Tesla, CEO’su Elon Musk iรงin Amerikan ลirketleri tarihinde eลi gรถrรผlmemiล, potansiyel olarak 1 trilyon dolar deฤerinde devasa bir รผcret paketi รถnerdi. Bu yeni anlaลma, Musk’ฤฑ รถnรผmรผzdeki on yฤฑl boyunca ลirketin baลฤฑnda tutmayฤฑ ve ลirketi yeni bir seviyeye taลฤฑmayฤฑ hedefliyor. Paketin onaylanmasฤฑ iรงin Musk’ฤฑn ulaลmasฤฑ gereken bir dizi iddialฤฑ hedef bulunuyor. Bu hedefler arasฤฑnda ลirketin yeni baลlayan robot taksi iลini geniลletmek ve ลirketin piyasa deฤerini bugรผnkรผ 1 trilyon dolardan en az 8,5 trilyon dolara รงฤฑkarmak da yer alฤฑyor. Plan, 10 yฤฑllฤฑk bir sรผreyi kapsฤฑyor.
Finansal kazanรง ve geniลleyen kontrol
Tesla‘nฤฑn Cuma gรผnรผ yaptฤฑฤฤฑ vekaletname baลvurusunda belirtilen ลartlara gรถre, Musk’ฤฑn alabileceฤi ek hisseler, elektrikli araรง รผreticisindeki hisselerini en az %25’e รงฤฑkaracak. Musk, bu bรผyรผklรผkte bir hisse istediฤini kamuoyuna aรงฤฑkladฤฑ. Plan, 2018 yฤฑlฤฑnda 50 milyar dolarฤฑ aลan paketi Delaware mahkemesi tarafฤฑndan iptal edilen, halihazฤฑrda dรผnyanฤฑn en zengin kiลisi olan Musk’a finansal bir kazanรง ve ลirketin kontrolรผnรผn geniลletilmesini vaat ediyor. ลirket bu kararฤฑ temyiz ederken, yรถnetim kurulu CEO’suna tazminat รถdemek iรงin baลka yollar aradฤฑ, bunlara Aฤustos ayฤฑ baลฤฑnda yaklaลฤฑk 30 milyar dolar deฤerinde geรงici hisse senedi รถdรผlรผ de dahil.
Musk’ฤฑn odak noktasฤฑ Tesla’da kalacak mฤฑ?
Yeni plandaki teลvikler, ลiketin robotik ve yapay zeka gibi yeni pazarlarda bรผyรผmeyi sรผrdรผrรผrken Musk’ฤฑn odak noktasฤฑnฤฑ Tesla’da tutmayฤฑ amaรงlฤฑyor. Cuma gรผnkรผ baลvuruda, Musk’ฤฑn daha รถnce tartฤฑลtฤฑฤฤฑ bir fikir olan Tesla‘nฤฑn Musk’ฤฑn xAI giriลiminde hisse almasฤฑ iรงin baฤlayฤฑcฤฑ olmayan bir hissedar รถnerisi de yer aldฤฑ. Yeni anlaลma, Musk’ฤฑn zamanฤฑna yรถnelik sayฤฑsฤฑz talebe raฤmen, otomobil รผreticisi รผzerindeki demir yumruฤunu vurguluyor. 2008’den beri Tesla’nฤฑn en รผst dรผzey yรถneticisi olan Musk, SpaceX, xAI, Neuralink ve Boring Co. adlฤฑ dรถrt ลirketi daha yรถnetiyor. Mayฤฑs ayฤฑnda Bloomberg’e verdiฤi rรถportajda, beล yฤฑl sonra da Tesla‘nฤฑn baลฤฑnda olmaya kararlฤฑ olduฤunu sรถyledi. ลirketin hisseleri, Cuma gรผnรผ New York’ta ลu sฤฑralarda %1,9 deฤer kazanฤฑmฤฑ ile iลlem gรถrรผyor. Hisse senedi bu yฤฑl %16 deฤer kaybetti.
Rekabet eden รถncelikler ve gelecek hedefleri
8,5 trilyon dolarlฤฑk piyasa deฤeri, ลu anda dรผnyanฤฑn en deฤerli ลirketi olan Nvidia Corp.’un piyasa deฤerinin iki katฤฑndan fazla olacaktฤฑr. Tesla’nฤฑn deฤeri 2024’รผn sonlarฤฑnda yaklaลฤฑk 1,5 trilyon dolar ile zirveye ulaลtฤฑ. Son CEO รถdรผlรผnรผn deฤeri, dosyada 87,8 milyar dolar olarak belirtilmiล olup, Musk tรผm performans hedeflerine ulaลฤฑr ve tรผm kฤฑsฤฑtlฤฑ hisseleri toplarsa, bu deฤer yaklaลฤฑk 1 trilyon dolara รงฤฑkacak. 54 yaลฤฑndaki Musk, daha รถnce yรถnetim kurulundan kendisi iรงin yeni bir tazminat paketi hazฤฑrlamasฤฑnฤฑ istemiล ve oy hakkฤฑnฤฑn %25’e รงฤฑkarฤฑlmamasฤฑ halinde yapay zeka ve robotik รผrรผnlerini baลka bir yerde geliลtireceฤini belirtmiลti. Musk, ลirketin en bรผyรผk hissedarฤฑ olmaya devam etse de, Twitter’ฤฑ satฤฑn almak iรงin hisselerinin รถnemli bir kฤฑsmฤฑnฤฑ sattฤฑ. X olarak yeniden adlandฤฑrdฤฑฤฤฑ sosyal medya platformu, bu yฤฑlฤฑn baลlarฤฑnda Musk’ฤฑn xAI ลirketi tarafฤฑndan satฤฑn alฤฑndฤฑ.
Yรถnetim Kurulu’nun sarsฤฑlmaz sadakati
Tesla’nฤฑn yรถnetim kurulu, Musk’ฤฑn รงakฤฑลan รถncelikleri olmasฤฑna raฤmen ona sadฤฑk kalฤฑyor. Diฤer ลirketleri denetlemenin yanฤฑ sฤฑra, ilgisi giderek siyasete yรถneldi. Musk, geรงen yฤฑlki seรงimlerde Baลkan Donald Trump’ฤฑn en bรผyรผk finansal destekรงisiydi ve kฤฑsa bir sรผre federal hรผkรผmeti yeniden yapฤฑlandฤฑrma รงabalarฤฑna รถncรผlรผk etti. Bu, maฤazalarda ve ลarj istasyonlarฤฑnda ara sฤฑra meydana gelen kundaklama ve vandalizm olaylarฤฑ da dahil olmak รผzere Tesla’ya karลฤฑ bir tepki dalgasฤฑ baลlattฤฑ. Bu tepki, ลirketin yฤฑllarฤฑn en kรถtรผ iki รงeyreฤini ve dรผnya รงapฤฑnda araรง teslimatlarฤฑnda %13’lรผk bir dรผลรผลรผ rapor etmesiyle, dalgalฤฑ bir ilk yarฤฑya katkฤฑda bulundu. Mayฤฑs sonu, Musk’ฤฑn รถzel devlet memuru olarak son resmi gรผnรผydรผ ve Tesla’da daha fazla zaman geรงirmeyi taahhรผt etti. Sadece birkaรง gรผn sonra, o ve Trump arasฤฑnda ลiddetli bir kavga รงฤฑktฤฑ. ลirket, Musk’ฤฑn gelecekteki iลinin รถnemli bir parรงasฤฑ olarak gรถrdรผฤรผ, uzun sรผredir vaat ettiฤi sรผrรผcรผsรผz taksi hizmetini piyasaya sรผrerek son birkaรง ayda bir miktar ivme kazandฤฑ.
Robot taksi faaliyeti 22 Haziran’da baลladฤฑ
ลirket, 22 Haziran’da Austin’de bir avuรง robot taksiyle faaliyete baลladฤฑ. Cuma gรผnkรผ baลvuruda yรถnetim kurulu, โMusk’ฤฑn yรผksek kamu profili รถnemli bir incelemeye tabi tutulduฤunu ve bazฤฑlarฤฑnฤฑn onun kiลisel gรถrรผลlerinin veya dฤฑล faaliyetlerinin Tesla’nฤฑn liderliฤinden dikkatini daฤฤฑtฤฑp daฤฤฑtmayacaฤฤฑnฤฑ sorguladฤฑฤฤฑnฤฑโ kabul etti. Medya haberleri genellikle bu endiลeleri vurgulamakla birlikte, Musk ile olan doฤrudan deneyimlerimiz bu karakterizasyonu desteklemiyor.” Yeni plana gรถre, Musk, 12 dilime bรถlรผnmรผล hisseleri alabilmek iรงin Tesla’da CEO veya รผrรผn ya da operasyonlardan sorumlu yรถnetici olarak kalmak zorunda. Hisseleri almak iรงin Musk, 1 milyon Optimus robotu ve 20 milyon Tesla aracฤฑnฤฑn teslimatฤฑ, 1 milyon robot taksinin ticari faaliyete geรงmesi ve dรผzeltilmiล EBITDA’nฤฑn 400 milyar dolara รงฤฑkarฤฑlmasฤฑ gibi 12 operasyonel hedefe karลฤฑlฤฑk gelen 12 piyasa deฤeri hedefine ulaลmak zorunda.
รnceki paket ve yasal sรผreรง
Tesla yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑ 2018’de, Musk’a o dรถnemde รงoฤu kiลi tarafฤฑndan imkansฤฑz olarak gรถrรผlen belirli hedefleri gerรงekleลtirmesi halinde hak kazanacaฤฤฑ bir hisse senedi opsiyonu paketi verilmesini oyladฤฑ. Opsiyonlarฤฑn baลlangฤฑรงtaki gerรงeฤe uygun deฤeri yaklaลฤฑk 2,6 milyar dolardฤฑ ve Tesla son hedefi gerรงekleลtirdiฤinde deฤeri yaklaลฤฑk 56 milyar dolara ulaลtฤฑ. Bloomberg Milyarderler Endeksi’ne gรถre, opsiyonlarฤฑn deฤeri ลirketin hisse fiyatฤฑna gรถre yรผkselip dรผลรผyor ve zaman zaman 100 milyar dolarฤฑn รผzerine รงฤฑkฤฑyor.
รdรผl, Tesla’nฤฑn yรถneticilerinin paket ve performans kriterleri hakkฤฑnda uygun aรงฤฑklamalar yapmadฤฑฤฤฑnฤฑ iddia eden bir hissedar tarafฤฑndan itiraz edildi. Delaware Chancery Mahkemesi Baล Yargฤฑcฤฑ Kathaleen St. J. McCormick, Musk’ฤฑn sรผreรง รผzerinde aลฤฑrฤฑ etkiye sahip olduฤunu ve uzun sรผredir arkadaลlarฤฑ ve iล ortaklarฤฑndan oluลan yรถnetim kurulunda รงฤฑkar รงatฤฑลmalarฤฑ olduฤunu tespit ederek bu itirazฤฑ kabul etti. Tesla, bu kararฤฑ Delaware Yรผksek Mahkemesine temyiz etti ve mahkeme 15 Ekim’de sรถzlรผ duruลma yapmayฤฑ planlฤฑyor.
Hissedarlar geรงen yฤฑl, Musk’ฤฑn davasฤฑnฤฑ desteklemek iรงin sembolik bir รงaba olarak รถnceki paketi yeniden onaylamak iรงin oy kullandฤฑ. Musk daha sonra, Tesla’nฤฑn ลirket merkezini Delaware’den Teksas’a taลฤฑmasฤฑnฤฑn nedenlerinden biri olarak รผcret anlaลmazlฤฑฤฤฑnฤฑ gรถsterdi. Tesla, 16 Mayฤฑs’ta, yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn dava aรงmadan รถnce ลirket hisselerinin en az %3’รผne sahip olmasฤฑnฤฑ ลart koลan ลirket tรผzรผฤรผnรผ deฤiลtirdiฤini aรงฤฑkladฤฑ. Bu deฤiลiklik, gelecekte รผcretlerle ilgili itirazlarฤฑn รถnlenmesini saฤlayabilir.
