Arizona’da destekรงilerinden oluลan bir kalabalฤฑฤa konuลan Trump Panama Kanalฤฑ’nฤฑn kontrolรผnรผ ele almakla tehdit etti. Trump ayrฤฑca kanalฤฑn โyanlฤฑล ellereโ geรงmesine izin vermeyeceฤini sรถyledi ve รin’in geรงit รผzerindeki potansiyel etkisi konusunda uyarฤฑda bulundu.
Etkinliฤin ardฤฑndan Truth Social’da dar bir su kรผtlesinin รผzerinde dalgalanan bir Amerikan bayraฤฤฑnฤฑn resmini paylaลarak ลu yorumu yaptฤฑ โBirleลik Devletler Kanalฤฑ’na hoล geldiniz!โ
โPanama Kanalฤฑ’nฤฑ hiรง duyan var mฤฑ?โ diyen Trump, mรผttefiki muhafazakar bir grup olan Turning Point tarafฤฑndan her yฤฑl dรผzenlenen AmericaFest etkinliฤinde konuลtu ve ลรถyle devam etti: โHer yerde olduฤu gibi Panama Kanalฤฑ’nda da kazฤฑklanฤฑyoruz.โ
Trump’ฤฑn yorumlarฤฑ, bir ABD liderinin egemen bir รผlkeyi topraklarฤฑnฤฑ devretmeye zorlayabileceฤini sรถylemesinin son derece nadir bir รถrneฤiydi. Bu sรถzler aynฤฑ zamanda, mรผttefiklerini tehdit etmekten ve muhataplarฤฑyla iliลkilerinde kavgacฤฑ bir retorik kullanmaktan รงekinmeyen Trump yรถnetimindeki ABD diplomasisinde beklenen deฤiลimin de altฤฑnฤฑ รงizdi.
Trump, bir zamanlar ABD’ye ait olan ancak onlarca yฤฑl รถnce Panama’ya devredilen kanal iรงin โPanama’ya ve Panama halkฤฑna verildi, ancak hรผkรผmleri varโ dedi ve sรถzlerini ลรถyle sรผrdรผrdรผ:
โBu yรผce gรถnรผllรผ jestin hem ahlaki hem de hukuki ilkelerine uyulmazsa, Panama Kanalฤฑ’nฤฑn bize eksiksiz, hฤฑzlฤฑ ve sorgusuz sualsiz iade edilmesini talep edeceฤiz.โ
Panama Devlet Baลkanฤฑ Mulino tarafฤฑndan Pazar gรผnรผ รถฤleden sonra yayฤฑnlanan kayฤฑtlฤฑ bir mesajda, รผlkenin lideri Panama’nฤฑn baฤฤฑmsฤฑzlฤฑฤฤฑnฤฑn pazarlฤฑk konusu yapฤฑlamayacaฤฤฑnฤฑ ve รin’in kanalฤฑn idaresi รผzerinde hiรงbir etkisi olmadฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyledi. Mulino ayrฤฑca Panama’nฤฑn uyguladฤฑฤฤฑ geรงiล รผcretlerini de savunarak bunlarฤฑn โbir hevesleโ belirlenmediฤini sรถyledi.
รin kanalฤฑ kontrol etmiyor ya da yรถnetmiyor, ancak Hong Kong merkezli CK Hutchison Holdings’in bir yan kuruluลu, kanalฤฑn Karayipler ve Pasifik giriลlerinde bulunan iki limanฤฑ uzun sรผredir yรถnetiyor.
Amerika Birleลik Devletleri kanalฤฑ bรผyรผk รถlรงรผde inลa etti ve onlarca yฤฑl boyunca geรงidi รงevreleyen bรถlgeyi yรถnetti. Ancak Amerika Birleลik Devletleri ve Panama 1977 yฤฑlฤฑnda kanalฤฑn tamamen Panama kontrolรผne geรงmesinin yolunu aรงan bir รงift anlaลma imzaladฤฑ. Amerika Birleลik Devletleri, ortak yรถnetim dรถneminin ardฤฑndan 1999 yฤฑlฤฑnda geรงidin kontrolรผnรผ devretti.
Mulino, X’te yayฤฑnlanan aรงฤฑklamasฤฑnda โPanama Kanalฤฑ ve รงevresindeki alanฤฑn her metrekaresi Panama’ya aittir ve (Panama’ya) ait olmaya devam edecektirโ dedi.
Bunun รผzerine Trump Mulino’ya ลu yanฤฑtฤฑ verdi: โBunu gรถreceฤiz!โ
Yฤฑlda 14,000 geminin geรงiลine izin veren su yolu, kรผresel deniz ticaretinin %2.5’ini oluลturuyor ve ABD’nin Asya’dan konteyner gemileriyle otomobil ve ticari mal ithalatฤฑ ve sฤฑvฤฑlaลtฤฑrฤฑlmฤฑล doฤal gaz da dahil olmak รผzere ABD’nin emtia ihracatฤฑ iรงin kritik รถneme sahip.
Trump’ฤฑn kanalฤฑn kontrolรผnรผ nasฤฑl yeniden ele geรงirmeye รงalฤฑลacaฤฤฑ belli deฤil ve geรงit iรงin bir oyun oynamaya karar vermesi halinde uluslararasฤฑ hukuk kapsamฤฑnda herhangi bir baลvurusu olmayacak.
Bu, Trump’ฤฑn aรงฤฑkรงa bรถlgesel geniลlemeyi dรผลรผndรผฤรผ ilk hamle deฤil.
Son haftalarda Kanada’yฤฑ bir ABD eyaleti haline getirmeyi defalarca dile getirmiล olsa da bu konuda ne kadar ciddi olduฤu belirsiz. Trump, 2017-2021 dรถneminde Danimarka’ya baฤlฤฑ รถzerk bir bรถlge olan Grรถnland’ฤฑ satฤฑn almakla ilgilendiฤini ifade etmiลti. Herhangi bir gรถrรผลme gerรงekleลmeden รถnce Danimarkalฤฑ yetkililer tarafฤฑndan kamuoyu รถnรผnde reddedildi.
Trump, Pazar gรผnรผ Danimarka Bรผyรผkelรงisi olarak ฤฐsveรง’in eski bรผyรผkelรงilerinden Ken Howery’yi seรงtiฤini duyurduฤu aรงฤฑklamasฤฑnda bu fikri tekrarladฤฑ.
Truth Social’da โUlusal Gรผvenlik ve Dรผnya genelinde รzgรผrlรผk amaรงlarฤฑ doฤrultusunda Amerika Birleลik Devletleri Grรถnland’ฤฑn mรผlkiyetinin ve kontrolรผnรผn mutlak bir gereklilik olduฤunu dรผลรผnmektedirโ diye yazdฤฑ.
