Merkez Bankasฤฑ, enerji fiyatlarฤฑnฤฑn uluslararasฤฑ petrol fiyatlarฤฑndaki toparlanmaya baฤlฤฑ olarak artฤฑลฤฑnฤฑ sรผrdรผrdรผฤรผnรผ, gฤฑda yฤฑllฤฑk enflasyonunda ise sฤฑnฤฑrlฤฑ bir dรผลรผล yaลandฤฑฤฤฑnฤฑ bildirdi.
Temmuz ayฤฑ enflasyon raporunda “Temel mal grubu yฤฑllฤฑk enflasyonu bir รถnceki yฤฑlฤฑn aynฤฑ ayฤฑndaki vergi ayarlamalarฤฑnฤฑn oluลturduฤu baz etkisiyle gerilemiล, hizmet enflasyonu ise yatay seyretmiลtir. Bu gรถrรผnรผm altฤฑnda B ve C gรถstergelerinin yฤฑllฤฑk enflasyonu azalฤฑrken, eฤilimleri yรผkselmiลtir. ” denildi.
Ayrฤฑntฤฑlar ลu ลekilde:
“Temmuz ayฤฑnda tรผketici fiyatlarฤฑ yรผzde 0,58 oranฤฑnda artmฤฑล ve yฤฑllฤฑk enflasyon 0,86 puan azalarak yรผzde 11,76 olmuลtur. Bu dรถnemde B ve C endekslerinin yฤฑllฤฑk deฤiลim oranlarฤฑ sฤฑrasฤฑyla 1,46 ve 1,39 puan azalarak yรผzde 10,49 ve yรผzde 10,25 olarak gerรงekleลmiลtir.
Alt gruplarฤฑn yฤฑllฤฑk tรผketici enflasyonuna katkฤฑlarฤฑ incelendiฤinde, bir รถnceki aya gรถre temel mal, gฤฑda ve enerji gruplarฤฑnฤฑn katkฤฑlarฤฑ sฤฑrasฤฑyla 0,78, 0,12 ve 0,06 puan azalmฤฑล, alkol-tรผtรผn-altฤฑn ve hizmet gruplarฤฑnฤฑn katkฤฑlarฤฑ sฤฑrasฤฑyla 0,08 ve 0,02 puan artmฤฑลtฤฑr.
Mevsimsellikten arฤฑndฤฑrฤฑlmฤฑล verilerle รผรง aylฤฑk ortalamalara gรถre B ve C gรถstergelerinin eฤilimlerinde artฤฑล gรถzlenmiลtir. Bu dรถnemde, enflasyon eฤilimi temel mal grubunda daha belirgin olmak รผzere temel mal ve hizmet gruplarฤฑnda yรผkselmiลtir.
Hizmet fiyatlarฤฑ Temmuz ayฤฑnda yรผzde 1,06 oranฤฑnda artmฤฑล, grup yฤฑllฤฑk enflasyonu yatay seyrederek yรผzde 11,80 olmuลtur. Yฤฑllฤฑk enflasyon haberleลme ve diฤer hizmetler grubunda yรผkselirken, ulaลtฤฑrma hizmetleri baลta olmak รผzere diฤer alt gruplarda gerilemiลtir. Ulaลtฤฑrma hizmetleri fiyatlarฤฑndaki dรผลรผลte tavan fiyat uygulamasฤฑnฤฑn da etkisiyle fiyatlarฤฑ azalan ลehirlerarasฤฑ otobรผs kalemi (yรผzde 6,33) belirleyici olmuลtur. Lokanta-otel grubunda fiyatlar bir รถnceki aya gรถre bir miktar yavaลlayarak artmaya devam etmiลtir. Diฤer hizmetler grubunda kiลisel ulaลtฤฑrma araรงlarฤฑnฤฑn bakฤฑm ve onarฤฑmฤฑ, eฤitim hizmetleri ve paket tur fiyatlarฤฑndaki artฤฑลlar dikkat รงekmiล, berber ve kuafรถr hizmetleri fiyatlarฤฑndaki artฤฑลlar ise bir miktar yavaลlamฤฑลtฤฑr. รte yandan, bazฤฑ hizmet sektรถrlerine uygulanacak KDV indirimlerinin รถnรผmรผzdeki dรถnemde grup enflasyonunu olumlu etkileyeceฤi deฤerlendirilmektedir.
Temel mal grubu enflasyonu Temmuz ayฤฑnda 2,81 puan dรผลรผลle yรผzde 8,58 olmuลtur. Bu dรถnemde yฤฑllฤฑk enflasyon tรผm alt gruplarda gerilemiลtir. Temmuz ayฤฑnda mobilya, otomobil ile elektrikli ve elektriksiz ev aletleri alt kalemlerinde fiyat artฤฑลlarฤฑ izlenmesine karลฤฑn, geรงen yฤฑlฤฑn aynฤฑ dรถnemindeki yรผksek bazฤฑn etkisiyle dayanฤฑklฤฑ mal grubu yฤฑllฤฑk enflasyonu belirgin bir oranda dรผลmรผลtรผr. Bu dรถnemde giyim fiyatlarฤฑ aylฤฑk bazda mevsim ortalamalarฤฑna yakฤฑn bir gerileme kaydederken, diฤer temel mal grubu fiyatlarฤฑnda ise ฤฑlฤฑmlฤฑ bir artฤฑล gรถzlenmiลtir.
Enerji grubu fiyatlarฤฑ Temmuz ayฤฑnda yรผzde 2,50 oranฤฑnda artmฤฑลtฤฑr. Son dรถnemlerde uluslararasฤฑ enerji fiyatlarฤฑnda gรถzlenen toparlanmaya baฤlฤฑ olarak akaryakฤฑt ve tรผpgaz fiyatlarฤฑ Temmuz ayฤฑnda sฤฑrasฤฑyla yรผzde 5,73 ve yรผzde 4,99 oranฤฑnda yรผkselmiลtir. Ayrฤฑca bu dรถnemde ลebeke suyu fiyatlarฤฑ yรผzde 2,46 oranฤฑnda artฤฑล kaydetmiลtir.
Bu geliลmelere karลฤฑn, bir รถnceki yฤฑlฤฑn aynฤฑ dรถnemindeki yรถnetilen kalemlerden elektrik fiyat ayarlamasฤฑ kaynaklฤฑ yรผksek baz sebebiyle, enerji grubu yฤฑllฤฑk enflasyonu 0,55 puan gerileyerek yรผzde 8,57 olarak gerรงekleลmiลtir.
Gฤฑda ve alkolsรผz iรงecekler yฤฑllฤฑk enflasyonu Temmuz ayฤฑnda 0,20 puan dรผลerek yรผzde 12,73 olmuลtur. ฤฐลlenmemiล gฤฑda fiyatlarฤฑ aylฤฑk yรผzde 2,77 gerilerken, baz etkisi nedeniyle grup yฤฑllฤฑk enflasyonu yรผzde 13,85โe yรผkselmiลtir. ฤฐลlenmiล gฤฑdada son dรถnemde gรถzlenen olumlu seyir Temmuz ayฤฑnda belirginleลmiล ve aylฤฑk fiyat artฤฑลฤฑ yรผzde
0,16 olmuลtur. Bu doฤrultuda, baz etkisinin de katkฤฑsฤฑyla grup yฤฑllฤฑk enflasyonu yรผzde 11,64โe gerilemiลtir (Grafik 9). Taze meyve ve sebze fiyatlarฤฑndaki aylฤฑk dรผลรผล sฤฑnฤฑrlฤฑ kalฤฑrken, diฤer iลlenmemiล gฤฑda grubu fiyatlarฤฑ yatay seyretmiลtir. Diฤer iลlenmemiล gฤฑdada yumurta fiyatlarฤฑndaki artฤฑล dikkat รงekerken, son dรถnemde aylฤฑk enflasyonu yรผksek seyreden bakliyat grubunda ise fiyatlar gerilemiลtir. ฤฐลlenmiล gฤฑda grubu fiyatlarฤฑndaki olumlu gรถrรผnรผmรผn alt gruplara yayฤฑldฤฑฤฤฑ gรถzlenmiลtir. Bu geliลmelerle, taze meyve ve sebze dฤฑลฤฑ gฤฑda grubunda yฤฑllฤฑk enflasyon bir miktar dรผลmรผลtรผr.
Temmuz ayฤฑ baลฤฑnda tรผtรผn ve alkol รผrรผnlerinden alฤฑnan maktu ve asgari maktu รTV tutarlarฤฑnฤฑn YฤฐรFEโdeki altฤฑ aylฤฑk deฤiลime endeksli olarak yรผkseltilmesine istinaden alkollรผ iรงecek fiyatlarฤฑ yรผzde 3,61 oranฤฑnda artarken, tรผtรผn รผrรผnleri fiyatlarฤฑ yatay seyretmiลtir.
Yฤฐ-รFE
Yurt iรงi รผretici fiyatlarฤฑ Temmuz ayฤฑnda yรผzde 1,02 oranฤฑnda yรผkselmiล, yฤฑllฤฑk enflasyon 2,16 puan artarak yรผzde 8,33 olmuลtur . Petrol ve ana metal hariรง imalat sanayi fiyatlarฤฑnฤฑn mevsimsellikten arฤฑndฤฑrฤฑlmฤฑล eฤilimi bu dรถnemde azalmฤฑลtฤฑr.
Ana sanayi gruplarฤฑna gรถre incelendiฤinde, yฤฑllฤฑk enflasyon enerji grubunda belirgin olmak รผzere bรผtรผn alt gruplarda yรผkselmiลtir. Aylฤฑk bazda, enerji fiyatlarฤฑndaki artฤฑลta uluslararasฤฑ petrol fiyatlarฤฑndaki gรถrรผnรผme baฤlฤฑ olarak rafine edilmiล petrol รผrรผnleri ve ham petrol ile gaz imalatฤฑ fiyatlarฤฑ belirleyici olmuลtur. Ara mallarฤฑ fiyatlarฤฑndaki artฤฑลta deฤerli ana metaller, temel kimyasallar ve demir dฤฑลฤฑ metal cevherleri รถne รงฤฑkarken sermaye mallarฤฑ grubundaki artฤฑลta motorlu kara taลฤฑtlarฤฑ ile parรงa ve aksesuarlarฤฑ ve makineler etkili olmuลtur. Dayanฤฑklฤฑ tรผketim mallarฤฑ fiyatlarฤฑ mobilya, ev aletleri ve mรผcevherat kaynaklฤฑ yรผkselirken dayanฤฑksฤฑz tรผketim mallarฤฑ fiyatlarฤฑ iลlenmiล et รผrรผnleri ile meyve ve sebze fiyatlarฤฑndaki dรผลรผลle beraber gerilemiลtir. รzetle, Temmuz ayฤฑnda รผretici fiyatlarฤฑnฤฑn yฤฑllฤฑk enflasyonu artarken ana eฤilimi yavaลlamฤฑลtฤฑr.”
