KHK ile yapฤฑlan taลeron dรผzenlemesi kamuya doฤrudan ve dolaylฤฑ olarak milyarlarca liraya mal olacak.
Dรผnya’dan Hรผseyin Gรถkรงe’nin haberine gรถre, รถdenecek tazminat, iade edilecek vergi tutarฤฑ 7 milyar lirayฤฑ buluyor. Ayrฤฑca taลeron ลirketlerin 8,5 milyar liralฤฑk borcunun รถdenmesi de bu dรผzenleme ile riske girdi.
Sayฤฑlarฤฑ 1 milyon 20 bin olan taลeron iลรงilerin kamuda kadroya alฤฑnmasฤฑyla, Tรผrkiyeโde iล yapma sisteminde kรถklรผ deฤiลiklikler yaลanacak. Ortalama olarak kamu alฤฑmlarฤฑnฤฑn yรผzde 30โunu oluลturan hizmet alฤฑmlarฤฑ, รถnceki gรผn yayฤฑnlanan 696 sayฤฑlฤฑ KHK ile resmi olarak son buldu. Bu dรผzenleme ile birlikte kapsamda รงalฤฑลan iลรงilerin รถzlรผk haklarฤฑna iliลkin sorunlar giderildi. Ancak kamuya bu kapsamda iล yapan 17 bin taลeron ลirketin, iลleri yaparken kullandฤฑklarฤฑ alet ekipman, bรผnyelerinde istihdam ettikleri idari personel ve kamunun sรถzleลmelerin iptali sebebiyle รผstleneceฤi yรผkรผmlรผlรผkler tartฤฑลma konusu olmaya devam ediyor. KHK ile birlikte devam eden sรถzleลmelerin tamamฤฑ feshedilecek ve belirli bir formรผle gรถre idareler, yรผklenici firmalara tazminat รถdeyecek. Taลeronlarฤฑn kullandฤฑฤฤฑ makineler ise devlet tarafฤฑndan kฤฑsmen satฤฑn alฤฑnacak veya kiralanacak.
Sadece 2017 yฤฑlฤฑnฤฑn ilk yarฤฑsฤฑnda 100 milyar liraya ulaลan kamu alฤฑmlarฤฑnฤฑn 30.7 milyar liralฤฑk kฤฑsmฤฑnฤฑ hizmet alฤฑmlarฤฑ oluลturdu. Henรผz Kamu ฤฐhale Kurulu istatistiklerine yansฤฑmamฤฑล iลlerin dahil edilmesiyle 70 milyar lira civarฤฑnda sรถzleลme imzalandฤฑฤฤฑ hesaplanฤฑyor. Taลeron sorununun รงรถzรผmรผne yรถnelik รงalฤฑลmalarฤฑn baลlamasฤฑyla birlikte, hizmet sektรถrรผnde sayฤฑlarฤฑ yaklaลฤฑk 17 bini bulan iลverenler bir platform altฤฑnda toplanarak, รงรถzรผm รถnerilerini bir rapor halinde baลbakan ve birรงok bakana sundular.
Raporda yer alan bilgilere gรถre, kamuya hizmet veren firmalarฤฑn sayฤฑsฤฑ 17 bin civarฤฑnda. Bunlarฤฑn bรผyรผk รงoฤunluฤu en az iki ortaklฤฑ ve toplam etkilenen kiลi sayฤฑsฤฑ 34 bin. Her ลirkette ortalama 5 idari eleman รงalฤฑลtฤฑฤฤฑ varsayฤฑmฤฑyla, taahhรผt iลleri dฤฑลฤฑnda bu firmalar 85 bin kiลiyi istihdam ediyor. Raporda, taลeron sisteminin bu ลekliyle hayata geรงmesi halinde, ลirket ortaklarฤฑ ve รงalฤฑลanlarla birlikte, doฤrudan 119 bin kiลi iลsiz kalacak. Hizmet alฤฑmฤฑna yรถnelik taahhรผt firmalarฤฑnฤฑn bankalara BCH/KMH tรผrรผnden 8.5 milyar lira civarฤฑnda olan borรงlarฤฑn รถdenme imkanฤฑ kalmayacak.
70 milyar liralฤฑk sรถzleลme
Taลeron firmalarla kamu arasฤฑndaki sรถzleลmelerin feshinden kaynaklฤฑ olarak, idareler firmalara tazminat รถdemek zorunda kalacak. 4735 sayฤฑlฤฑ Kamu ฤฐhale Sรถzleลmeleri Kanunuโnun 24โรผncรผ maddesine gรถre, fesih halinde sรถzleลme bedelinin yรผzde 80โi ile firmanฤฑn o ana kadar yaptฤฑฤฤฑ iลin tutarฤฑ arasฤฑndaki farkฤฑn yรผzde 5โi kadar tazminat doฤacak. Kamu ฤฐhale Kurumu istatistiklerine gรถre 2017 yฤฑlฤฑ Ocak-Haziran dรถneminde hizmet kapsamฤฑnda 30 milyar liralฤฑk sรถzleลme imzalandฤฑ. Yฤฑlฤฑn tamamฤฑnda bu rakamฤฑn 70 milyar lirayฤฑ aลmasฤฑ รถngรถrรผlรผyor. Sรถz konusu sรถzleลmelerin รถnemli bir kฤฑsmฤฑna baลlanmadฤฑฤฤฑ iรงin de idarelerin iptal kaynaklฤฑ olarak 2.5 milyar lira civarฤฑnda รถdeme yapacaฤฤฑ hesaplanฤฑyor. Devam eden iลlerle birlikte bu rakamฤฑn 5 milyar lirayฤฑ bulmasฤฑ รถngรถrรผlรผyor.
Sรถzleลme sฤฑrasฤฑnda peลin olarak รถdenen, toplam bedelin yรผzde 1.57โsi oranฤฑndaki damga vergisi, karar pulu ve Kamu ฤฐhale Kurumu payฤฑ bedellerinin iade edilmesi durumu ortaya รงฤฑkacak. Devam eden iลler ve yeni imzalanan sรถzleลmelerle iade tutarฤฑ 2 milyar lira olarak hesaplanฤฑyor. Raporda, taahhรผt ลirketlerinin tahminen 1.5 milyar lira olarak hesaplanan SGK prim ve stopajlarฤฑ ile KDV borรงlarฤฑnฤฑn รถdenme imkanฤฑ kalmayacaฤฤฑ kaydediliyor. Ancak KHKโda yapฤฑlan dรผzenleme ile yรผklenici kuruluลlara yapฤฑlacak รถdemelerden, kamuya olan borรงlarฤฑnฤฑn mahsup edileceฤi hรผkmรผ getirildi.
โGรผvenlik soruลturmalarฤฑ 3 ayda bitmezโ
รte yanan platform temsilcileri DรNYAโya yaptฤฑklarฤฑ aรงฤฑklamada, yasal dรผzenleme yapฤฑldฤฑktan sonra 3 ay iรงinde taลeron iลรงilerin kadroya geรงirileceฤi yรถnรผndeki aรงฤฑklamalarฤฑ hatฤฑrlatarak, teknik olarak bunun mรผmkรผn olmadฤฑฤฤฑnฤฑ รถne sรผrdรผler. Kaynaklar, รถzellikle FETร kaynaklฤฑ รงok sayฤฑda soruลturmanฤฑn halen sรผrdรผฤรผnรผ belirterek, bu kadar yoฤun bir ortamda 1 milyon kiลinin gรผvenlik soruลturmasฤฑnฤฑn 3 ay gibi kฤฑsa sรผrede bitirilemeyeceฤini kaydettiler.
Alet ve ekipmanlarฤฑ devlet alacak
ฤฐลverenlerin, taลeronluk iลlerinde kullanฤฑlan alet ve ekipmanlarฤฑ devletin almasฤฑna yรถnelik รถnerileri KHKโda kฤฑsmen karลฤฑlandฤฑ. Ancak bu iลlemlerin fiili olarak nasฤฑl gerรงekleลtirileceฤi netlik kazanmadฤฑ. KHKโnฤฑn 127โnci maddesinde, feshedilen sรถzleลmelerde konu iลlerde kullanฤฑlan taลฤฑnฤฑrlar ve tรผketim malzemeleri, kamu tarafฤฑndan satฤฑn alฤฑnabilecek veya kiralanabilecek. Bu iลleme ise bir Maliye Bakanlฤฑฤฤฑ temsilcisinin yer aldฤฑฤฤฑ 3 kiลilik komisyon karar verecek.
