Cumhurbaลkanฤฑ Recep Tayyip Erdoฤan’ฤฑn Londra’ya gerรงekleลtirdiฤi resmi ziyaret sฤฑrasฤฑnda Bloomberg televizyonuna yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamalarฤฑn ardฤฑndan Tรผrk Lirasฤฑ, geliลmiล รผlke para birimlerine karลฤฑ dรผn ciddi oranda deฤer yitirdi.
Erdoฤan’ฤฑn rรถportajฤฑnda dรผลรผk faizde ฤฑsrarcฤฑ olarak yeniden seรงilmesi takdirinde ekonomi yรถnetiminde daha sฤฑkฤฑ sรถz sahibi olacaฤฤฑnฤฑ sรถylemesi Tรผrk Lirasฤฑ’nda satฤฑล baskฤฑsฤฑna yol aรงtฤฑ.
Gรผn iรงinde uluslararasฤฑ kredi derecelendirme kuruluลu Moody’s’in bir rapor yayฤฑmlayarak Tรผrkiye’deki makro trendlerin รผlkenin kredi notu iรงin olumsuz olduฤunu sรถylemesi satฤฑล dalgasฤฑnฤฑn gรผรงlenmesine yol aรงtฤฑ.
Dolar, Tรผrk Lirasฤฑ karลฤฑsฤฑnda rekor seviyeye รงฤฑkarak 4,47’ye kadar yรผkseldi. Bรถylelikle Tรผrk Lirasฤฑ’nฤฑn yฤฑlฤฑn baลฤฑndan beri Dolar’a karลฤฑ deฤer kaybฤฑ yรผzde 17’ye yaklaลtฤฑ. Sterlin de 6 liranฤฑn รผzerine รงฤฑkarak tarihi rekorunu kฤฑrdฤฑ. Bir baลka rekor da Euro/TL kurunda 5,30 ile geldi.
Tรผrkiye, Arjantin’den sonra bu yฤฑlฤฑn baลฤฑndan beri dolara karลฤฑ en รงok deฤer kaybeden ikinci geliลen รผlke para birimi.
ABD ekonomisindeki toparlanma ve ABD Merkez Bankasฤฑ Fed’in para politikasฤฑnฤฑ sฤฑkฤฑlaลtฤฑracaฤฤฑ beklentileri, Tรผrkiye’yi de kapsayan geliลen รผlkelerin para birimleri ve tahvilleri รผzerinde uzun sรผredir satฤฑล baskฤฑsฤฑ yaratฤฑyor.
Tรผrk Lirasฤฑ’ndaki bu hฤฑzlฤฑ deฤer kaybฤฑnฤฑn geliลmekte olan diฤer para birimleri รผzerinde satฤฑล baskฤฑsฤฑ yaratฤฑp yaratmayacaฤฤฑ merak edilen konulardan biri.
‘Erdoฤan bir kurลun attฤฑ’
Arjantin pesosu, Pazartesi gรผnรผ dolara karลฤฑ yรผzde 8 deฤer kaybederek tarihi dรผลรผk seviyelere indi.
Bรถylelikle Arjantin pesosu’nun son 12 gรผnlรผk dรผลรผลรผ yรผzde 18’e รงฤฑktฤฑ. Yฤฑlฤฑn baลฤฑndan beri dolara karลฤฑ yรผzde 35 deฤer kaybetti.
Bu yรผzden Arjantin Merkez Bankasฤฑ, รผรง olaฤanรผstรผ faiz artฤฑrฤฑmฤฑnฤฑ peล peลe yapmฤฑลtฤฑ. รรง faiz artฤฑrฤฑmฤฑyla birlikte Arjantin’de faizler yรผzde 27’den yรผzde 40’a รงฤฑkarฤฑldฤฑ.
Bazฤฑ analistler, Arjantin pesosundaki bu dรผลรผลรผn Tรผrk Lirasฤฑ’ndaki dรผลรผลle hฤฑzlandฤฑฤฤฑnฤฑ รถne sรผrรผyor.
Online dรถviz alฤฑm-satฤฑm sitesi olan Forex Time’dan Jameel Ahmad, Lira ile beraber gelen satฤฑล dalgasฤฑnฤฑn diฤer geliลmekte olan รผlkeleri de etkilediฤini sรถylรผyor.
Ahmad, daha รถnce yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn Tรผrk Lirasฤฑ ve Arjantin Pesosu’ndaki geliลmeleri birbirinden baฤฤฑmsฤฑz deฤerlendirdiฤini, ancak son zamanlarda bu iki รผlkedeki satฤฑล dalgasฤฑnฤฑn diฤer รผlkeleri de etkilediฤini gรถrdรผklerini รถne sรผrรผyor.
Ahmad’e gรถre Salฤฑ sabahฤฑ Erdoฤan’ฤฑn yorumlarฤฑnฤฑn ardฤฑndan Tรผrk Lirasฤฑ’nda gรถrรผlen satฤฑล dalgasฤฑ, diฤer geliลmekte olan piyasalarda da zayฤฑflฤฑฤa yol aรงtฤฑ.
Bloomberg’in stratejistlerinden Mark Cudmore da Erdoฤan’ฤฑn Bloomberg’e verdiฤi rรถportaj ile hem Tรผrk Lirasฤฑ’na hem de geliลmekte olan para birimlerine ‘bir kurลun attฤฑฤฤฑ’ gรถrรผลรผnde:
“Zayฤฑflฤฑk bulaลฤฑcฤฑ olduฤu iรงin geliลmekte olan para birimlerinde satฤฑล dalgasฤฑ aลamasฤฑna geldik; รงรผnkรผ kayฤฑplar da ABD kazanรงlarฤฑ da bรผtรผn sektรถrรผ baskฤฑlayacak kadar yรผksek.”
‘Piyasa zayฤฑf รผlkeye ceza kesiyor’
Almanya merkezli yatฤฑrฤฑm ลirketi Allianz’ฤฑn baล ekonomi analisti Mohamed El-Erian ise Twitter’dan geliลmekte olan รผlkelerdeki bulaลฤฑcฤฑlฤฑk riskine dair ลunlarฤฑ sรถyledi:
“Evet, Tรผrkiye ekonomik politikalar aรงฤฑsฤฑndan ayrฤฑ bir duruma sahip. Ancak geรงmiลe bakarsak teknik sฤฑรงrayฤฑลlar gรถz ardฤฑ edilemez.”
New York merkezli รถzel banka Brown Brothers Harriman’ฤฑn geliลmekte olan รผlkeler para piyasalarฤฑ masasฤฑnฤฑn baลฤฑ olan Win Thin ise Tรผrk Lirasฤฑ’nฤฑn bir satฤฑล dalgasฤฑ yaratmadฤฑฤฤฑnฤฑ sรถylรผyor.
BBC Tรผrkรงe’nin sorularฤฑnฤฑ yanฤฑtlayan Win Thin, Tรผrk Lirasฤฑ’ndaki satฤฑลฤฑn Arjantin Pesosu’ndaki dรผลรผลรผ tetiklemediฤi gรถrรผลรผnde.
Win Thin, tam tersine gรผรงlenen dolar ile beraber geliลmekte olan para birimlerine satฤฑล geldiฤini, bundan da en รงok siyasi bir risk taลฤฑyan Tรผrk Lirasฤฑ’nฤฑn etkilendiฤini dรผลรผnรผyor.
“Bรถyle stresli zamanlarda piyasalar daha รงok zayฤฑf gรถstergeleri olan รผlkelere ceza kesmeye yatkฤฑn olur. Tรผrkiye’nin durumunda da yรผksek enflasyon, bรผyรผyen cari aรงฤฑk ve sฤฑcak para akฤฑลฤฑna duyulan yรผksek ihtiyaรง satฤฑล dalgasฤฑ yarattฤฑ” diyen Win Thin, yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn geliลen รผlke para birimleri gibi riskli varlฤฑklardan kaรงtฤฑฤฤฑnฤฑ belirtti.(BBC Tรผrkรงe)
