ฤฐngiliz The Economist dergisi, ฤฐran yaptฤฑrฤฑmlarฤฑnฤฑn yasa dฤฑลฤฑ yollarla delindiฤi iddialarฤฑyla ilgili olarak New York’ta gรถrรผlen “davada ortaya รงฤฑkan dalaverelerin Cumhurbaลkanฤฑ Tayyip Erdoฤan iรงin sฤฑkฤฑntฤฑ yaratabileceฤini” ancak esas risk altฤฑnda olanฤฑn Tรผrk ekonomisi ile bankalarฤฑ olduฤunu รถne sรผrรผyor.
Derginin bugรผn piyasaya รงฤฑkan sayฤฑsฤฑnฤฑn basฤฑlฤฑ halinde “Altฤฑn komplosu”; internet versiyonunda ise “New York’taki dava Tรผrkiye’nin Cumhurbaลkanฤฑ Recep Tayyip Erdoฤan’ฤฑ kฤฑzdฤฑrฤฑyor” baลlฤฑฤฤฑyla bir makale yayฤฑmlandฤฑ.
Makalede, New York’ta gรถrรผlen davada tanฤฑk kรผrsรผsรผne รงฤฑkan Reza Zarrab’ฤฑn ABD’nin ฤฐran’a uyguladฤฑฤฤฑ yaptฤฑrฤฑmlarฤฑ ihlal ettiฤi yรถnรผndeki suรงlamayฤฑ kabul ettiฤi, tanฤฑklฤฑฤฤฑ sฤฑrasฤฑnda Halkbank ve Erdoฤan’ฤฑn adฤฑnฤฑ geรงirdiฤi ve Ekonomi Bakanฤฑ Zafer รaฤlayan’a rรผลvet verdiฤini itiraf ettiฤi belirtiliyor.
Economist, Zarrab’ฤฑn 17 Aralฤฑk 2013’te yolsuzluk ve rรผลvet iddialarฤฑyla ilgili dรผzenlenen soruลturma kapsamฤฑnda gรถzaltฤฑna alฤฑndฤฑฤฤฑnฤฑ ve Erdoฤan’ฤฑn da bunu Gรผlen Cemaati’nin bir komplosu olarak nitelendirerek, soruลturmayฤฑ yรผrรผten savcฤฑ ve polisleri gรถrevden aldฤฑฤฤฑnฤฑ ifade ediyor.
Dergi, “Tรผrkiye’de birรงok kiลi, Erdoฤan’ฤฑn bu soruลturmanฤฑn arkasฤฑnda Gรผlencilerin olduฤu yรถnรผndeki gรถrรผลรผnรผ paylaลฤฑyor. Ancak, bu soruลturmanฤฑn usulsรผzlรผklerle ilgili ortaya รงฤฑkardฤฑฤฤฑ kanฤฑtlarฤฑ gรถz ardฤฑ etme konusunda cumhurbaลkanlarฤฑ kadar istekli olanlarฤฑn sayฤฑsฤฑ ise รงok daha az. ABD’de bir mahkeme salonunda ortaya รงฤฑkan dalavereler, Erdoฤan iรงin sฤฑkฤฑntฤฑ yaratma riski taลฤฑyor” diyor ve yazฤฑ ลรถyle devam ediyor:
“Basฤฑn, rรผลvet ve Erdoฤan’ฤฑn talimatฤฑ itirafฤฑnฤฑ sansรผrledi”
“Cumhurbaลkanฤฑ ลu ana kadar itibarฤฑnฤฑn uฤrayabileceฤi zararฤฑ, medyayฤฑ susturarak sฤฑnฤฑrlฤฑ tutmayฤฑ baลardฤฑ.
“Zarrab’ฤฑn eski Ekonomi Bakanฤฑ Zafer รaฤlayan’a 60 milyon dolardan fazla rรผลvet verdiฤini itiraf etmesinden ve Erdoฤan’ฤฑn iki bankaya daha bu sisteme dahil olma talimatฤฑ verdiฤini sรถylemesinden bir gรผn sonra รผlkenin bรผyรผk gazetelerinin รงoฤunda ve devlete ait haber ajansฤฑnda bu haber sansรผrlendi.
“Bir gรผn รถnce de, ana muhalefet partisinin lideri, Erdoฤan’ฤฑn ailesini milyonlarca dolarฤฑ offshore hesaplara yatฤฑrmakla suรงladฤฑฤฤฑ sฤฑrada devletin haber kanalฤฑ bu konuลmanฤฑn canlฤฑ yayฤฑnฤฑnฤฑ yarฤฑda kesti.
“Esas risk altฤฑnda olan ise Tรผrk ekonomisi ve bankalarฤฑ. Nomura Bank’tan ekonomist ฤฐnan Demir, mahkemede sanฤฑklarฤฑn suรงlu bulunmasฤฑ halinde Halkbank’ฤฑn yaptฤฑrฤฑmlarฤฑn delinmesinde oynadฤฑฤฤฑ iddia edilen rolden dolayฤฑ รงok ciddi bir para cezasฤฑna รงarptฤฑrฤฑlmasฤฑnฤฑn muhtemel olduฤunu sรถylรผyor.
“Tรผrkiye’nin รงฤฑkacak karara uymaktan baลka bir seรงeneฤi yok”
“Demir, ‘Yaklaลฤฑk 5 milyar dolarlฤฑk bir cezadan bahsediyor olabiliriz’ diyor ve bu tahmini sayฤฑ, bankanฤฑn piyasa deฤerinin neredeyse iki katฤฑna denk geliyor. Halkbank, yasa dฤฑลฤฑ herhangi bir iลlem yapmadฤฑฤฤฑnฤฑ sรถylรผyor.”
Dergi, Tรผrkiye’nin ABD’deki mahkemeden รงฤฑkacak karara uymak dฤฑลฤฑnda baลka bir seรงeneฤi olmadฤฑฤฤฑnฤฑ ve para cezasฤฑnฤฑ รถdememesi halinde son bir yฤฑl iรงerisinde dolar karลฤฑsฤฑnda yรผzde 10’dan fazla deฤer kaybeden lirada sert dรผลรผลlerin gรถrรผlebileceฤini รถne sรผrรผyor.
Yazฤฑ, bir bankacฤฑnฤฑn “ลu aลamada, Erdoฤan’ฤฑn gรผcรผ รผzerindeki tek kontrol mekanizmasฤฑ lira” sรถzleriyle sona eriyor.
