ฤฐรงiลleri Bakanlฤฑฤฤฑ genelgesiyle 31 Aralฤฑk’tan itibaren ticari araรง sรผrรผcรผlerinin psikoteknik belgesinin olmasฤฑ mecburi hale getirildi.
ฤฐnsan unsurundan kaynaklฤฑ olarak meydana gelen trafik kazalarฤฑnฤฑn sayฤฑsฤฑnฤฑ dรผลรผrmek, sรผrรผcรผnรผn trafiฤe รงฤฑktฤฑฤฤฑ andan itibaren hafฤฑza, hฤฑz kontrolรผ ve saldฤฑrganlฤฑk gibi durumlarda davranฤฑล ve tepkilerini รถlรงmek iรงin uygulanฤฑlan psikoteknik testi 31 Aralฤฑkโtan itibaren ticari araรง sรผrรผcรผlerine mecburi hale geliyor.
Tรผrkiyeโde son 10 yฤฑlda yaklaลฤฑk 12 milyondan fazla trafik kazasฤฑ meydana gelirken, 50 bini aลkฤฑn kiลi hayatฤฑnฤฑ kaybetti. Meydana gelen trafik kazalarฤฑnฤฑn ise yรผzde 96โsฤฑnฤฑn sรผrรผcรผ hatasฤฑndan kaynaklฤฑ olmasฤฑ psikoteknik sฤฑnavฤฑnฤฑn ne kadar รถnemli olduฤunu bir kez daha gรถzleri รถnรผne getirdi.
1 Ocak’tan itibaren ceza
Trafik kazalarฤฑndaki insan kaynaklฤฑ sebepleri minimize ederek, insan kaybฤฑnฤฑn en dรผลรผk seviyede olmasฤฑnฤฑ hedeflediklerini belirten Trafik Gรผvenliฤi ve Psikoteknik Merkezleri Dernek Baลkanฤฑ Cengizhan Kutlu, โSรผrรผcรผlerin refleksini, algฤฑsฤฑnฤฑ ve karar verme kabiliyetini รถlรงerek, riskli sรผrรผcรผleri tespit etmek ve bu sayede insan kaynaklฤฑ meydana gelen trafik kazalarฤฑnฤฑ en aza indirmek iรงin uygulanan psikoteknik testi 31 Aralฤฑk 2020 itibariyle ticari araรง sรผrรผcรผlerine zorunlu hale getirildi. Son zamanlarda artan trafik kazalarฤฑnฤฑn รถnรผne geรงmek iรงin genelge yayฤฑnlayan ฤฐรงiลleri Bakanlฤฑฤฤฑ, 01 Ocak 2021 itibariyle psikoteknik belgesi olmayan sรผrรผcรผlere 1083 lira cezai iลlem uygulayacak. Bu ceza ise 2020 fiyatlarฤฑdฤฑr. Yeni yฤฑlda rakam 1180 lira olacaktฤฑr. Salgฤฑn sรผrecinde maske ne ise, trafikte de psikoteknik o anlama gelmektedir. Riskli sรผrรผcรผleri trafikten รงekmek iรงin uygulanan psikoteknik test, psikologlar eลliฤinde en fazla 1,5 saat arasฤฑnda gerรงekleลtiriliyor. Bu sรผre iรงerisinde sรผrekli dikkat testi, mรผhakeme testi, koordinasyon testi, seรงici dikkat testi, hฤฑz mesafe tahmin testi, รงarpฤฑลma tahmin testi, gรถrsel algฤฑ bellek testi, kiลilik testi, gรถrsel sรผreklilik testi, รงevresel gรถrsel gรถrรผล testi, tepki hฤฑzฤฑ testi ve trafiฤe iliลkin gรถrรผล testi olmak รผzere 12 farklฤฑ test uygulanarak riskli sรผrรผcรผleri tespit edip, bu riskli sรผrรผcรผleri trafikten uzaklaลtฤฑrฤฑp trafik kazalarฤฑnฤฑn olumsuz etkilerini azaltmak hedefleniyorโ dedi.
“Psikoteknik hiรงbir zaman kiลinin zihinsel sฤฑkฤฑntฤฑsฤฑnฤฑ ortaya รงฤฑkartmaz”
Psikoteknik, kiลinin refleksini, algฤฑsฤฑnฤฑ, muhakemesini, karar verme kabiliyetinin yerinde olup olmadฤฑฤฤฑnฤฑ seรงtiฤini ifade eden Kutlu, โPsikoteknik hiรงbir zaman kiลinin zihinsel sฤฑkฤฑntฤฑsฤฑnฤฑ ortaya รงฤฑkartmaz. Psikolojimiz belirli bir sรผre refleksini, algฤฑsฤฑnฤฑ, karar verme yetisini kaybedebilir, biz buna riskli sรผrรผcรผ diyoruz. Bu riskli sรผrรผcรผyรผ trafikten uzaklaลtฤฑrmak iรงin mutlaka bir testten geรงmesi gerekiyor. Bu testin adฤฑ da psikoteknik testi. Sรผrรผcรผler bu teste girerek trafikte araรง kullanฤฑp kullanamayacaklarฤฑnฤฑ gรถrmeleri gerekiyor. Tรผrkiyeโnin hemen hemen birรงok noktasฤฑnda 850 tane psikoteknik merkezleri var. Hatta biz 2 yฤฑlda bu sayฤฑyฤฑ 10 katฤฑ arttฤฑrdฤฑk. Son istatistiklere gรถre trafik kazalarฤฑnฤฑn yรผzde 96โsฤฑ insan unsurundan kaynaklanmaktadฤฑr. Bu sadece servis, ลehirlerarasฤฑ otobรผs, toplu taลฤฑma deฤil, taksi, ลirket gibi hatta herkesin bu testte tabi tutulmasฤฑ gerekiyor. Sosyal duyarlฤฑlฤฑฤฤฑmฤฑzฤฑ arttฤฑrmamฤฑz gerekiyor. Sabฤฑr ile 1 yฤฑl bu denetimleri saฤlarsak, trafik kazalarฤฑnda ciddi azalmanฤฑn olacaฤฤฑnฤฑ gรถreceฤizโ diye konuลtu.
“Psikoteknik merkezleri afaki bir รผcret talep etmiyor”
Psikoteknik merkezlerin afaki bir รผcret talep etmediฤini belirten Kutlu, โ170 ile 220 arasฤฑnda deฤiลen fiyatlar var. Buna ayrฤฑca 50 lira gibi bir psikiyatri muayenesiyle birlikte en fazla 250 lira gibi makul bir รผcret รถdeniyor. Alฤฑnmฤฑล olan hizmet 5 yฤฑllฤฑk bir hizmettir. Yฤฑllฤฑk ortalama 34 liraya gelmektedir. Sadece ticari araรง kullanฤฑcฤฑlarฤฑn deฤil, tรผm araรง kullanฤฑcฤฑlarฤฑnฤฑn bu teste tabi tutulmasฤฑ gerekmektedir. ฤฐnsan hayatฤฑ 250 lira deฤil, 250 milyondan bile รถnemli deฤil. Yapฤฑlan araลtฤฑrmalara bakฤฑlacak olursa, insan vรผcudunun 46 milyon dolar gibi bir deฤere sahipmiล.
Manevi olarak olarak ise hiรงbir bedelle รถlรงรผlemediฤi belirtilmektedir. Tรผm insanlarฤฑmฤฑzฤฑn Avrupa seviyesinin รผzerinde bir trafik ile hayata tutunmalarฤฑnฤฑ istiyoruz. Kimsenin kimseyi kฤฑrmadฤฑฤฤฑ, sรผrekli korna basฤฑp, saฤa sola geรงmediฤi bir trafik ile yaลamak istiyoruz. Trafik kazalarฤฑndaki yรผzde 96 insan unsurunu ne kadar geliลtirir ve kรผltรผrel seviyesini ne kadar yukarฤฑ รงฤฑkarฤฑrsak bizi mutlu edecektirโ dedi.
Psikoteknik belgesinin, SRC veya ehliyet gibi olmasฤฑ gerekenlerden biri olduฤunu belirten Kutlu, โรรผnkรผ oluลabilecek kazada ticari araรง sรผrรผcรผsรผnรผn psikoteknik belgesi yoksa, sigorta kasko eksik belgeden dolayฤฑ hasar รถdemezโ diyerek de ลirketleri uyardฤฑ.
