Trump‘ฤฑn รin’e iliลkin yaptฤฑฤฤฑ son aรงฤฑklamalar gรผndeme damga vurdu. Washington ile Pekin arasฤฑndaki ticaret ateลkesi รผzerinden haftalar geรงmeden, trans-Pasifik karลฤฑlฤฑklฤฑ hamleler yeniden baลladฤฑ ve yeniden tฤฑrmanma riski artฤฑyor.
Trump: รin anlaลmamฤฑzฤฑ ihlal etti
Baลkan Donald Trump, Cuma gรผnรผ yaptฤฑฤฤฑ paylaลฤฑmda รinโin โkendileriyle yaptฤฑฤฤฑ anlaลmayฤฑ tamamen ihlal ettiฤiniโ belirtti. Bu aรงฤฑklama, ABD Dฤฑลiลleri Bakanlฤฑฤฤฑโnฤฑn รinli รถฤrencilerin vizelerini iptal edeceฤini aรงฤฑklamasฤฑnฤฑn ertesi gรผnรผ geldi. รin ise karลฤฑlฤฑk veriyor.
Bu geliลmeler, Beyaz Sarayโฤฑn uyguladฤฑฤฤฑ vergilerin รงoฤunun yasa dฤฑลฤฑ olduฤuna hรผkmeden ve ลu anda temyiz sรผrecinde olan mahkeme kararlarฤฑnฤฑn karmaลฤฑk hale getirdiฤi ticaret gรถrรผnรผmรผne yeni bir belirsizlik dozu ekliyor.
Trumpโฤฑn Truth Social รผzerinden yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklama, รinโin 2 Nisanโda Trumpโฤฑn gรผmrรผk tarifesi hamlesinin ardฤฑndan ABDโye karลฤฑ uyguladฤฑฤฤฑ tarife dฤฑลฤฑ misilleme รถnlemlerini kaldฤฑrma sรถzรผ verdiฤi ortak bildiriyi hedef aldฤฑ. CNBCโye konuลan ABD Ticaret Temsilcisi, รinโin elektrik motorlarฤฑnda kullanฤฑlan bazฤฑ nadir toprak mฤฑknatฤฑslarฤฑnฤฑn ihracatฤฑnฤฑ hรขlรข eski haline getirmediฤini sรถyledi.
ฤฐhracat kontrolleri, hem รinโin 2 Nisan sonrasฤฑ uyguladฤฑฤฤฑ kฤฑsฤฑtlamalarฤฑ kaldฤฑrma hฤฑzฤฑ hem de ABDโnin Huaweiโnin yapay zekรข รงiplerini kullanan kรผresel ลirketleri ABD ihracat kontrollerini ihlal etmekle uyararak รinโin teknolojiye eriลimini sฤฑnฤฑrlama รงabalarฤฑyla birlikte รถnemli bir anlaลmazlฤฑk noktasฤฑ haline geldi.
รin Bรผyรผkelรงiliฤi Sรถzcรผsรผ Liu Pengyu, Cuma gรผnรผ yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada, iki tarafฤฑn Cenevreโdeki gรถrรผลmelerden bu yana iletiลim halinde olduฤunu sรถyledi. โSon dรถnemde รin, ABD’nin yarฤฑ iletken sektรถrรผndeki ihracat kontrol รถnlemlerini kรถtรผye kullanmasฤฑ ve diฤer ilgili uygulamalar konusunda defalarca endiลelerini dile getirmiลtirโ diyen Pengyu โรin, ABDโyi hatalฤฑ eylemlerini derhal dรผzeltmeye, รinโe karลฤฑ ayrฤฑmcฤฑ kฤฑsฤฑtlamalarฤฑ sona erdirmeye ve Cenevreโde yรผksek dรผzeyli gรถrรผลmelerde varฤฑlan uzlaลฤฑyฤฑ ortaklaลa korumaya bir kez daha รงaฤฤฑrฤฑyor.โ ifadelerini kullandฤฑ.
Analistler, taraflarฤฑn Cenevreโde varฤฑlan uzlaลฤฑyฤฑ farklฤฑ ลekillerde yorumlamฤฑล olabileceklerini vurguluyor. 22V Research รin Araลtฤฑrmalarฤฑ Baลkanฤฑ Michael Hirson, gรถrรผลme sonrasฤฑ yayฤฑmlanan ortak bildirinin kritik minerallere aรงฤฑkรงa deฤinmediฤini hatฤฑrlattฤฑ.
Hirson mรผลterilere gรถnderdiฤi notta ลunlarฤฑ sรถyledi: โABD tarafฤฑ yalnฤฑzca duymak istediฤini mi duydu, yoksa Pekin, ABDโnin รinli ลirketlere yรถnelik son ihracat kontrollerine karลฤฑlฤฑk olarak yan anlaลmadan geri mi รงekildi, belli deฤil.โ
Bu durum, kฤฑrฤฑlgan ateลkesin bozulmasฤฑna zemin hazฤฑrlฤฑyor. Cenevreโdeki ikili gรถrรผลmelere aลina bir kaynak, โEฤer รin รผstรผ kapalฤฑ ima yerine aรงฤฑkรงa, iki tarafฤฑn farklฤฑ fikirlerde olduฤunu sรถylerse, bu daha fazla misillemeyi ve ilerlemenin รถnรผnรผ kesebilecek bir sรผreci tetikleyebilirโ dedi.
Cuma รถฤleden sonra dรผzenlediฤi basฤฑn toplantฤฑsฤฑnda Trump, รinโin โanlaลmanฤฑn รถnemli bir kฤฑsmฤฑnฤฑ ihlal ettiฤiniโ yineledi ama โBaลkan Xi ile gรถrรผลeceฤime eminim ve bunu รงรถzeceฤimizi umuyorumโ ifadelerini kullandฤฑ.
Hazine Bakanฤฑ Scott Bessent ise Perลembe gecesi Foxโa verdiฤi rรถportajda รin ile gรถrรผลmelerin โbiraz tฤฑkandฤฑฤฤฑnฤฑโ sรถyledi ama รถnรผmรผzdeki birkaรง hafta iรงinde daha fazla mรผzakere olacaฤฤฑnฤฑ dรผลรผndรผฤรผnรผ ekledi. Hazine Bakanlฤฑฤฤฑ, Cuma gรผnรผ yorum taleplerine hemen yanฤฑt vermedi.
Ancak yeni bir mรผzakere turu รถncesinde karmaลฤฑklฤฑk artฤฑyor. Trump yรถnetiminin 2 Nisan tarifeleri ve รin’in fentanil trafiฤine yรถnelik uygulanan tarifeler iรงin Uluslararasฤฑ Acil Ekonomik Gรผรงler Yasasฤฑโnฤฑ (IEEPA) kullanฤฑmฤฑ, iki mahkemenin bu yetkiyi geรงersiz kฤฑlmasฤฑ ve bir baลka mahkemenin yรผrรผtmeyi durdurma kararฤฑyla hukuki belirsizlik iรงinde.
Analistlere gรถre bu yasal belirsizlik, ABDโnin mรผzakerelerdeki elini zayฤฑflatabilir. Bu hafta Dฤฑลiลleri Bakanlฤฑฤฤฑโnฤฑn ABDโdeki รinli รถฤrencilerin vizelerini โagresif ลekildeโ iptal etmesi de Pekin tarafฤฑndan tฤฑrmandฤฑrฤฑcฤฑ bir hamle olarak gรถrรผlรผyor.
Stratejik ve Uluslararasฤฑ รalฤฑลmalar Merkezi Ekonomi Programฤฑ Direktรถrรผ ve eski Dฤฑลiลleri Bakanlฤฑฤฤฑ baล ekonomist yardฤฑmcฤฑsฤฑ Philip Luck, โGerginliฤin azalacaฤฤฑ sabit bir rotada deฤilizโ dedi ve ekledi: โฤฐhracat kontrolleri ve gรถรง zaten รงatฤฑลma noktalarฤฑ. Ticaretin de yakฤฑnda masaya geri dรถnmesini bekliyorum.โ
22Vโden Hirson, Trump ile รin lideri Xi Jinping arasฤฑnda yapฤฑlacak bir telefon gรถrรผลmesinin, tansiyonu dรผลรผrmek aรงฤฑsฤฑndan kritik olacaฤฤฑnฤฑ sรถylรผyor. รzellikle de ihracat kontrollerinin Ticaret Bakanlฤฑฤฤฑโnฤฑn sorumluluฤunda, ticaret gรถrรผลmelerinin ise ลu ana dek Hazine ve Ticaret Temsilciliฤi tarafฤฑndan yรผrรผtรผlmesi nedeniyle bu mรผmkรผn gรถrรผnรผyor.
Hirson, โTrump-Xi gรถrรผลmesinin kamuoyunda aรงฤฑkรงa konuลuluyor olmasฤฑโtek taraflฤฑ tฤฑrmandฤฑrฤฑcฤฑ adฤฑmlar atmak yerine รin ile doฤrudan temas kurma arayฤฑลฤฑโolumlu bir iลaretโ dedi.
Yine de analistler temkinli. Zira ABD hรขlรข yarฤฑ iletkenler ve ilaรง sektรถrรผnรผ hedef alan yeni gรผmrรผk tarifeleri รผzerinde รงalฤฑลฤฑyor ve IEEPA kullanฤฑlamazsa baลka yollarla tarifelere yรถnelme ihtimalini deฤerlendiriyor. Ayrฤฑca, yรถnetim iรงinde ลahin gรถrรผลlรผ isimlerle, daha รงok ekonomi ve piyasalarฤฑ รถnceleyen isimler arasฤฑnda tartฤฑลmalar olduฤu biliniyor.
Eฤer Trump-Xi gรถrรผลmesi gerรงekleลmezse, iki taraf da ihracat kontrolleri รผzerinden birbirine รผstรผn gelmeye รงalฤฑลabilir. Bu da hem ABDโde hem de รinโde tedarik zinciri aksaklฤฑklarฤฑ riskini artฤฑrabilir.
