Tรผrkiye Cumhuriyet Merkez Bankasฤฑ (TCMB), Tรผrkiye ฤฐstatistik Kurumu (TรฤฐK) tarafฤฑndan yayฤฑnlanan Ekim ayฤฑ enflasyon rakamlarฤฑnฤฑ deฤerlendirdi.
Bankanฤฑn enflasyon deฤerlendirmesinin tamamฤฑ aลaฤฤฑda bulunuyor.
Ekim ayฤฑnda tรผketici fiyatlarฤฑ yรผzde 2,00 oranฤฑnda artmฤฑล, yฤฑllฤฑk enflasyon 0,71 puan azalarak yรผzde 8,55’e gerilemiลtir. Enflasyondaki gerilemede gฤฑda ve temel mal gruplarฤฑ รถne รงฤฑkmฤฑล, yฤฑllฤฑk enflasyon enerji dฤฑลฤฑndaki tรผm ana gruplarda dรผลรผล kaydetmiลtir. Bu dรถnemde gฤฑda enflasyonundaki yavaลlamada iลlenmiล gฤฑda fiyatlarฤฑ etkili olurken, temel mal grubundaki dรผลรผลte diฤer temel mallar grubu kaynaklฤฑ baz etkisi รถne รงฤฑkmฤฑลtฤฑr. Hizmet yฤฑllฤฑk enflasyonu ulaลtฤฑrma dฤฑลฤฑndaki gruplarฤฑn desteฤiyle gerilemeye devam etmiลtir. รte yandan, enerji fiyatlarฤฑ geรงen ayฤฑn ardฤฑndan bu dรถnemde de yรผksek bir oranda artmฤฑลtฤฑr. Tรผrk lirasฤฑndaki istikrarฤฑn yanฤฑ sฤฑra enflasyon beklentilerindeki iyileลme ve iรง talep koลullarฤฑnฤฑn seyri รงekirdek enflasyon gรถstergelerindeki dรผลรผลรผ desteklemeye devam etmiล, B ve C gรถstergelerinin eฤilimindeki ฤฑlฤฑmlฤฑ seviyeler korunmuลtur.
Deฤerlendirmeler
Ekim ayฤฑnda tรผketici fiyatlarฤฑ yรผzde 2,00 oranฤฑnda artmฤฑล ve yฤฑllฤฑk enflasyon 0,71 puan azalarak yรผzde 8,55 olmuลtur. Bu dรถnemde B ve C endekslerinin yฤฑllฤฑk deฤiลim oranlarฤฑ sฤฑrasฤฑyla 1,26 ve 0,87 puan dรผลรผลle yรผzde 7,64 ve 6,67 olarak gerรงekleลmiลtir.
Alt gruplarฤฑn yฤฑllฤฑk tรผketici enflasyonuna katkฤฑlarฤฑ incelendiฤinde, bir รถnceki aya gรถre gฤฑda, temel mal, hizmet ve alkol-tรผtรผn gruplarฤฑnฤฑn katkฤฑlarฤฑ sฤฑrasฤฑyla 0,39, 0,29, 0,19 ve 0,06 puan azalฤฑrken, enerji grubunun katkฤฑsฤฑ 0,13 puan artmฤฑลtฤฑr.
Mevsimsellikten arฤฑndฤฑrฤฑlmฤฑล ve vergi etkisi dรผzeltilmiล verilerle รงekirdek enflasyon gรถstergelerinin รผรง aylฤฑk ortalamalarฤฑna gรถre B ve C gรถstergelerinin eฤilimi bir miktar gerilemiลtir. Bu geliลmede temel mal grubu etkili olurken, hizmet grubu eฤilimi gรถrece yatay seyretmiลtir.
Hizmet fiyatlarฤฑ Ekim ayฤฑnda yรผzde 0,64 oranฤฑnda artmฤฑล, grup yฤฑllฤฑk enflasyonu 0,53 puan azalarak yรผzde 12,01 olmuลtur Yฤฑllฤฑk enflasyon diฤer hizmetler ve lokanta-otel gruplarฤฑnda gerilerken, ulaลtฤฑrma grubunda yรผkselmiล, kira ve haberleลme gruplarฤฑnda ise yataya yakฤฑn seyretmiลtir.
Bu dรถnemde, aylฤฑk bazda haberleลme ve ulaลtฤฑrma gruplarฤฑndaki fiyat artฤฑลlarฤฑ รถne รงฤฑkmฤฑลtฤฑr. Haberleลme fiyatlarฤฑ cep telefonu gรถrรผลme รผcretleri kaynaklฤฑ artarken, ulaลtฤฑrma hizmetlerinde havayolu ile yolcu taลฤฑmacฤฑlฤฑฤฤฑ fiyatlarฤฑ (yรผzde 9,93) ile ลehirlerarasฤฑ tren รผcretlerindeki (yรผzde 20,64) artฤฑลฤฑn etkileri gรถzlenmiลtir. Ekim ayฤฑnda lokanta-otel grubunda yemek hizmetleri fiyatlarฤฑ ฤฑlฤฑmlฤฑ bir artฤฑล kaydederken, konaklama hizmetleri fiyatlarฤฑndaki dรผลรผล dikkat รงekmiลtir.
Temel mal grubu yฤฑllฤฑk enflasyonu 1,06 puan dรผลerek yรผzde 1,92’ye gerilemiลtir. Bu dรผลรผลte, gรผรงlรผ baz etkisi, iรง talep koลullarฤฑndaki ฤฑlฤฑmlฤฑ seyir ve yakฤฑn dรถnemde Tรผrk lirasฤฑnda gรถzlenen istikrar ile fiyatlarฤฑ aylฤฑk bazda gรถrece yatay seyreden diฤer temel mal grubu belirleyici olmuลtur. Bu dรถnemde, giyim grubu yฤฑllฤฑk enflasyonundaki dรผลรผล eฤilimi sรผrerken, dayanฤฑklฤฑ mallarda yฤฑllฤฑk enflasyon artmฤฑลtฤฑr. Dayanฤฑklฤฑ mal grubu fiyatlarฤฑ Ekim ayฤฑnda diฤer elektrikli ve elektriksiz aletlerin fiyatlarฤฑndaki gerilemeye (yรผzde 1,59) karลฤฑn, mobilya, otomobil ve beyaz eลya fiyatlarฤฑndaki artฤฑลlarฤฑn (sฤฑrasฤฑyla yรผzde 2,61, 0,75 ve 0,72) etkisi ile yรผzde 0,75 oranฤฑnda yรผkselmiลtir.
Enerji fiyatlarฤฑ Ekim ayฤฑnda yรผzde 4,82 oranฤฑnda artmฤฑลtฤฑr . Bu geliลmede yรผzde 14,90 oranฤฑnda artan elektrik fiyatlarฤฑ รถne รงฤฑkmฤฑล, tรผp gaz ve akaryakฤฑt fiyatlarฤฑ ise sฤฑrasฤฑyla yรผzde 5,16 ve 2,67 oranฤฑnda yรผkselmiลtir. Bรถylelikle enerji yฤฑllฤฑk enflasyonu 1,14 puan artฤฑลla yรผzde 6,00 olmuลtur . Gฤฑda ve alkolsรผz iรงecekler yฤฑllฤฑk enflasyonu Ekim ayฤฑnda 1,67 puan azalarak yรผzde 7,85 olmuลtur. Bu geliลmede iลlenmiล gฤฑda fiyatlarฤฑ etkili olurken, iลlenmemiล gฤฑda yฤฑllฤฑk enflasyonu bu dรถnemde yรผzde 2,96 ile yataya yakฤฑn seyretmiลtir. Aฤustos ayฤฑndan bu yana olumlu seyreden iลlenmiล gฤฑda fiyatlarฤฑnda Ekim ayฤฑnda da ฤฑlฤฑmlฤฑ bir aylฤฑk fiyat artฤฑลฤฑ (yรผzde 0,66) gรถzlenmiล ve grup yฤฑllฤฑk enflasyonu geรงen yฤฑldan gelen yรผksek bazฤฑn da etkisiyle yรผzde 12,47’ye gerilemiลtir . Bu grupta ekmek ve tahฤฑl fiyatlarฤฑndaki artฤฑล รถne รงฤฑkarken, รงay fiyatlarฤฑnda son aylarda gรถzlenen artฤฑล eฤiliminin oldukรงa yavaลladฤฑฤฤฑ gรถzlenmiลtir. Bu dรถnemde taze meyve-sebze grubunda yฤฑllฤฑk enflasyon 4,83 puan yรผkselerek yรผzde -0,46 olarak gerรงekleลmiลtir. Diฤer iลlenmemiล gฤฑda grubunda ise kฤฑrmฤฑzฤฑ ve beyaz et fiyatlarฤฑndaki dรผลรผลler รถne รงฤฑkmฤฑลtฤฑr. Bu geliลmelerle, taze meyve-sebze dฤฑลฤฑ gฤฑda grubunda yฤฑllฤฑk enflasyon yรผzde 9,70’e gerilemiลtir.
Yฤฐ-รFE
Yurt iรงi รผretici fiyatlarฤฑ Ekim ayฤฑnda yรผzde 0,17 oranฤฑnda artarken, yฤฑllฤฑk enflasyon yรผzde 1,70 ile dรผลรผk seviyesini korumuลtur. Bu dรถnemde petrol ve ana metal hariรง imalat sanayi fiyatlarฤฑnฤฑn mevsimsellikten arฤฑndฤฑrฤฑlmฤฑล ana eฤilimi negatif deฤerini sรผrdรผrmรผลtรผr.
Ana sanayi gruplarฤฑna gรถre fiyatlar ara malฤฑ grubunda gerilerken, dayanฤฑksฤฑz tรผketim malฤฑ grubunda ฤฑlฤฑmlฤฑ bir seyir izlemiล, diฤer gruplarda ise artฤฑล gรถstermiลtir. Ara malฤฑ grubu fiyatlarฤฑndaki gerilemede demir-รงelik ve kaฤฤฑt รผrรผnleri รถn plana รงฤฑkarken, dayanฤฑksฤฑz tรผketim mallarฤฑnฤฑn seyrinde et ve et รผrรผnlerindeki dรผลรผล belirleyici olmuลtur. Dayanฤฑklฤฑ mal grubu fiyatlarฤฑndaki artฤฑลta mobilya ve ev aletleri; sermaye mallarฤฑnda metal yapฤฑ รผrรผnleri ve motorlu kara taลฤฑtlarฤฑ; enerji grubunda ise elektrik fiyatlarฤฑ รถne รงฤฑkmฤฑลtฤฑr. Sonuรง olarak, tรผketici fiyatlarฤฑ รผzerindeki รผretici fiyatlarฤฑ kaynaklฤฑ maliyet baskฤฑlarฤฑ zayฤฑf seyrini sรผrdรผrmรผลtรผr.
