Tรผrkiye Radyo Televizyon Kurumuโnun (TRT) 2021 yฤฑlฤฑ mali verilerinde paylaลtฤฑฤฤฑ 3 milyar 79 milyon TLโlik brรผt satฤฑล kรขrฤฑnฤฑn gerรงeฤi yansฤฑtmadฤฑฤฤฑ, satฤฑลa konu olmayan bandrol satฤฑล bedeli ve faturalardaki TRT payฤฑnฤฑn satฤฑลa konu รผrรผnlermiล gibi kamuoyuna aktarฤฑldฤฑฤฤฑ ortaya รงฤฑktฤฑ.
Ayrฤฑca TRTโnin 2020โde elde ettiฤi iddia edilen 2,2 milyar TL brรผt satฤฑล kรขrฤฑ rakamฤฑnฤฑn doฤru olmadฤฑฤฤฑ, TRTโnin 2020โde 1 milyar 671 milyon TLโlik brรผt satฤฑล zararฤฑ elde ettiฤi gรถrรผldรผ.
Sรถzcรผ‘nรผn haberine gรถre Vergi Uzmanฤฑ Dr. Ozan Bingรถl, TRTโnin gelir tablosunun muhasebe ilke ve uygulamalarฤฑnฤฑn รงok รถtesinde hazฤฑrlandฤฑฤฤฑnฤฑ belirtti. Bingรถl, TRTโnin gelir tablosunda vergi benzeri bu tรผr gelirlerin sanki TRT’nin รผretip sattฤฑฤฤฑ hizmet veya รผrรผn gibi dikkate alฤฑnmasฤฑnฤฑ eleลtirdi.
Vergiye Dair internet sitesinde konu ile ilgili bir yazฤฑ kaleme alan Bingรถl, vatandaลlarฤฑn cep telefonu, araba, bilgisayar gibi รผrรผnleri alฤฑrken รถdediฤi TRT bandrol bedelinin ve sene baลฤฑnda kaldฤฑrฤฑlan elektrik faturalarฤฑndaki TRT payฤฑnฤฑn kurumun satฤฑล gelirleri iรงinde gรถsterildiฤini ortaya koydu.
Bingรถl, TRTโnin gelir tablolarฤฑnda bandrol ve enerji payฤฑ gelirlerinin brรผt satฤฑลlar iรงinde yer aldฤฑฤฤฑnฤฑ, bu nedenle de 2020 yฤฑlฤฑnda 1 milyar 671 milyon TL olan brรผt satฤฑล zararฤฑnฤฑn 2,2 milyar TLโlik brรผt satฤฑล kรขrฤฑ olarak gรถsterildiฤini ortaya รงฤฑkardฤฑ. 2021 yฤฑlฤฑ brรผt satฤฑล kรขrฤฑ da aynฤฑ kalemler dahil edilerek 3 milyar TLโnin รผstรผnde gรถsterildi.
Bingรถl, TRT’nin gelirlerinin son 17 yฤฑlda bรผyรผk bรถlรผmรผnรผn kamusal katkฤฑ gelirleri olan โBandrol Gelirleriโ, โEnerji Payฤฑโ ile ilan ve reklam gelirleri, haber ve program satฤฑล gelirleri ile marka ve lisans รผrรผn gelirlerinden oluลan bandrol gelirlerinden geldiฤini belirtti.
Bingรถl, โGerรงekte TRT’nin รผretip sattฤฑฤฤฑ รผrรผn ve hizmet gelirleri, ilan ve reklamlar gelirleri, haber ve program satฤฑล gelirleri ile marka ve lisans รผrรผn gelirleridir. Yukarฤฑdaki gelir tablosuna gerรงek anlamda TRT tarafฤฑndan รผretilip satฤฑlan รผrรผnleri/hizmetleri koyduฤunuzda karลฤฑnฤฑza รงฤฑkan durum 2020 yฤฑlฤฑ iรงin 2,2 milyar TL brรผt satฤฑล kรขrฤฑ deฤil tamฤฑ tamฤฑna 1 milyar 671 milyon TL brรผt satฤฑล zararฤฑdฤฑrโ dedi.
Bingรถl ayrฤฑca, โ2021 yฤฑlฤฑ ilan, reklam ve diฤer gelir rakamlarฤฑ verisi henรผz yayฤฑmlanmadฤฑฤฤฑ iรงin ลu aลamada TRT’nin gerรงek anlamda brรผt satฤฑล zararฤฑnฤฑ hesaplayamฤฑyoruz. Ama 3 milyar lira brรผt satฤฑล kรขrฤฑ yerine yaklaลฤฑk 2 milyar lira brรผt satฤฑล zararฤฑ rakamฤฑna ulaลmak bรผyรผk bir olasฤฑlฤฑktฤฑrโ ifadelerini kullandฤฑ.
Bingรถl, โNe dersiniz, gelir tablosundaki 1,6 milyar liralฤฑk brรผt satฤฑล zararฤฑnฤฑ 2,2 milyar brรผt satฤฑล kรขrฤฑna dรถnรผลtรผrme beceresine eriลmiล baลka bir kurum var mฤฑdฤฑr? Ben meslek hayatฤฑmda gรถrmedim. Bu gelir tablosu muhasebe ilke ve uygulamalarฤฑnฤฑn รงok รถtesinde hazฤฑrlanmฤฑลโ sรถzleriyle duruma tepki gรถsterdi.
Bununla birlikte 2021 yฤฑlฤฑnda 1,4 milyar dolar net kรขr elde ettiฤini iddia eden kurumun vergi รถdemediฤi gรถrรผldรผ. Kurumun 2021 yฤฑlฤฑ iรงin kamuoyu ile paylaลtฤฑฤฤฑ gelir tablosunda โDรถnem Kรขrฤฑ Vergi ve Diฤer Yas. Yรผk. Karลฤฑlฤฑฤฤฑ(-)โ satฤฑrฤฑnฤฑn karลฤฑsฤฑnda โ0โ (sฤฑfฤฑr) rakamฤฑnฤฑn yazdฤฑฤฤฑ gรถrรผldรผ.
TRTโnin zarar ettiฤi iรงin kurumlar vergisi รถdemediฤini belirten Bingรถl, โVergi dairesine verilen gelir tablosunda zarar, kamuoyuna aรงฤฑklanan tabloda ise kรขr mฤฑ gรถzรผkmektedir? Birileri รงฤฑkฤฑp muhasebe ilke ve prensiplerinin รถtesine geรงen bu gelir tablosunu aรงฤฑklamalฤฑโ dedi.
โSon 17 yฤฑldaki gelirlerin yรผzde 85’i bandrol gelirleri ile elektrik tรผketimi รผzerinden alฤฑnan TRT payฤฑ olarak da bilinen enerji payฤฑndan oluลmaktadฤฑrโ diyen Bingรถl, 2020โye gelindiฤinde kurumun ilan ve reklam gelirlerinin bandrol gelirine oranฤฑnฤฑn รงok altฤฑna dรผลtรผฤรผnรผ belirtti.
Bingรถl bu durumu โ2004 yฤฑlฤฑnda TRT’nin toplam gelirleri iรงinde ilan, reklam ve diฤer gelirlerinin, baลka bir deyiลle kurumun faaliyetlerinden elde ettiฤi gelirlerinin toplam gelirleri iรงindeki payฤฑ yรผzde 34 seviyesinde iken bu oran 2020 yฤฑlฤฑna gelindiฤinde sadece yรผzde 7 olmuลturโ sรถzleriyle aktardฤฑ.
Yazฤฑsฤฑnda โSon 17 yฤฑlda bugรผnkรผ para ile 130 milyar TL’nin รผzerinde bir kaynaฤฤฑ TRT’ye aktaran vatandaลlardan biri olarak bu aรงฤฑklamayฤฑ talep hakkฤฑnฤฑ kendimde gรถrรผyorumโ ifadelerini kullanan Bingรถl kuruma ลu sorularฤฑ yรถneltti:
1-2020 yฤฑlฤฑ faaliyet raporunda belirtilen 520 milyon 946 bin 835 lira 81 kuruลluk โdiฤer olaฤan dฤฑลฤฑ gider ve zararlarโ nereden kaynaklanmฤฑลtฤฑr? Yarฤฑm milyar liranฤฑn รผzerindeki bir gider sadece olaฤan dฤฑลฤฑ gider diyerek alt kฤฑrฤฑlฤฑmlarฤฑnฤฑ aรงฤฑklamadan geรงiลtirilebilir mi?
2-2004 yฤฑlฤฑnda toplam gelirinin %34’รผ ilan, reklamdan elde edilen gelir olan TRT’nin 2021 yฤฑlฤฑ itibariyle ilan reklam geliri toplam gelirinin sadece %7’si kadardฤฑr. Bu kadar iddialฤฑ programlar/diziler yapฤฑlฤฑrken bu dรผลรผลรผn gerรงek sebebi nedir?
3-Kurumun 2021 yฤฑlฤฑ faaliyet raporunda belirtilen bilanรงosuna gรถre โkasaโ + โbankalarโ + โmenkul kฤฑymetlerโ hesaplarฤฑnda toplam 2 milyar 811 milyon 71 bin 85 lira 22 kuruล olduฤu gรถrรผlmektedir. Kurumun hazฤฑr deฤerlerde bu kadar parasฤฑ varken vatandaลlarฤฑn รถdediฤi TRT Bandrol รผcretlerinde de bir indirime gidilemez mi? Neticede ihtiyaรงtan fazla bir gelir oluลturulduฤu gรถrรผlmektedir.
4-Kurumun alฤฑmlarฤฑnฤฑn kamu ihale mevzuatฤฑna tabi olmadฤฑฤฤฑndan hangi รถlรงรผ ve kriterlere gรถre alฤฑmlarฤฑn yapฤฑldฤฑฤฤฑ ลeffaf deฤildir. Bu nedenle vatandaลฤฑn vergilerini harcayan bรถylesi kurumlarฤฑn toplumdaki gรผven ve o kuruma olan inancฤฑ gรผรงlendirmek adฤฑna รถzel olarak daha ลeffaf davranฤฑlmasฤฑ gerekmez mi? รrneฤin dฤฑล yapฤฑmlar iรงin ne kadar para harcandฤฑฤฤฑ veya hangi รถlรงรผ ve kriterlere gรถre alฤฑm yapฤฑldฤฑฤฤฑ kamuoyu ile paylaลฤฑlamaz mฤฑ?
5-TRT, dฤฑลardan danฤฑลmanlฤฑk hizmeti almakta mฤฑdฤฑr? Hangi alanlarda almaktadฤฑr? Bu hizmetler iรงin ne kadar รถdeme yapmaktadฤฑr? Ayrฤฑca kimlere, hangi bedellerle, hangi programlar yaptฤฑrฤฑlmฤฑลtฤฑr?
