Gรผney Afrika’nฤฑn en bรผyรผk ลirketlerinden, teknoloji yatฤฑrฤฑmcฤฑsฤฑ Naspers, Hollanda’da halka arza hazฤฑrlanฤฑyor. Konuya iliลkin duyuru Pazartesi gรผnรผ yapฤฑlฤฑrken, izin sรผreรงleri dรผลรผnรผldรผฤรผnde iลlemin yฤฑlฤฑn ikinci yarฤฑsฤฑndan รถnce gerรงekleลmesi beklenmiyor.
Hali hazฤฑrda Gรผney Afrika borsasฤฑnฤฑn (JSE) iลlem hacmi bakฤฑmฤฑndan en bรผyรผฤรผ olan Naspers, Hollanda borsasฤฑnda listelenmek รผzere yeni bir ลirket kuracak. ฤฐsmi henรผz aรงฤฑklanmayan ลirket ลu aลamada “NewCo” olarak adlandฤฑrฤฑlฤฑyor.
Naspers portfรถyรผnde; รถdeme kuruluลu PayU, Rus e-posta servisi Mail.ru, ikinci el รผrรผn satฤฑล sitesi Letgo, Alman gฤฑda daฤฤฑtฤฑm ลirketi Delivery Hero, Gรผney Afrikalฤฑ medya ลirketi Media24, รinli Tencent ve ABD’li online kurs platformu Udemy gibi รงok sayฤฑda firma yer alฤฑyor. Ancak Gรผney Afrika merkezli iลler halka arz kapsamฤฑ dฤฑลฤฑnda bฤฑrakฤฑlacak.
Naspers, NewCo’nun yรผzde 75’ini elinde tutacak ve kalan yรผzde 25’ini borsaya aรงacak. Satฤฑล sonrasฤฑ 100 milyar dolarlฤฑk bir hacim bekleyen uzmanlar, NewCo’nun Avrupa’nฤฑn en bรผyรผk teknoloji ลirketi olabileceฤini ayrฤฑca, Hollanda borsasฤฑnda ilk 3’de yer alabileceฤini ifade ettiler.
Duyurunun ardฤฑndan Naspers hisseleri รงok hafif dรผลรผลle 45 dolardan iลlem gรถrdรผ.
ฤฐnternet devi Tencent’in hissedarฤฑ
Naspers, รinli internet devi Tencent’in yรผzde 31 hissedarฤฑ konumunda ve gรผcรผnรผ bu ortaklฤฑฤa borรงlu. 2001 yฤฑlฤฑndaki ilk yatฤฑrฤฑmฤฑn ardฤฑndan Tencent bugรผn รin’in en bรผyรผk sosyal medya aฤฤฑ olmasฤฑnฤฑn yanฤฑnda dev bir oyun platformu. Ayrฤฑca popรผler mesajlaลma uygulamasฤฑ WeChat’in de sahibi. Bugรผn Tencent yaklaลฤฑk 430 milyar dolarlฤฑk piyasa deฤerine sahip. Bunun yanฤฑnda Naspers’in deฤeri ise 100 milyar dolarฤฑn hemen altฤฑnda bulunuyor.
Tabi Avrupalฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑlar iรงin Tencent zor bir seรงenek olabilir. รรผnkรผ bu ลirket sฤฑklฤฑkla รin hรผkรผmeti adฤฑna kullanฤฑcฤฑlarฤฑnฤฑ izlemek ve elde ettiฤi tรผm verileri devletle paylaลmaktan geri durmamakla suรงlanฤฑyor. Daha รถnce sadece รin’in problemi olarak gรถrรผlen bu durum ลirketin bรผyรผyen oyun platformu ve WeChat gibi uygulamalarฤฑyla artฤฑk ABD ve Avrupa da dahil olmak รผzere tรผm dรผnyayฤฑ ilgilendiriyor.
Yeni ลirketin sahip olacaฤฤฑ รผrรผn ve hizmetler halihazฤฑrda dรผnya nรผfusunun beลte biri tarafฤฑndan kullanฤฑlฤฑyor. Naspers CEO’su Bob van Dijk daha รถnce hedeflerinin dรผnyanฤฑn yarฤฑsฤฑna eriลmek olduฤunu sรถylemiลti.
Afrika borsasฤฑ olumsuz etkilenebilir
Sรถz konusu hamle ile kรผresel yatฤฑrฤฑmcฤฑlar Naspers’in portfรถyรผne daha kolay eriลme imkanฤฑ bulacaklar; Gรผney Afrika’ya gelmeyen fonlarฤฑn ลirketi Hollanda’da bulmasฤฑ daha kolay. Daha รถnce Naspers’a yatฤฑrฤฑm yapan yabancฤฑlar da ลimdi yerel ลirketi atlayarak NewCo’ya yรถnelebilirler. Bu adฤฑm yatฤฑrฤฑmcฤฑlar aรงฤฑsฤฑndan kur riski dรผลรผnรผldรผฤรผnde avantajlฤฑ bir durum, รงรผnkรผ artฤฑk rand yerine euro ile iลlem yapabilecekler.
Ancak Naspers’in tek baลฤฑna JSE’nin iลlem hacminin yaklaลฤฑk yรผzde 25’ini oluลturduฤu dรผลรผnรผldรผฤรผnde bunun borsadaki likidite ve hatta rand รผzerinde etkisinin olmasฤฑ muhtemel.
Van Dijk bir rรถportajฤฑnda, NewCo operasyonu tamamlandฤฑฤฤฑnda Naspers’in deฤerinin yaklaลฤฑk dรถrtte birinin JSE’den taลฤฑnacaฤฤฑnฤฑ ifade etmiลti. รte yandan JSE, Naspers’ฤฑn bu planฤฑndan rahatsฤฑzlฤฑk duymadฤฑklarฤฑnฤฑ aรงฤฑkladฤฑ.
Neden Hollanda’yฤฑ tercih ettiklerine yanฤฑt olarak ise CEO Bob van Dijk, Hollanda borsasฤฑnฤฑn Gรผney Afrika’dakine benzer giriล koลullarฤฑ olduฤuna iลaret etti. Kendisinin Hollandalฤฑ olduฤu da unutulmamalฤฑ elbette. Diฤer taraftan analistler, Brexit krizi nedeniyle ลirketlerin Londra borsasฤฑna ลรผpheyle yaklaลtฤฑฤฤฑna dikkati รงekiyorlar. Bu arada Gรผney Afrika’ya gรถre daha dรผลรผk vergi fฤฑrsatlarฤฑ sunan Hollanda olasฤฑ pay satฤฑลlarฤฑnda Naspers’e bu yรถnde de bir fayda saฤlayabilir.
*Yeni bir ลirkete nihai isim verilmeden รถnce NewCo olarak adlandฤฑrฤฑlmasฤฑ sฤฑkรงa baลvurulan bir yรถntem. Nadiren ลirketin adฤฑ gerรงekten de NewCo ลeklinde belirlenebiliyor. (Muhammed Kafadar/Dรผnya)
