Seçimlerinde oy kullanma işlemi çoğu eyalette tamamlanırken, seçimin kaderini belirleyen eyaletlerde Cumhuriyetçi partinin adayı Donald Trump az farkla olsa da önde gidiyor.
Dün 3.1850 ile rekorunu yineleyen ardından Türkiye piyasaların kapanış saatlerinde 3.17 civarında işlem gören dolar/TL bu sabaha karşı Trump’ın seçimleri kazanma ihtimali ile illikit işlemlerde yeni zirve olan 3.30’u test etti. Kurda işlemler henüz hacim kazanmasa da illikit piyasalardaki seviyelerden bir miktar gerileyen dolar/TL saat 08.45’te 3.2190/3.2200 seviyesinde işlem görüyor.
Dün Türkiye piyasalarının kapanış saatlerinde 3.3380 civarında olan sepet bazında TL, aynı saatte 3.4233/3.4269, 3.5040 civarındaki euro/TL ise 3.6261/3.6309 seviyesinden işlem görüyor. Euro/TL’de illikit piyasalar görülen tarihi zirve 3.6862, sepet bazında TL’de ise 3.4858 oldu.
Trump, TSİ 0740 itibariyle 35 temsilci farkla yarışı Demokrat rakibi Clinton’ın önünde götürüyor. An itibariyle Trump’ın 244, Clinton’ın 209 temsilcisi bulunuyor. Adayların başkan seçilmek için 270 temsilci çıkarmaları gerekiyor.
Trump’ın seçimleri kazanabilmesinin giderek gerçekleşmeye yaklaşması ise küresel piyasalarda sert hareketlere ve riskten kaçışa neden oldu.
Yatırımcılar ipuçlarını verdiği politikalar nedeniyle Trump’ın başkan olması halinde küresel ekonomi ve ticaretin yavaşlayacağından ve Fed’in uzun zamandır beklenen Aralık ayı faiz artırımından kaçınabileceğinden endişeleniyorlar.
Uluslararası ilişkiler, ticaret ve sosyal alanda sıradışı politikalar izleyeceğinin ipucunu veren ve rakibine kıyasla daha deneyimsiz olan Trump, getirmesi muhtemel belirsizlik nedeniyle piyasalarda endişe yaratıyor.
Daha deneyimli bir politikacı olan Clinton ise daha tanıdık politikalar izleyeceğinin işaretlerini verdiği için piyasalar tarafından daha az belirsizlik yaratacak bir aday olarak görülüyor.
Asya borsaları yüzde 3.5 düşerken, ABD’nin S&P 500 endeksi vadeli işlemleri yüzde 5 kayıpla taban oldu. İngiltere Fransa Almanya borsalarının ise yüzde 4’ün üzerinde kayıpla açılması bekleniyor. Dolar yen karşısında yüzde 3 değer yitirirken, altın ise yüzde 4’ün üzerinde değer kazandı.
SİYASİ GELİŞMELER KIRILGANLIĞI ARTIRIYOR
Genel seçimlerde 5 milyonun üzerinde oy alan HDP’nin aralarında eş başkanları Selahattin Demirtaş ve Figen Yüksekdağ’ın da bulunduğu 10 milletvekili tutuklanması kurda son günlerde görülen sert satış baskısının ana nedeni olmuştu.
HDP tutuklamaların ardından TBMM çalışmalarını durdurduğunu açıklarken bankacılar siyasi gelişmelerin en önemli iç risk unsuru olarak görüyorlar.
HDP’nin TBMM çalışmalarını durdurması teknik olarak bir ara seçim ihtimalini de gündeme getirebilecek olması ise piyasalarda bir başka endişe kaynağı olarak dikkat çekiyor.
Vekillerin bir ay içinde beş kez TBMM Genel Kurul çalışmalarına mazeretsiz katılmaması durumunda Genel Kurul’da ilgili kişi için vekilliğinin düşüp düşmemesi konusunda oylama yapılabiliyor. Ancak şimdiye kadar Cumhuriyet tarihinde bu yola hiç başvurulmadı. Parlamentoda 28 vekilin vekilliğin bu yolla düşmesi durumunda o seçim bölgesinde ara seçim yapılması gerekiyor.
Öte yandan geçen hafta Cumhuriyet gazetesine yönelik soruşturma ve HDP milletvekillerine yönelik gözaltı ve tutuklamaların ardından AB ülkeleri başta olmak üzere kararlar bir çok ülkeden tepki çekti.
Türkiye ile AB üyelik görüşmelerinin durdurulması, NATO üyeliğinin askıya alınmasına kadar uzanan tepkiler piyasadaki satış baskısının kuvvetlenmesinde etkili oldu.
