BBC Tรผrkรงe’nin haberine gรถre bu birikimini, karฤฑsฤฑyla birlikte kredi kullanmadan emekliliklerini geรงirebilecekleri bir ev satฤฑn alarak kullanmayฤฑ planlฤฑyordu.
Gereken parayฤฑ tamamlamak iรงin internet รผzerinden kripto para yatฤฑrฤฑmlarฤฑ yapmaya baลladฤฑ. Ancak kendisini dolandฤฑrฤฑcฤฑlarฤฑn tuzaฤฤฑnda buldu ve tรผm birikimlerini de kaptฤฑrdฤฑ.
Joseph, “Eลim ve ben รงok รผzgรผnรผz. Yaลam standardฤฑmฤฑzฤฑ ve ileriye dรถnรผk tรผm planlarฤฑmฤฑzฤฑ kaybettik” diyor.
Joseph gerรงek adฤฑ deฤil. Yaลadฤฑklarฤฑndan dolayฤฑ kendini savunmasฤฑ ve periลan hissediyor:
“Yaลam standardฤฑmฤฑzฤฑ artฤฑrmak iรงin herkesin รถvgรผyle bahsettiฤi internetten yatฤฑrฤฑm iลlemlerine baลladฤฑm.”
Kรขr ettiฤini dรผลรผnรผyordu. Daha fazla kazanmak iรงin daha fazla yatฤฑrฤฑm yapma kฤฑsฤฑrdรถngรผsรผne girdi.
Bir noktada dolandฤฑrฤฑcฤฑlar, parasฤฑnฤฑ geri alabilmesi iรงin Joseph’ten yรผzde 10 komisyon talep etti. Joseph, hasta olduฤunu sรถyledi, telefondayken fenalฤฑk geรงirdi. Hatta eve saฤlฤฑk gรถrevlileri geldiฤinde bile telefon hala aรงฤฑktฤฑ.
Rahatsฤฑzlฤฑฤฤฑ sฤฑrasฤฑnda da kฤฑsa mesajla para talep etmeyi sรผrdรผrdรผler. Joseph’in kafasฤฑ karฤฑลmฤฑลtฤฑ ve parayฤฑ รถdemeyi kabul etti. Bu dรถngรผnรผn sonunda da 250 bin sterlinlik (yaklaลฤฑk 3 milyon TL) birikiminin tamamฤฑnฤฑ kaybetti.
Bankalar, dolandฤฑrฤฑcฤฑlฤฑk amaรงlฤฑ kripto para ticareti konusunda uyarฤฑlar yapฤฑyor ve bu tarz iลlemlerde kaybedilen parayฤฑ geri รถdeyemeyeceklerini sรถylรผyor.
Joseph, “Para konusunda iyi olduฤumu sanฤฑyordum. Gerรงekten de hastaneden รงฤฑktฤฑฤฤฑmda yaptฤฑฤฤฑm ลeyin ลokuyla sarsฤฑldฤฑm. Para emekliliฤimiz ve gelecekte ihtiyacฤฑmฤฑz olacak olan saฤlฤฑk hizmetleri iรงindi. Emekli olduฤum iรงin kaybettiฤim parayฤฑ geri alma imkanฤฑm yok” diyor.
ฤฐngiltere’de hukuk da dahil vatandaลlara birรงok konuda danฤฑลmanlฤฑk veren Citizens Advice, 2021 yฤฑlฤฑnฤฑn bu dรถnemine kadar 36 milyon yetiลkinin en az bir dolandฤฑrฤฑcฤฑ tarafฤฑndan hedef alฤฑndฤฑฤฤฑnฤฑ sรถylรผyor. Bunlarฤฑn yรผzde 12’si sahte bir yatฤฑrฤฑm fฤฑrsatฤฑ ya da hฤฑzla para kazanma imkanฤฑ sunduฤunu sรถyleyen kiลiler tarafฤฑndan yapฤฑldฤฑ.
Kuruluลun Politika Direktรถrรผ Matthew Upton, “ฤฐster hฤฑzlฤฑ zengin olma planฤฑ olsun, isterse romantizm vaadi olsun, dolandฤฑrฤฑcฤฑlฤฑk birรงok farklฤฑ ลekilde kapฤฑyฤฑ รงalฤฑyor. Bunun asla baลฤฑnฤฑza gelmeyeceฤini dรผลรผnmek kolay, ancak iลin gerรงeฤi herkes hedef alฤฑnabilir ve herkes kandฤฑrฤฑlabilir” diyor.
Dolandฤฑrฤฑcฤฑlara karลฤฑ yasal dรผzenleme รงaฤrฤฑsฤฑ
Sivil toplum kuruluลlarฤฑ, kฤฑsa bir sรผre iรงerisinde parlamentoda gรถrรผลรผlmeye baลlanmasฤฑ beklenen ฤฐnternet Gรผvenliฤi Yasasฤฑ’na dolandฤฑrฤฑcฤฑlฤฑk amaรงlฤฑ reklamlarฤฑn da dahil edilmesi รงaฤrฤฑsฤฑ yapฤฑyor.
Bu kuruluลlardan Para ve Ruh Saฤlฤฑฤฤฑ Politikasฤฑ Enstitรผsรผ, รถzellikle akฤฑl saฤlฤฑฤฤฑ sorunlarฤฑndan muzdarip olan milyonlarca internet kullanฤฑcฤฑsฤฑnฤฑn, dolandฤฑrฤฑcฤฑlara para veya hassas kiลisel bilgilerini kaybetme tehlikesiyle karลฤฑ karลฤฑya olduฤunu sรถylรผyor.
Teknoloji ลirketlerinin bir kฤฑsmฤฑnฤฑn dolandฤฑrฤฑcฤฑlฤฑk amaรงlฤฑ ilanlarฤฑ sitelerinden kaldฤฑrmasฤฑ beklenirken, bazฤฑlarฤฑndan bunun istenmemesinin kafa karฤฑลฤฑklฤฑฤฤฑna yol aรงtฤฑฤฤฑ belirtiliyor.
Enstitรผ’nรผn kurucusu Martin Lewis, “Birleลik Krallฤฑk, dolandฤฑrฤฑcฤฑlฤฑk amaรงlฤฑ reklam salgฤฑnฤฑyla karลฤฑ karลฤฑya. Reklamlara iliลkin kurallar, sabun รผreticilerinin รผrรผnlerini doฤru olmayan iddialarla pazarlamalarฤฑnฤฑ engellemek amacฤฑyla oluลturulmuล durumda. Bu kurallar, geliลmiล, psikolojik olarak etkili, dijital organize suรง gruplarฤฑnฤฑ ve dรผnya geneline yayฤฑlan oluลumlarฤฑ kapsamฤฑyor. Bu da birรงok dolandฤฑrฤฑcฤฑnฤฑn izini kaybettirmesine, soruลturmaya tabi olmamasฤฑna ve cezasฤฑz kalmasฤฑna neden oluyor. ฤฐลledikleri suรงlar birรงoฤunun yanฤฑna kar kalฤฑyor” diye konuลuyor.
