Federal bir mahkeme, Başkan Donald Trump’ın ithal ürünlere, Apple ürünleri dahil olmak üzere, geniş kapsamlı gümrük tarifeleri uygulama girişiminde yetkisini aştığına hükmetti ve bu nedenle iPhone fiyatlarını Amerika genelinde dramatik biçimde artırabilecek planları durdurdu.
Trump tarifelerinin durdurulmasıyla iPhone fiyatlarındaki sert yükseliş engellendi
ABD Uluslararası Ticaret Mahkemesi, dün aldığı oybirliğiyle verdiği kararda, Trump yönetiminin acil durum yürütme yetkilerini kullanarak uygulamaya çalıştığı bir dizi tarife kararını engelledi. Üç yargıçtan oluşan kurul, 1977 tarihli Uluslararası Acil Ekonomik Güçler Yasası’nın (IEEPA), başkana Kongre onayı olmadan yabancı mallara tek taraflı olarak gümrük vergisi uygulama yetkisi vermediğine karar verdi.
Dava özellikle Apple’ı önemli ölçüde etkileyecek tarife önerilerini kapsıyor. Trump yönetimi, Amerika dışında üretilen tüm iPhone’lara %25 oranında gümrük vergisi uygulama tehdidinde bulunmuştu. Yönetim, bu ve diğer ilgili tarifeleri uygulamak için gerekçe olarak IEEPA’yı göstermişti.
Mahkeme görüşünde, böyle bir yorumun “yasama yetkisinin uygunsuz şekilde başka bir hükümet organına devri” anlamına geleceğini ve başkanın ticaret yetkisini fiilen sınırsız hale getireceğini ifade etti:
“Tarife yetkisinin sınırsız şekilde devredilmesi, yasama yetkisinin başka bir hükümet koluna uygunsuz şekilde devredilmesi anlamına gelir. Mahkeme, başkanın eylemlerini ister devretmeme doktrini, ister büyük sorular doktrini, ister sadece kuvvetler ayrılığı ilkesiyle değerlendirsin, IEEPA’nın böyle bir yorumu anayasaya aykırıdır.”
Karar, Trump yönetiminin “Kurtuluş Günü” girişimi kapsamında Nisan ayında yayınladığı bir dizi yürütme tarifesini geçersiz kılıyor. Bu girişim, ithalat vergileri aracılığıyla ticaret dengesini yeniden kurmayı amaçlıyordu. Tarifelerin tamamı henüz tamamen yürürlüğe girmemiş olsa da, özellikle uluslararası üretime büyük ölçüde bağımlı olan Apple için ciddi bir piyasa belirsizliği yaratmıştı.
Bu tarifeler, en pahalı iPhone modeli olan 1 TB depolama kapasiteli iPhone 16 Pro Max’in perakende fiyatını en kötü senaryoda 1.599 dolardan 4.300 doların üzerine çıkarabilirdi. Benzer şekilde, 128 GB’lık iPhone 16E modelinin taban fiyatı da en agresif tarife programı altında 1.617 dolara ulaşabilirdi.
Bu tahminler, mevcut ve önerilen tarifelerin birleşimi baz alınarak yapılmıştı: Ağustos ayında %145’e kadar çıkacak olan %30’luk Çin malı tarifesi ile ayrı olarak önerilen %25’lik Apple’a özel tarife. CNET, tarife sorunu olmasa bile iPhone 17 serisi için fiyatların 50 ila 130 dolar artmasının muhtemel olduğunu tahmin ediyor; Apple, 2020’den bu yana iPhone fiyatlarını artırmamıştı.
ABD Uluslararası Ticaret Mahkemesi’nin kararı, Liberty Justice Center’ın beş Amerikan şirketi adına açtığı iki dava ile Oregon öncülüğündeki 12 eyalet koalisyonunun açtığı başka bir davaya yanıt olarak verildi.
