TCMB: Yฤฑllฤฑk enflasyon, gฤฑda ve temel mal gruplarฤฑnda artarken, enerji grubunda gerilemiล, hizmet grubunda ise yataya yakฤฑn seyretmiลtir
Merkez Bankasฤฑ, yฤฑllฤฑk enflasyonun gฤฑda ve temel mal gruplarฤฑnda artarken, enerji grubunda gerilediฤini, hizmet grubunda ise yataya yakฤฑn seyrettiฤini bildirdi.
Tรผrkiye Cumhuriyet Merkez Bankasฤฑ(TCMB), Aylฤฑk Fiyat Geliลmeleri raporunu yayฤฑmladฤฑ. Raporda gฤฑda enflasyonundaki artฤฑลta hem iลlenmemiล hem de iลlenmiล gฤฑdanฤฑn etkili olduฤu belirtilerek, “Temel mallardaki yรผkseliลte dayanฤฑklฤฑ tรผketim mallarฤฑ ana belirleyici olmuลtur. Enerji yฤฑllฤฑk enflasyonundaki dรผลรผลte, elektrik fiyatlarฤฑ kaynaklฤฑ baz etkisi รถne รงฤฑkmฤฑลtฤฑr. Bu gรถrรผnรผm altฤฑnda, B ve C gรถstergelerinin yฤฑllฤฑk enflasyonu artmฤฑลtฤฑr. B gรถstergesinin eฤilimi yataya yakฤฑn seyrederken, C gรถstergesinin eฤilimi bir miktar gerilemiลtir.” deฤerlendirmesinde bulunuldu.
Raporun ayrฤฑntฤฑlarฤฑ ลu ลekilde:
“Ekim ayฤฑnda tรผketici fiyatlarฤฑ yรผzde 2,13 oranฤฑnda artmฤฑล ve yฤฑllฤฑk enflasyon 0,14 puan yรผkselerek yรผzde 11,89 olmuลtur. Bu dรถnemde B ve C endekslerinin yฤฑllฤฑk deฤiลim oranlarฤฑ sฤฑrasฤฑyla 0,43 ve 0,16 puan artarak yรผzde 12,00 ve yรผzde 11,48 olarak gerรงekleลmiลtir.
Alt gruplarฤฑn yฤฑllฤฑk tรผketici enflasyonuna katkฤฑlarฤฑ incelendiฤinde, bir รถnceki aya gรถre gฤฑda, temel mal ve alkol-tรผtรผn-altฤฑn gruplarฤฑnฤฑn katkฤฑlarฤฑ sฤฑrasฤฑyla 0,33, 0,09 ve 0,07 puan artmฤฑล, enerji ve hizmet gruplarฤฑnฤฑn katkฤฑlarฤฑ ise sฤฑrasฤฑyla 0,34 ve 0,01 puan azalmฤฑลtฤฑr.
Mevsimsellikten arฤฑndฤฑrฤฑlmฤฑล verilerle รผรง aylฤฑk ortalamalara gรถre B gรถstergesinin eฤiliminde kayda deฤer bir deฤiลim gรถzlenmezken, C gรถstergesinin eฤilimi bir miktar gerilemiลtir. Bu dรถnemde, enflasyon eฤilimi temel mallarda dรผลรผล kaydetmekle birlikte yรผksek seviyesini korumuล, hizmet grubunda ise yatay seyretmiลtir.
Hizmet fiyatlarฤฑ Ekim ayฤฑnda yรผzde 0,71 oranฤฑnda artmฤฑล, grup yฤฑllฤฑk enflasyonu bรผyรผk รถlรงรผde yatay bir seyirle yรผzde 10,92 olarak gerรงekleลmiลtir. Yฤฑllฤฑk enflasyon haberleลme ve ulaลtฤฑrma hizmetlerinde gerilerken, diฤer hizmetlerde daha belirgin olmak รผzere lokanta-otel ve kira gruplarฤฑnda yรผkselmiลtir. Haberleลme hizmetleri yฤฑllฤฑk enflasyonu baz etkisi kaynaklฤฑ gerilemiล, ulaลtฤฑrma hizmetleri fiyatlarฤฑndaki ฤฑlฤฑmlฤฑ seyir bu dรถnemde de devam etmiลtir.
Lokanta-otel grubunda yฤฑllฤฑk enflasyon yemek hizmetlerinde yatay seyretmiล, konaklama hizmetlerinde ise dรผลรผk seviyelerini korumuลtur. Diฤer hizmetler grubunda dรถviz kuru geliลmelerinin etkisiyle fiyatlarฤฑ artan kiลisel ulaลtฤฑrma araรงlarฤฑnฤฑn bakฤฑm ve onarฤฑmฤฑ ile saฤlฤฑk hizmetleri รถne รงฤฑkmฤฑลtฤฑr.
Temel mal grubu enflasyonu Ekim ayฤฑnda 0,41 puan artฤฑลla yรผzde 12,09 olmuลtur. Bu dรถnemde yฤฑllฤฑk enflasyon dayanฤฑklฤฑ mal ve diฤer temel mallarda yรผkselirken giyim ve ayakkabฤฑ grubunda gerilemiลtir. Bรถylelikle, sรถz konusu gruplarda dรถviz kuru geliลmeleri ve sektรถrel talep koลullarฤฑna baฤlฤฑ ayrฤฑลma devam etmiลtir.
Altฤฑn hariรง dayanฤฑklฤฑ mallarda yรผksek fiyat artฤฑลlarฤฑ alt kalemler genelinde sรผrmรผล mobilya, otomobil ve beyaz eลya fiyatlarฤฑndaki artฤฑลlar รถne รงฤฑkmฤฑลtฤฑr. Bu dรถnemde, diฤer temel mal grubu fiyatlarฤฑ da dรถviz kuru geliลmelerine baฤlฤฑ olarak bir รถnceki aya benzer bir artฤฑล (yรผzde 1,43) kaydetmiลtir.
Giyim ve ayakkabฤฑ grubunda yeni sezon fiyat artฤฑลฤฑ dรถneme รถzgรผ talep koลullarฤฑnฤฑn da etkisiyle bir รถnceki yฤฑlฤฑn รถnemli รถlรงรผde altฤฑnda kalmฤฑล ve yฤฑllฤฑk enflasyon yรผzde 2,02โye gerilemiลtir.
Enerji fiyatlarฤฑ Ekim ayฤฑnda yรผzde 2,09 oranฤฑnda artmฤฑลtฤฑr. Bu geliลmede yรผzde 5,76 oranฤฑnda artฤฑล gรถsteren elektrik fiyatlarฤฑ รถne รงฤฑkmฤฑล, katฤฑ yakฤฑt ve akaryakฤฑt fiyatlarฤฑ ise sฤฑrasฤฑyla yรผzde 2,56 ve 1,30 oranฤฑnda yรผkselmiลtir. Enerji grubu yฤฑllฤฑk enflasyonu, geรงtiฤimiz yฤฑlฤฑn aynฤฑ ayฤฑndaki elektrik fiyat ayarlamasฤฑ kaynaklฤฑ yรผksek bazฤฑn etkisiyle 2,79 puan azalarak yรผzde 3,98โe gerilemiลtir.
Gฤฑda ve alkolsรผz iรงecekler yฤฑllฤฑk enflasyonu Ekim ayฤฑnda 1,56 puan artarak yรผzde 16,51โe yรผkselmiลtir. Bu dรถnemde yฤฑllฤฑk enflasyon, iลlenmiล gฤฑda grubunda 1,70 puan artฤฑลla yรผzde 14,49โa yรผkselirken, iลlenmemiล gฤฑda grubunda 1,31 puan artarak yรผzde 18,78 olmuลtur. ฤฐลlenmemiล gฤฑda grubunda mevsimsellikten arฤฑndฤฑrฤฑlmฤฑล veriler, meyve fiyatlarฤฑndaki nispeten olumlu gรถrรผnรผmรผn etkisiyle taze meyve ve sebze fiyatlarฤฑnฤฑn gerilediฤine, ancak diฤer iลlenmemiล gฤฑda fiyatlarฤฑnฤฑn รถnemli รถlรงรผde yรผkseldiฤine iลaret etmektedir. Bu geliลmede, dรถviz kuruna duyarlฤฑlฤฑฤฤฑ yรผksek olan yumurta, bakliyat ve pirinรง kalemleri รถne รงฤฑkmฤฑลtฤฑr.
ฤฐลlenmiล gฤฑda fiyatlarฤฑndaki artฤฑล alt gruplar genelinde hฤฑzlanarak devam etmiล ve yรผzde 2,18 olarak gerรงekleลmiลtir. Nitekim bu dรถnemde ekmek ve tahฤฑllar yรผzde 2,66, diฤer iลlenmiล gฤฑda ise yรผzde 1,91 oranฤฑnda aylฤฑk fiyat artฤฑลฤฑ sergilemiลtir. Diฤer iลlenmiล gฤฑda grubunda, katฤฑ ve sฤฑvฤฑ yaฤlar aylฤฑk yรผzde 5,88 oranฤฑnda fiyat artฤฑลฤฑyla en รงok dikkat รงeken kalem olmuลtur. Bu geliลmelerle, taze meyve-sebze dฤฑลฤฑ gฤฑda grubu yฤฑllฤฑk enflasyonu yรผzde 15,69โa yรผkselmiลtir.
Yฤฐ-รFE Yurt iรงi รผretici fiyatlarฤฑ Ekim ayฤฑnda yรผzde 3,55 oranฤฑnda yรผkselmiล, yฤฑllฤฑk enflasyon 3,87 puan artarak yรผzde 18,20 olmuลtur. รretici fiyatlarฤฑnda gรถzlenen bu artฤฑลta dรถviz kuru ve enerji dฤฑลฤฑ emtia fiyatlarฤฑndaki geliลmelerin belirleyici olduฤu deฤerlendirilmektedir. Petrol ve ana metal hariรง imalat sanayi fiyatlarฤฑnฤฑn mevsimsellikten arฤฑndฤฑrฤฑlmฤฑล eฤilimi bu dรถnemde belirgin รถlรงรผde yรผkselmiลtir.”
