Bankacฤฑlฤฑk Dรผzenleme ve Denetleme Kurumuโnun (BDDK) haftalฤฑk verileri 16 Aralฤฑk itibariyle sektรถrรผn, kamu mevduat, yabancฤฑ mevduat bankalarฤฑnฤฑn TL mevduatta yรผzde 50 hedefini yakaladฤฑฤฤฑnฤฑ yerli รถzel mevduat bankalarฤฑnฤฑn da yรผzde 50 sฤฑnฤฑrฤฑna dayandฤฑฤฤฑnฤฑ ortaya koydu.
Merkez Bankasฤฑโnฤฑn son Para Politikasฤฑ Kurulu (PPK) metninde fonlamanฤฑn da liralaลmaya uygun hale getirileceฤini belirtmesi bu hedefin artฤฑrฤฑlabileceฤinin iลareti olarak algฤฑlanฤฑrken gรถzler haftanฤฑn ve yฤฑlฤฑn son iลlem gรผnรผ yayฤฑmlanacak Para ve Kur Politikasฤฑ metnine รงevrildi.
ekonomim.com’un haberine gรถre Merkez Bankasฤฑโnฤฑn ekim ortasฤฑyla TL mevduat oranฤฑna yรถnelik รผst รผste getirdiฤi makroihtiyati รถnlemler bankalarฤฑ hem akฤฑl almaz yeni uygulamalarฤฑ devreye almaya itmiล hem de TL mevduat yarฤฑลฤฑnฤฑ hฤฑzlandฤฑrmฤฑลtฤฑ. Merkez Bankasฤฑ hem bankalara TL mevduatta yรผzde 50 oranฤฑnฤฑn altฤฑnda kaldฤฑklarฤฑ takdirde ek menkul kฤฑymet tutma hem de yabancฤฑ para zorunlu karลฤฑlฤฑk tutarฤฑ รผzerinden bankaya komisyon รถdemeleri zorunluluฤu getirdi. Yeni yฤฑlla birlikte TL mevduatta yรผzde 50โnin altฤฑnda kalan bankalar hem menkul kฤฑymet alacak hem de yรผksek komisyon รถdeyecek.
4 haftada 12.9 milyar dolarlฤฑk รงรถzรผlme
Merkez Bankasฤฑโnฤฑn รถnlemleri ve politika faizi indirimleri sonrasฤฑnda ticari kredi faizleri sert gerilerken TL mevduat kapma yarฤฑลฤฑ hฤฑzlandฤฑ ve mevduat faizleri yรผzde 30 sฤฑnฤฑrฤฑna dayandฤฑ. TL mevduat faizlerindeki artฤฑล ile dรถviz mevduatฤฑnฤฑ deฤiลtiren mรผลterilere saฤlanan avantaj paketlerinin ardฤฑndan bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผnde toplam mevduat iรงinde TL mevduat oranฤฑ da arttฤฑ.
Nitekim Merkez Bankasฤฑโnฤฑn haftalฤฑk verileri de son 4 haftada yurtiรงi yerleลiklerin dรถviz mevduatฤฑnda 12.9 milyar dolarlฤฑk gerileme olduฤunu ortaya koydu. 16 Aralฤฑk haftasฤฑ itibariyle yurtiรงi yerleลikler parite etkisinden arฤฑndฤฑrฤฑlmฤฑล ลekilde 2 milyar 420 milyon dolarlฤฑk รงรถzรผlme yaลanฤฑrken 9 Aralฤฑk haftasฤฑnda ise 2 milyar 644 milyonย dolarย gerilemiลti. 2 Aralฤฑk haftasฤฑnda ise 2 milyar 356 milyon dolar dรผลรผล varken 25 Kasฤฑm haftasฤฑnda ise 5 milyar 534 milyon dolarlฤฑk dรผลรผล olmuลtu.
BDDK haftalฤฑk verilerine gรถre bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผnde TL mevduat oranฤฑ 16 Aralฤฑk haftasฤฑ itibariyle yรผzde 51,82 seviyesine yรผkseldi. Bu yฤฑl baลฤฑna gรถre bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผnde TL mevduat oranฤฑndaki artฤฑล 16.60 puan oldu. Yฤฑlbaลฤฑnda sektรถrde TL mevduat oranฤฑ yรผzde 35,22 seviyesinde bulunuyordu.
รzellikle temmuz sonrasฤฑnda makroihtiyati รถnlemlerin sฤฑkฤฑlaลtฤฑrฤฑlmasฤฑyla birlikte artฤฑล baลladฤฑ ve ekim ortasฤฑndan itibaren ise ivme kazandฤฑ.
En yรผksek oran kamu mevduat bankalarฤฑnda
Kamu mevduat bankalarฤฑnฤฑn TL mevduat oranฤฑ da 16 Aralฤฑk itibariyle yรผzde 54,62 ile tรผm sektรถrde en yรผksek seviyede. Yฤฑlbaลฤฑndan bu yana 14.18 puanlฤฑk bir artฤฑล gerรงekleลti. 2022 baลฤฑnda kamu mevduat bankalarฤฑnฤฑn TL mevduat oranฤฑ yรผzde 40,45 seviyesindeydi ve yine sektรถrรผn en yรผksek TL mevduat oranฤฑna iลaret ediyordu.
Yerli รถzel mevduat bankalarฤฑnฤฑn yฤฑlbaลฤฑnda yรผzde 33,64 olan TL mevduat oranฤฑ 16 Aralฤฑk itibariyle yรผzde 49,33โe รงฤฑktฤฑ ve yรผzde 50 sฤฑnฤฑrฤฑna dayandฤฑ. Bรถylece yฤฑlbaลฤฑndan bu yana yerli รถzel mevduat bankalarฤฑnda TL mevduat oranฤฑndaki artฤฑล 15.69 puan olarak hesaplandฤฑ.
En hฤฑzlฤฑ TL mevduat artฤฑลฤฑna ise yabancฤฑ mevduat bankalarฤฑ sahip oldu. Yฤฑlbaลฤฑnda TL mevduat oranฤฑ yรผzde 32,33 seviyesinde olan yabancฤฑ mevduat bankalarฤฑnda 16 Aralฤฑk itibariyle bu oran yรผzde 52,03โe รงฤฑktฤฑ ve Merkez Bankasฤฑโnฤฑn belirlediฤi oranฤฑn รผzerine yรผkseldi. 2022 baลฤฑndan bu yana yabancฤฑ mevduat bankalarฤฑnฤฑn TL mevduat oranฤฑndaki iyileลme 19.70 puan oldu.
Para ve Kur Politikasฤฑ yarฤฑลta ivmeyi belirleyecek
Bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผ kaynaklarฤฑ gรถzรผnรผ bu cuma gรผnรผ aรงฤฑklanacak olan 2023 yฤฑlฤฑ Para ve Kur Politikasฤฑ metnine รงevirdi. Makroihtiyati รถnlemlerin 2023 yฤฑlฤฑnda da sรผrmesini bekleyen sektรถr temsilcileri รงok hฤฑzlฤฑ bir aksiyon alฤฑnmasฤฑnฤฑ beklemese de sektรถrรผn yรผzde 50 oranฤฑnฤฑ yakalamasฤฑnฤฑn ardฤฑndan Merkez Bankasฤฑโnฤฑn ilk iลinin bu hedef oranฤฑnda yรผkseliล yรถnlรผ bir revizyon yapmasฤฑna kesin gรถzรผyle bakฤฑyor. Bunun yanฤฑ sฤฑra sektรถrรผn รถnรผnde iki seรงenek olduฤunu belirten bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผ kaynaklarฤฑ ya yรผksek TL mevduat oranฤฑ vermek ve karda dรผลรผลรผ kabullenmek ya da ek menkul kฤฑymet tutma zorunluluฤuyla dรผลรผk faiz riskini รผstlenmek.
Kaynaklar bankalarฤฑn kendi bรผnyesindeki mevduatฤฑn da kaรงmamasฤฑ iรงin mecburi bir TL mevduat faizi yarฤฑลฤฑnda olduklarฤฑnฤฑ sรถylerken yeni politika metninin bu yarฤฑลฤฑn ivmesinde belirleyici olduฤuna da dikkat รงekti.
Mevduat faizlerine baskฤฑlamak iรงin adฤฑm gelir mi
Bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผ kaynaklarฤฑ makroihtiyati tedbirlerin sรผrekli olarak dinamik ลekilde geliลmelere gรถre dรผzenlendiฤini belirterek Para ve Kur Politikasฤฑ metninde de dรผzenlemeler olsa da 2023 iรงinde yine dinamik ลekilde aksiyon alฤฑnacaฤฤฑnฤฑ dile getirdi. Kaynaklarฤฑn verdiฤi bilgiye gรถre yine PPK metninde sรถylendiฤi gibi fonlama kanallarฤฑnฤฑn aรงฤฑk piyasa iลlemlerine kaydฤฑrฤฑlmasฤฑ ve swap kanalฤฑnฤฑn azaltฤฑlmasฤฑna yรถnelik dรผzenlemeler de metinde yer almasฤฑ beklenen konular arasฤฑnda bulunuyor. Sektรถr kaynaklarฤฑย dรถvizย tutmayฤฑ cezalandฤฑrฤฑcฤฑ adฤฑmlarฤฑn gelebileceฤini de ifade ederek oldukรงa yรผkselen TL mevduat faizine yรถnelik de bir dรผzenleme olabileceฤi sinyalini verdi. Kaynaklarฤฑn verdiฤi bilgiye gรถre Merkez Bankasฤฑโnฤฑn mevduat faizlerini aลaฤฤฑ baskฤฑlamak รผzere adฤฑmlar atabileceฤine dikkat รงekti.
Kredi bรผyรผme hฤฑzlarฤฑ ivme kazandฤฑ
Merkez Bankasฤฑ haftalฤฑk verilerine gรถre 16 Aralฤฑk itibariyle toplam kredi bรผyรผmesi 13 haftalฤฑk yฤฑllฤฑklandฤฑrฤฑlmฤฑล ve kur etkisinden arฤฑndฤฑrฤฑlmฤฑล ลekilde yรผzde 38,34โe yรผkseldi. Kamu bankalarฤฑnda bu bรผyรผme yรผzde 50,09 olurken รถzel bankalarda yรผzde 28,79 oldu. Ticari kredilerde ise kurumsal kredi kartlarฤฑ hariรง 13 haftalฤฑk yฤฑllฤฑklandฤฑrฤฑlmฤฑล kur etkisinden arฤฑndฤฑrฤฑlmฤฑล bรผyรผme yรผzde 29,54โe รงฤฑktฤฑ. Tรผketici kredilerinde arฤฑndฤฑrฤฑlmamฤฑล artฤฑล ise yรผzde 49,87 oldu. Kamu bankalarฤฑnda 13 haftalฤฑk yฤฑllฤฑklandฤฑrฤฑlmฤฑล kur etkisinden arฤฑndฤฑrฤฑlmฤฑล ticari kredi bรผyรผmesi yรผzde 53,65 olurken tรผketici kredilerinde arฤฑndฤฑrฤฑlmamฤฑล bรผyรผme yรผzde 13,4 oldu. รzel bankalarda 13 haftalฤฑk yฤฑllฤฑklandฤฑrฤฑlmฤฑล kur etkisinden arฤฑndฤฑrฤฑlmฤฑล ticari kredi bรผyรผmesi yรผzde 9,23โe gerilerken tรผketici kredileri arฤฑndฤฑrฤฑlmamฤฑล olarak yรผzde 83,15 hฤฑzlฤฑ bir bรผyรผme gรถsterdi.
TL mevduat ile ticari kredi faizi farkฤฑ 10 puan
Merkez Bankasฤฑ haftalฤฑk verilerine gรถre bankalarฤฑn TL mevduat iรงin uyguladฤฑklarฤฑ ortalamaย faizย oranฤฑ 16 Aralฤฑk haftasฤฑnda bir รถnceki haftaya gรถre deฤiลmeyerek yรผzde 16,86โda kalฤฑrken 3 aya kadar vadeli TL mevduat faizi yรผzde 22,99โa รงฤฑktฤฑ. Ve 0.5 puanlฤฑk haftalฤฑk artฤฑล yaลandฤฑ. Ticari kredi kartฤฑ ve KMH hariรง TL ticari kredi faizi de 0.4 puanlฤฑk dรผลรผลle 16 Aralฤฑk haftasฤฑnda yรผzde 13,07โye indi, toplam ticari kredi faizi ise 0.3 puanlฤฑk dรผลรผลle yรผzde 13,76โya geriledi. Bรถylece TL mevduat faizi ile ticari kredi faizi arasฤฑndaki makas 9.92 puanla 10 puana dayandฤฑ. Tรผketici kredi faizlerinde ise ticari kredi faiz kadar sert bir dรผลรผล yaลanmadฤฑ. 16 Aralฤฑk haftasฤฑ itibariyle ihtiyaรง kredisi faizi 0.35 puan dรผลรผลle yรผzde 30,36โya inerken, taลฤฑt kredi faizi 0.12 puan artฤฑลla yรผzde 24,35โe, konut kredisi faizi de 0.22 puan artฤฑลla yรผzde 19,73โe yรผkseldi.
