Tรผrkiyeโde kรผรงรผk esnafฤฑn nabzฤฑnฤฑ tutan ilk araลtฤฑrmanฤฑn sonuรงlarฤฑ aรงฤฑklandฤฑ. Bakkal, bรผfe, kรผรงรผk market ve ลarkรผteri gibi geleneksel kanalฤฑn durumunu ortaya koyan araลtฤฑrmaya gรถre salgฤฑn dรถneminde tรผketiciler kรผรงรผk esnafa yรถneldi. Tรผrkiyeโde 2 milyon haneyi geรงindiren kรผรงรผk esnaf, salgฤฑn sรผrecinde saฤlฤฑk uygulamalarฤฑ ve sosyal/ekonomik tedbirlerin olumlu olduฤunu dรผลรผnรผyor. Kรผรงรผk esnafฤฑn yรผzde 29โu hala veresiye defteri tutuyor
Tรผrkiyeโde 2,5 milyon hane halkฤฑnฤฑ geรงindiren ve yaklaลฤฑk 300 bin kรผรงรผk รถlรงekli iลletmeden oluลan โkรผรงรผk esnafโฤฑn nabzฤฑnฤฑ tutan ilk dรผzenli ve sรผrekli araลtฤฑrmanฤฑn sonuรงlarฤฑ aรงฤฑklandฤฑ. Perakende analitiฤi kurumu REM Peopleโฤฑn Esnaf Barometresi Raporu, Ocak-Mayฤฑs aylarฤฑ arasฤฑnda esnafฤฑn ticaret, gรผven ve politika alanlarฤฑndaki gรถrรผลlerini araลtฤฑrdฤฑ.
Salgฤฑn dรถneminde tรผketicilerin bakkal, bรผfe, kรผรงรผk market, ลarkรผteri, tekel gibi geleneksel perakende kanallarฤฑna yรถneliminde belirgin artฤฑลlar olduฤu kaydedildi. Her ne kadar Covid-19 salgฤฑnฤฑnฤฑn etkileri devam etse de bir รถnceki dรถnemin tersine yasaklarla ilgili iletiลimin saฤlฤฑklฤฑ yapฤฑlmasฤฑ, ayrฤฑca bakkal ve marketlere eriลime izin verilmesi sebebiyle alฤฑลveriลteki panik havasฤฑ kฤฑsa sรผrede kaybolarak, tรผketicilerdeki stok yapma algฤฑsฤฑ da ortadan kalktฤฑ.
Nisan ayฤฑna kadar temel gฤฑda ve temizlik ihtiyaรงlarฤฑna yรถnelen tรผketici Mayฤฑsโta paket su, dondurma gibi mevsimlik รผrรผnlere yรถneldi. Kรผรงรผk esnaf, salgฤฑn sรผresince saฤlฤฑk ve sosyal tedbirleri de olumlu bulduฤunu belirtti.
43 รผlkede hizmet veren REM Peopleโฤฑn CEOโsu Bรผlent Peker, ekonominin dinamosu olan kรผรงรผk esnafฤฑn nabzฤฑnฤฑn ilk kez bu kadar ayrฤฑntฤฑlฤฑ tutulduฤunu belirterek ลรถyle konuลtu: โลimdiye kadar รงoฤunlukla tรผketiciler veya bรผyรผk iลletmeler perspektifinde bazฤฑ araลtฤฑrmalar yapฤฑlฤฑyordu. Biz ilk kez, bu denli geniล bir kapsamda perakende ekonomisinin dinamosu olan kรผรงรผk esnafฤฑn gรผndemini mercek altฤฑna aldฤฑk. 2020 Ocakโtan itibaren her ay dรผzenli olarak takip ettiฤimiz Esnaf Barometre Paneliyle, geleneksel kanallardaki ticaretin rรถntgenini รงekeceฤiz.โ
Her ay Tรผrkiye temsili saฤlanacak ลekilde 600 noktada yapฤฑlan รถlรงรผmlerle hazฤฑrlanan, Temmuz ayฤฑndan itibaren ise ayda yaklaลฤฑk 1.500 esnafa dokunacak olan โREM – TT Barometre: Tรผrkiye Geleneksel Kanal
Esnafฤฑnฤฑn Nabzฤฑโ araลtฤฑrma panelinin Mayฤฑsโ20 ayฤฑ sonuรง raporunda รถne รงฤฑkan baลlฤฑklar ise ลรถyle:
TรKETฤฐCฤฐ BAKKALA YรNELDฤฐ:
Covid-19 salgฤฑnฤฑ sebebiyle uygulanan yasaklardan kaynaklฤฑ olarak geleneksel kanal satฤฑล noktalarฤฑndan yapฤฑlan alฤฑลveriลte Nisan ayฤฑna kadar en รงok talep temel gฤฑda ve temizlik รผrรผnlerine yรถnelikti. Ancak
Mayฤฑs itibariyle en รงok talep artฤฑลฤฑ paket su, dondurma ve gazlฤฑ/gazsฤฑz iรงecekler kategorisinde oldu. Esnafฤฑn Ticaret Endeksi, salgฤฑnฤฑn etkisiyle Nisan ayฤฑna kadar 18 puan artarken kฤฑsmi normalleลmeyle birlikte Mayฤฑsโta 6 puan dรผลtรผ ve 29,4 oldu.
STOKรULUK BฤฐTTฤฐ:
Salgฤฑn nedeniyle Nisan ayฤฑna kadar satฤฑลฤฑ en fazla artan kategori 39,9 puanla meyve-sebze kategorisiydi. Ancak Mayฤฑs itibariyle kademeli olarak normalleลme sรผrecine girildiฤi iรงin panik havasฤฑ ve stok yapma algฤฑsฤฑ yok oldu. ฤฐlk dรถnemde yaลanan talep patlamasฤฑ yerini planlฤฑ alฤฑลveriลe bฤฑraktฤฑ.
EKONOMฤฐK DURUM VE SALGININ ETKฤฐSฤฐ:
Esnafฤฑn Ekonomiye Gรผven Endeksi bir รถnceki dรถnemle aynฤฑ seviyede kalarak 14,2 oldu. ฤฐรงinde bulunulan ekonomik durgunluฤun รผstรผne dรผnya genelinde yaลanan salgฤฑnฤฑn da รงarpan etkisiyle getirmiล olduฤu endiลe ve tedirginlik hali devam ediyor.
DESTEKLERDEN MEMNUNLAR:
Esnafฤฑn politik meselelere dair yaklaลฤฑmฤฑnฤฑ ortaya koyan Politika Endeksiโnde ise Ocak-Nisan aylarฤฑnฤฑ kapsayan dรถnemde 13 puanlฤฑk artฤฑล yaลandฤฑ ve 31,3 oldu. Mayฤฑs ayฤฑnda da aynฤฑ seviyede kalan Politika Endeksiโne gรถre, Covid-19 salgฤฑnฤฑ sรผresince saฤlฤฑk uygulamalarฤฑ ve sosyal/ekonomik tedbirlerin sonucunda yรถnetim nezdindeki algฤฑnฤฑn olumlu yรถnde etkilendiฤi gรถrรผldรผ. Mayฤฑs dรถneminde ekonomik destek paketinin geniลletilmesi, para piyasalarฤฑnda az da olsa rahatlama olmasฤฑ, ekonomi alanฤฑnda iktidara olan desteฤi sฤฑnฤฑrlฤฑ da olsa (4.2 puan) arttฤฑrdฤฑ.
โSALGIN EN AZ 6 AY DAHA SรRERโ:
Esnafฤฑn yรผzde 74โรผ salgฤฑn nedeniyle endiลeleniyor. Katฤฑlฤฑmcฤฑlarฤฑn yรผzde 22โsi salgฤฑnฤฑn etkilerinin 1-3 ay sรผresince devam edeceฤini belirtirken yรผzde 24โรผ bu durumun 3-6 ay devam edeceฤini sรถylรผyor.
Salgฤฑnฤฑn 6 aydan daha fazla sรผreceฤini dรผลรผnenlerin oranฤฑ da รถnceki dรถneme gรถre anlamlฤฑ seviyede artฤฑyor.
YรZDE 85โฤฐ ERKEK:
Tรผrkiye geleneksel kanal esnafฤฑ (kรผรงรผk esnaf) demografik olarak incelendiฤinde ise ortaya ilgi รงekici sonuรงlar รงฤฑkฤฑyor. Tรผrkiyeโde esnafฤฑn yรผzde 85โi erkeklerden oluลuyor. Yaล ortalamasฤฑ bรผyรผk oranda 35-54 arasฤฑnda olan esnafฤฑn yรผzde 83โรผ evli ve 2-3 รงocuฤa sahip. รoฤunlukla ortaokul ve lise mezunu olan esnafฤฑn ortalama deneyimi ise
15 yฤฑl ve รผzerinde.
KรรรK ESNAFIN YARISI BAKKAL:
Araลtฤฑrmaya gรถre kรผรงรผk esnaf olarak bilinen grubun yรผzde 51โini bakkallar oluลturuyor. Bakkallarฤฑn ardฤฑndan yรผzde 22 ile kรผรงรผk sรผpermarketler, yรผzde 15 ile tekel bayiler, yรผzde 6 ile bรผfe ve yรผzde
5 ile kuruyemiลรงiler izliyor. Satฤฑล noktalarฤฑnฤฑn bรผyรผklรผฤรผ ise รงoฤunlukla 0-74 metrekare arasฤฑnda.
YรZDE 29โU VERESฤฐYE DEFTERฤฐ TUTUYOR:
Kredi Kartฤฑ kullanฤฑmฤฑ yรผzde 82 ile oldukรงa yaygฤฑn bir kullanฤฑma sahip. Veresiye ile alฤฑลveriล ise genel olarak noktalarฤฑn yรผzde 29โunda yapฤฑlฤฑyor. Veresiye ile alฤฑลveriลlerin ciro iรงindeki payฤฑ ise yรผzde 6 iken tรผm noktalarda dรผลรผล trendinde. Nakit รถdeme ile yapฤฑlan alฤฑลveriลlerin cirodaki payฤฑ da yรผzde 62โye ulaลฤฑyor.
