Tesla, CEO’su Elon Musk için Amerikan şirketleri tarihinde eşi görülmemiş, potansiyel olarak 1 trilyon dolar değerinde devasa bir ücret paketi önerdi. Bu yeni anlaşma, Musk’ı önümüzdeki on yıl boyunca şirketin başında tutmayı ve şirketi yeni bir seviyeye taşımayı hedefliyor. Paketin onaylanması için Musk’ın ulaşması gereken bir dizi iddialı hedef bulunuyor. Bu hedefler arasında şirketin yeni başlayan robot taksi işini genişletmek ve şirketin piyasa değerini bugünkü 1 trilyon dolardan en az 8,5 trilyon dolara çıkarmak da yer alıyor. Plan, 10 yıllık bir süreyi kapsıyor.
Finansal kazanç ve genişleyen kontrol
Tesla‘nın Cuma günü yaptığı vekaletname başvurusunda belirtilen şartlara göre, Musk’ın alabileceği ek hisseler, elektrikli araç üreticisindeki hisselerini en az %25’e çıkaracak. Musk, bu büyüklükte bir hisse istediğini kamuoyuna açıkladı. Plan, 2018 yılında 50 milyar doları aşan paketi Delaware mahkemesi tarafından iptal edilen, halihazırda dünyanın en zengin kişisi olan Musk’a finansal bir kazanç ve şirketin kontrolünün genişletilmesini vaat ediyor. Şirket bu kararı temyiz ederken, yönetim kurulu CEO’suna tazminat ödemek için başka yollar aradı, bunlara Ağustos ayı başında yaklaşık 30 milyar dolar değerinde geçici hisse senedi ödülü de dahil.
Musk’ın odak noktası Tesla’da kalacak mı?
Yeni plandaki teşvikler, şiketin robotik ve yapay zeka gibi yeni pazarlarda büyümeyi sürdürürken Musk’ın odak noktasını Tesla’da tutmayı amaçlıyor. Cuma günkü başvuruda, Musk’ın daha önce tartıştığı bir fikir olan Tesla‘nın Musk’ın xAI girişiminde hisse alması için bağlayıcı olmayan bir hissedar önerisi de yer aldı. Yeni anlaşma, Musk’ın zamanına yönelik sayısız talebe rağmen, otomobil üreticisi üzerindeki demir yumruğunu vurguluyor. 2008’den beri Tesla’nın en üst düzey yöneticisi olan Musk, SpaceX, xAI, Neuralink ve Boring Co. adlı dört şirketi daha yönetiyor. Mayıs ayında Bloomberg’e verdiği röportajda, beş yıl sonra da Tesla‘nın başında olmaya kararlı olduğunu söyledi. Şirketin hisseleri, Cuma günü New York’ta şu sıralarda %1,9 değer kazanımı ile işlem görüyor. Hisse senedi bu yıl %16 değer kaybetti.
Rekabet eden öncelikler ve gelecek hedefleri
8,5 trilyon dolarlık piyasa değeri, şu anda dünyanın en değerli şirketi olan Nvidia Corp.’un piyasa değerinin iki katından fazla olacaktır. Tesla’nın değeri 2024’ün sonlarında yaklaşık 1,5 trilyon dolar ile zirveye ulaştı. Son CEO ödülünün değeri, dosyada 87,8 milyar dolar olarak belirtilmiş olup, Musk tüm performans hedeflerine ulaşır ve tüm kısıtlı hisseleri toplarsa, bu değer yaklaşık 1 trilyon dolara çıkacak. 54 yaşındaki Musk, daha önce yönetim kurulundan kendisi için yeni bir tazminat paketi hazırlamasını istemiş ve oy hakkının %25’e çıkarılmaması halinde yapay zeka ve robotik ürünlerini başka bir yerde geliştireceğini belirtmişti. Musk, şirketin en büyük hissedarı olmaya devam etse de, Twitter’ı satın almak için hisselerinin önemli bir kısmını sattı. X olarak yeniden adlandırdığı sosyal medya platformu, bu yılın başlarında Musk’ın xAI şirketi tarafından satın alındı.
Yönetim Kurulu’nun sarsılmaz sadakati
Tesla’nın yönetim kurulu, Musk’ın çakışan öncelikleri olmasına rağmen ona sadık kalıyor. Diğer şirketleri denetlemenin yanı sıra, ilgisi giderek siyasete yöneldi. Musk, geçen yılki seçimlerde Başkan Donald Trump’ın en büyük finansal destekçisiydi ve kısa bir süre federal hükümeti yeniden yapılandırma çabalarına öncülük etti. Bu, mağazalarda ve şarj istasyonlarında ara sıra meydana gelen kundaklama ve vandalizm olayları da dahil olmak üzere Tesla’ya karşı bir tepki dalgası başlattı. Bu tepki, Şirketin yılların en kötü iki çeyreğini ve dünya çapında araç teslimatlarında %13’lük bir düşüşü rapor etmesiyle, dalgalı bir ilk yarıya katkıda bulundu. Mayıs sonu, Musk’ın özel devlet memuru olarak son resmi günüydü ve Tesla’da daha fazla zaman geçirmeyi taahhüt etti. Sadece birkaç gün sonra, o ve Trump arasında şiddetli bir kavga çıktı. Şirket, Musk’ın gelecekteki işinin önemli bir parçası olarak gördüğü, uzun süredir vaat ettiği sürücüsüz taksi hizmetini piyasaya sürerek son birkaç ayda bir miktar ivme kazandı.
Robot taksi faaliyeti 22 Haziran’da başladı
Şirket, 22 Haziran’da Austin’de bir avuç robot taksiyle faaliyete başladı. Cuma günkü başvuruda yönetim kurulu, “Musk’ın yüksek kamu profili önemli bir incelemeye tabi tutulduğunu ve bazılarının onun kişisel görüşlerinin veya dış faaliyetlerinin Tesla’nın liderliğinden dikkatini dağıtıp dağıtmayacağını sorguladığını” kabul etti. Medya haberleri genellikle bu endişeleri vurgulamakla birlikte, Musk ile olan doğrudan deneyimlerimiz bu karakterizasyonu desteklemiyor.” Yeni plana göre, Musk, 12 dilime bölünmüş hisseleri alabilmek için Tesla’da CEO veya ürün ya da operasyonlardan sorumlu yönetici olarak kalmak zorunda. Hisseleri almak için Musk, 1 milyon Optimus robotu ve 20 milyon Tesla aracının teslimatı, 1 milyon robot taksinin ticari faaliyete geçmesi ve düzeltilmiş EBITDA’nın 400 milyar dolara çıkarılması gibi 12 operasyonel hedefe karşılık gelen 12 piyasa değeri hedefine ulaşmak zorunda.
Önceki paket ve yasal süreç
Tesla yatırımcıları 2018’de, Musk’a o dönemde çoğu kişi tarafından imkansız olarak görülen belirli hedefleri gerçekleştirmesi halinde hak kazanacağı bir hisse senedi opsiyonu paketi verilmesini oyladı. Opsiyonların başlangıçtaki gerçeğe uygun değeri yaklaşık 2,6 milyar dolardı ve Tesla son hedefi gerçekleştirdiğinde değeri yaklaşık 56 milyar dolara ulaştı. Bloomberg Milyarderler Endeksi’ne göre, opsiyonların değeri şirketin hisse fiyatına göre yükselip düşüyor ve zaman zaman 100 milyar doların üzerine çıkıyor.
Ödül, Tesla’nın yöneticilerinin paket ve performans kriterleri hakkında uygun açıklamalar yapmadığını iddia eden bir hissedar tarafından itiraz edildi. Delaware Chancery Mahkemesi Baş Yargıcı Kathaleen St. J. McCormick, Musk’ın süreç üzerinde aşırı etkiye sahip olduğunu ve uzun süredir arkadaşları ve iş ortaklarından oluşan yönetim kurulunda çıkar çatışmaları olduğunu tespit ederek bu itirazı kabul etti. Tesla, bu kararı Delaware Yüksek Mahkemesine temyiz etti ve mahkeme 15 Ekim’de sözlü duruşma yapmayı planlıyor.
Hissedarlar geçen yıl, Musk’ın davasını desteklemek için sembolik bir çaba olarak önceki paketi yeniden onaylamak için oy kullandı. Musk daha sonra, Tesla’nın şirket merkezini Delaware’den Teksas’a taşımasının nedenlerinden biri olarak ücret anlaşmazlığını gösterdi. Tesla, 16 Mayıs’ta, yatırımcıların dava açmadan önce şirket hisselerinin en az %3’üne sahip olmasını şart koşan şirket tüzüğünü değiştirdiğini açıkladı. Bu değişiklik, gelecekte ücretlerle ilgili itirazların önlenmesini sağlayabilir.
