ideal parite 1,5’tirโ diyen Bayraktar,
โAncak รผreticimiz, eline geรงen net fiyatla 2021 Ocakโta 1,12 kilo yem alabildi. Parite kasฤฑm ayฤฑnda 0,82’lere kadar dรผลtรผ. Bรถyle dรผลรผk bir parite, damฤฑzlฤฑk hayvan kesimlerini hฤฑzlandฤฑrdฤฑ. Bu nedenle USK toplanarak รงiฤ sรผt fiyatฤฑnฤฑ brรผt 3 lira 20 kuruลtan, brรผt 4 lira 70 kuruลa รงฤฑkardฤฑ.
Fakat hammaddede yรผzde 60 dฤฑลa baฤฤฑmlฤฑ olduฤumuz ve dolara baฤlฤฑ olarak sรผrekli artan yem fiyatlarฤฑ o kadar fazla yรผkseldi ki, Konsey tarafฤฑndan belirlenen 4 lira 70 kuruลluk brรผt fiyat daha hayata geรงmeden anlamฤฑnฤฑ yitirdi. รreticinin รผretmeye devam etme hevesi kursaฤฤฑnda kaldฤฑโ diye konuลtu.
Bayraktar, โSรผt รผreticisinin ya aldฤฑฤฤฑ yem fiyatlarฤฑ dรผลรผrรผlmeli ya da sattฤฑฤฤฑ sรผt fiyatlarฤฑ artฤฑrฤฑlmalฤฑ, bu da 1,5 pariteyle saฤlanmalฤฑdฤฑrโ talebinde bulundu.
Bu saฤlanmazsa damฤฑzlฤฑk hayvanlarฤฑn kasaba gideceฤine, tรผketicilerin รผretilemeyen sรผt nedeniyle รงok yรผksek fiyatlardan sรผt ve sรผt รผrรผnleri yiyeceklerine,ย ithal sรผttozu ile sรผt รผrรผnlerini tรผketmek zorunda kalacaklarฤฑna iลaret eder Bayraktar, ลรถyle devam etti:
โDรถviz kurunun sรผrekli yรผkseldiฤi dรผลรผnรผlecek olursa, ithal รผrรผnlerin de ucuza alฤฑnamayacaฤฤฑ aลikardฤฑr. Sรผrecin bir diฤer hazin tarafฤฑ ise; sรผt hayvanlarฤฑ kesilince, besilik hayvan da รผretilemeyecek, bu durumda da tรผketicinin gรผndemini fahiล kฤฑrmฤฑzฤฑ et fiyatlarฤฑ iลgal edecektir.โ
